İş Yerinde Selamlaşma ve Nezaket Kalıpları (Begrüßung und Höflichkeit am Arbeitsplatz)

Merhaba, hoş geldin! Bu kursta iş yerinde ve bakım (Pflege) alanında işine yarayacak Almancayı adım adım öğreneceksin. İlk dersimiz en önemli konuyla başlıyor: insanları doğru selamlamak ve nazik olmak. Almanya'da iş yerinde ilk izlenim çoğu zaman selamlaşmayla oluşur. Hazırsan başlayalım.

Bu derste ne öğreneceksin?

Bu dersin sonunda gün içindeki saatlere göre doğru selamlaşma kalıbını seçebileceksin.
Bu dersin sonunda Bitte, Danke ve Entschuldigung kelimelerini doğru yerde kullanabileceksin.
Bu dersin sonunda Sie (resmî) ve du (samimî) hitabı arasındaki farkı ayırt edebileceksin.
Bu dersin sonunda çekimli fiilin cümlede 2. sırada durduğunu fark edip kısa cümleler kurabileceksin.

Kelimeler

Almanca	Okunuşu	Türkçesi
Guten Morgen!	gu-tın mor-gın	Günaydın!
Guten Tag!	gu-tın tak	İyi günler!
Guten Abend!	gu-tın a-bınt	İyi akşamlar!
Auf Wiedersehen!	auf vi-der-ze-yın	Hoşça kalın! / Görüşmek üzere!
Bitte	bi-te	Lütfen / Rica ederim
Danke	dan-ke	Teşekkürler
Entschuldigung	ent-şul-di-gung	Pardon / Özür dilerim
Wie geht es Ihnen?	vi get es i-nın	Nasılsınız?
der Kollege (die Kollegen)	der ko-le-ge (di ko-le-gın)	erkek iş arkadaşı
die Kollegin (die Kolleginnen)	di ko-le-gin (di ko-le-gi-nın)	kadın iş arkadaşı
der Chef (die Chefs)	der şef (di şefs)	patron, âmir (erkek)
die Chefin (die Chefinnen)	di şe-fin (di şe-fi-nın)	patron, âmir (kadın)
der Patient (die Patienten)	der pa-tsi-ent (di pa-tsi-en-tın)	hasta (erkek)
die Patientin (die Patientinnen)	di pa-tsi-en-tin (di pa-tsi-en-ti-nın)	hasta (kadın)
der Arzt (die Ärzte)	der artst (di ertste)	doktor (erkek)
die Schicht (die Schichten)	di şiht (di şih-tın)	vardiya
die Station (die Stationen)	di şta-tsi-on (di şta-tsi-o-nın)	servis, klinik bölümü
das Team (die Teams)	das tim (di tims)	ekip

Dil bilgisi / kalıp

1) Gün saatine göre selamlaşma

Almancada selamlaşma günün saatine göre değişir. Sabah Guten Morgen, gün içinde Guten Tag, akşam Guten Abend denir. Ayrılırken resmî ortamda Auf Wiedersehen kullanılır. Bu kalıplar aslında kısaltılmış cümlelerdir; "(Ich wünsche Ihnen einen) guten Morgen" gibi düşün. Bu yüzden guten sözcüğü sonda -n alır. Kalıbı olduğu gibi ezberle.

2) Sie ve du

Türkçede "siz" ve "sen" ayrımını bilirsin. Almancada da benzer bir ayrım vardır, ama kuralı daha katıdır:

Sie (her zaman büyük harfle yazılır): resmî hitap. Patron, hasta, hasta yakını, tanımadığın kişiler için kullanılır. Tekil ve çoğul için aynıdır.
du: samimî hitap. Yakın arkadaş, aile, çocuk ve teklif edildikten sonra yakın iş arkadaşları için kullanılır.

Karşıtsal not: Türkçede "siz" hem nezaket hem çoğul için kullanılır. Almancada nezaket için Sie, çoğul "siz" için ise ihr vardır. Emin değilsen iş yerinde ve bakım işinde önce Sie kullan. "Du diyelim mi?" teklifi genellikle karşı taraftan gelir.

3) Çekimli fiil 2. sırada

Düz cümlede çekimli fiil her zaman 2. sıradadır. 1. sırada ne durursa dursun bu kural değişmez.

Özne + çekimli fiil + diğer parçalar
Ich bin Pfleger.
Sie sind pünktlich.

Fiil sein (olmak) çekimi: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind.

Karşıtsal not: Türkçede fiil cümlenin sonuna gider ("Ben hemşireyim"). Almancada fiil ikinci sıradadır: Ich bin Pflegerin. Soru cümlesinde ise fiil başa geçer: Sind Sie Arzt?

4) Hâl eki artikele gelir

Türkçede "patronu", "doktoru" derken hâl eki isme eklenir. Almancada isim çoğunlukla değişmez; hâl artikelde görünür. Örneğin der Chef özne olduğunda der kalır, ama nesne olduğunda den olur: Ich begrüße den Chef. (Patronu selamlıyorum.) die Kollegin ise değişmez: Ich begrüße die Kollegin.

Örnek cümleler

Guten Morgen, Frau Berger!

Günaydın, Bayan Berger!

Guten Tag, ich bin Ayşe Demir.

İyi günler, ben Ayşe Demir.

Wie geht es Ihnen, Herr Müller?

Nasılsınız, Bay Müller?

Danke, gut. Und Ihnen?

Teşekkürler, iyi. Ya siz?

Ich begrüße die Kollegin am Morgen.

Sabahleyin kadın iş arkadaşımı selamlıyorum.

Heute begrüße ich den Chef.

Bugün patronu selamlıyorum. (Fiil begrüße 2. sırada, özne 3. sırada.)

Bitte nehmen Sie Platz.

Lütfen oturun.

Entschuldigung, wo ist die Station?

Pardon, servis nerede?

Du bist neu im Team, oder?

Sen ekipte yenisin, değil mi?

Danke schön, das ist sehr freundlich.

Çok teşekkürler, bu çok nazik.

Der Patient sagt: „Guten Abend!“

Hasta "İyi akşamlar!" diyor.

Auf Wiedersehen, bis morgen!

Hoşça kalın, yarın görüşürüz!

Die Schicht beginnt um sechs Uhr.

Vardiya saat altıda başlıyor.

Diyalog

A: Guten Morgen! Ich bin Elif, die neue Kollegin.

Günaydın! Ben Elif, yeni iş arkadaşınız.

B: Guten Morgen, Elif! Ich bin Thomas. Wir sagen hier „du“, okay?

Günaydın Elif! Ben Thomas. Burada "du" diyoruz, olur mu?

A: Ja, gern. Danke!

Evet, memnuniyetle. Teşekkürler!

B: Bitte. Das ist unsere Chefin, Frau Schneider.

Rica ederim. Bu bizim patronumuz, Bayan Schneider.

A: Guten Tag, Frau Schneider. Wie geht es Ihnen?

İyi günler, Bayan Schneider. Nasılsınız?

C: Danke, gut. Herzlich willkommen im Team!

Teşekkürler, iyiyim. Ekibe hoş geldiniz!

A: Entschuldigung, wo ist die Station drei?

Pardon, üç numaralı servis nerede?

B: Da vorne links. Ich zeige es dir.

Şurada ileride solda. Sana göstereyim.

A: Das ist nett. Vielen Dank!

Bu çok nazik. Çok teşekkürler!

B: Kein Problem. Bis später!

Sorun değil. Sonra görüşürüz!

Türklerin sık yaptığı hatalar

Fiili sona koymak: Yanlış: Ich Pflegerin bin. → Doğru: Ich bin Pflegerin. Türkçedeki gibi fiil sona gitmez; 2. sırada durur.
Patrona du demek: Yanlış: Wie geht es dir, Frau Schneider? → Doğru: Wie geht es Ihnen, Frau Schneider? Resmî ortamda Sie ve Ihnen kullan.
Artikeli atmak veya hâli isme aramak: Yanlış: Ich begrüße Chef. → Doğru: Ich begrüße den Chef. Hâl eki isme değil, artikele gelir.
Gün saatini karıştırmak: Yanlış: Guten Morgen demek akşam saat sekizde. → Doğru: Guten Abend! Türkçedeki "İyi günler" her saatte kullanılabilir; Almancada saate dikkat et.
Sie'yi küçük yazmak: Yanlış: Wie geht es ihnen? (resmî hitapta) → Doğru: Wie geht es Ihnen? Resmî hitapta Sie ve Ihnen büyük harfle yazılır.

Alıştırma

Boşluğu doldur: Sabah saat yedide iş arkadaşına ______ Morgen! dersin.
Artikel seç: ______ Chefin ist nett. (der / die / das)
Doğru şıkkı seç: Hastaya (tanımadığın biri) nasıl hitap edersin? a) Wie geht es dir? b) Wie geht es Ihnen?
Çevir: "Ben hemşireyim (kadın)." (Almanca yaz.)
Boşluğu doldur: Ich begrüße ______ Chef. (der Chef, Akkusativ)
Artikel seç: ______ Team ist gut. (der / die / das)
Doğru cümleyi seç: a) Ich bin Kollege neu. b) Ich bin neu im Team.
Çevir: "Pardon, teşekkürler!" (Almanca yaz.)

Cevap Anahtarı

Guten (Guten Morgen!)
die (die Chefin)
b) Wie geht es Ihnen? (Resmî hitap)
Ich bin Pflegerin.
den (den Chef)
das (das Team)
b) Ich bin neu im Team. (Fiil 2. sırada.)
Entschuldigung! Danke!

Telaffuz ipucu

ch: Schicht ve Wie geht es Ihnen gibi sözcüklerde ch, Türkçedeki "h" ile "ş" arası, hafif bir hışırtı gibi çıkar. "Şişt" değil, dilin ön kısmı damağa yaklaşarak "ih" gibi söylenir. Sch ise Türkçedeki "ş" gibidir (Schicht = şiht).
ü ve ö: Türkçede de bu sesler var! Guten Morgen içinde ö yok, ama Grüße içindeki ü Türkçedeki "ü" gibi okunur. Bu senin avantajın.
z ve ß: Almancada z "ts" gibi okunur (Station = şta-tsi-on'daki ts). ß ise keskin "s" sesidir (Gruß = gruus). Türkçedeki "z" sesi Almancada s harfiyle karşılanır (Sie = zi).

Bu dersin artikelli kelimeleri

der Kollege (die Kollegen)
die Kollegin (die Kolleginnen)
der Chef (die Chefs)
die Chefin (die Chefinnen)
der Patient (die Patienten)
die Patientin (die Patientinnen)
der Arzt (die Ärzte)
die Schicht (die Schichten)
die Station (die Stationen)
das Team (die Teams)

Tebrikler, ilk dersi bitirdin! Bir sonraki derste iş yerinde kendini tanıtmayı ve kısa sorular sormayı öğreneceksin.

Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol