Günlük İhtiyaçlar: Alışveriş, Yemek ve Sağlık (Einkaufen, Essen, Gesundheit)

Süre: 14 dk

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda markette ekmek, süt, elma gibi şeyleri isteyebilecek ve fiyat sorabileceksin.
• Bu dersin sonunda eczanede basit bir rahatsızlığı (baş ağrısı, ateş, öksürük) anlatabileceksin.
• Bu dersin sonunda ein / eine (bir) ile kein / keine (hiç yok, değil) arasındaki farkı doğru kullanabileceksin.
• Bu dersin sonunda kursun tamamını özetleyip günlük hayatta kendi cümlelerini kurabileceksin.

Kelimeler

Ek kelimeler: krank (hasta), möchten (istemek, nazik), brauchen (ihtiyacı olmak), kosten (fiyatı olmak), Kopfschmerzen (baş ağrısı; hep çoğul kullanılır).

Dil bilgisi / kalıp

1) İstemek ve ihtiyaç: möchten, brauchen

Çekimli fiil her zaman 2. sırada durur. Almanca bir şey isterken Ich möchte ... demek nazik ve doğrudur.

Özne + çekimli fiil (2. sıra) + nesne

Ich möchte ein Brot. (Bir ekmek istiyorum.)
Ich brauche eine Tüte. (Bir poşete ihtiyacım var.)

Cümleye başka bir şey ile başlarsan fiil yine 2. sırada kalır, özne fiilin arkasına geçer: Heute brauche ich Milch. (Bugün süte ihtiyacım var.)

2) Fiyat sormak: kosten

Was + kostet / kosten + isim? Tek şey için kostet, birden çok şey için kosten kullanılır.

Was kostet das Brot? (Ekmek ne kadar?)
Was kosten die Tomaten? (Domatesler ne kadar?)

3) Belirsiz artikel: ein / eine

Türkçedeki bir gibidir. Ama Almancada isim cinsine göre değişir:

• der isimler: ein (yalnız özne olarak) ve einen (nesne olarak)
• die isimler: eine (özne ve nesne aynı)
• das isimler: ein (özne ve nesne aynı)

Markette ve eczanede çoğu zaman nesne isteriz. Yani der Apfel için einen Apfel dersin: Ich möchte einen Apfel.

4) Olumsuz artikel: kein / keine

İsmi olumsuz yapmak için nicht değil, kein kullanılır. Kein, ein gibi çekilir; sonuna aynı ekleri alır:

• das Fieber → Ich habe kein Fieber.
• die Milch → Ich habe keine Milch.
• der Reis → Ich habe keinen Reis.
• Çoğul → Ich habe keine Tomaten.

Türkçeyle fark

Türkçede nesne hâli ismin sonuna gelir: elma → elmayı. Almancada isim (Apfel) değişmez; hâl eki artikele gelir: der → den, ein → einen. Ayrıca Türkçede yok ve değil ayrı sözcüklerdir; Almancada isimden önce ikisinin yerine de kein gelir: Süt yok = Ich habe keine Milch.

Yan cümle küçük bir not: weil (çünkü) ile başlayan cümlede çekimli fiil sona gider: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. (Evde kalıyorum, çünkü hastayım.)

Örnek cümleler

• Ich möchte ein Brot und einen Apfel.
  Bir ekmek ve bir elma istiyorum.
• Haben Sie Milch?
  Sütünüz var mı?
• Was kostet das Brot?
  Ekmek ne kadar?
• Was kosten die Tomaten?
  Domatesler ne kadar?
• Das Brot kostet zwei Euro.
  Ekmek iki euro.
• Ich brauche eine Tüte.
  Bir poşete ihtiyacım var.
• Wir haben keine Milch.
  Sütümüz yok.
• Ich habe keinen Reis.
  Pirincim yok.
• Ich habe Kopfschmerzen.
  Başım ağrıyor.
• Mein Kind hat Fieber.
  Çocuğumun ateşi var.
• Ich brauche eine Tablette gegen Husten.
  Öksürüğe karşı bir hapa ihtiyacım var.
• Heute kaufe ich Eier, weil mein Mann Eier mag.
  Bugün yumurta alıyorum, çünkü eşim yumurtayı sever.
• Ich habe kein Fieber.
  Ateşim yok.

Diyalog

Markette

• A: Guten Tag! Kann ich Ihnen helfen?
  İyi günler! Size yardımcı olabilir miyim?
• B: Guten Tag! Ich möchte ein Brot und eine Milch.
  İyi günler! Bir ekmek ve bir süt istiyorum.
• A: Gerne. Brauchen Sie auch Eier?
  Memnuniyetle. Yumurta da lazım mı?
• B: Nein, danke. Ich habe schon Eier. Ich brauche aber eine Tüte.
  Hayır, teşekkürler. Yumurtam var zaten. Ama bir poşete ihtiyacım var.
• B: Was kostet das zusammen?
  Hepsi birlikte ne kadar?
• A: Das macht drei Euro.
  Toplam üç euro.

Eczanede

• B: Guten Tag! Ich habe Kopfschmerzen und Husten.
  İyi günler! Başım ağrıyor ve öksürüğüm var.
• A: Haben Sie auch Fieber?
  Ateşiniz de var mı?
• B: Nein, ich habe kein Fieber.
  Hayır, ateşim yok.
• A: Hier ist eine Tablette. Sie brauchen auch Ruhe.
  Buyurun bir hap. Dinlenmeye de ihtiyacınız var.

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Ich habe nicht Milch. → Ich habe keine Milch. İsmi olumsuz yapan sözcük keindır; nicht isimden önce kullanılmaz.
• Ich möchte ein Apfel. → Ich möchte einen Apfel. Türkçede isim aynı kalır, ama Almancada der isim nesne olunca artikel einen olur. Hâl eki artikele gelir.
• Ich habe eine Fieber. → Ich habe Fieber ya da Ich habe kein Fieber. das Fieber nötr olduğu için eine denmez; hastalık belirtilerinde çoğu zaman artikel hiç kullanılmaz.
• Ich brauche Tüte. → Ich brauche eine Tüte. Türkçede artikel yoktur, bu yüzden unutulur. Sayılabilen tekil isimden önce ein/eine gerekir.
• Was kostet die Tomaten? → Was kosten die Tomaten? Çoğul isimle fiil de çoğul olur: kosten.

Alıştırma

• 1) Boşluğu doldur: Ich möchte ___ Brot. (ein / eine)
• 2) Artikel seç: ___ Apotheke ist neu. (der / die / das)
• 3) Boşluğu doldur: Ich habe ___ Zeit. (kein / keine)
• 4) Boşluğu doldur: Ich brauche ___ Apfel. (ein / einen)
• 5) Almancaya çevir: Ekmek ne kadar?
• 6) Doğru şıkkı seç: Ateşim yok. a) Ich habe nicht Fieber. b) Ich habe kein Fieber. c) Ich habe keine Fieber.
• 7) Almancaya çevir: Başım ağrıyor.
• 8) Boşluğu doldur: Was ___ die Tomaten? (kostet / kosten)

Cevap Anahtarı

• 1) ein (das Brot, nötr)
• 2) Die (Die Apotheke)
• 3) keine (die Zeit, yani vakit yok)
• 4) einen (der Apfel, nesne olarak einen)
• 5) Was kostet das Brot?
• 6) b) Ich habe kein Fieber.
• 7) Ich habe Kopfschmerzen.
• 8) kosten (Tomaten çoğuldur)

Telaffuz ipucu

• ä Türkçedeki e sesine yakındır: Äpfel ≈ epfel, Käse ≈ keze. ü Türkçedeki ü gibidir: Tüte ≈ tü-te.
• ch Milch sözcüğünde ç ile h arasında yumuşak bir sestir (milç gibi okuyabilirsin). Bauch gibi a, o, u, au sesinden sonra ise boğazdan gelen h sesi olur.
• z her zaman ts okunur: zwei ≈ tsvay. ß keskin s sesidir. r Türkçedeki gibi yuvarlanmaz, boğazın gerisinden hafifçe söylenir.

Bu dersin artikelli kelimeleri

• der Supermarkt, der Apfel, der Reis, der Euro, der Arzt, der Kopf, der Husten
• die Milch, die Tomate, die Tüte, die Kasse, die Apotheke, die Tablette, die Ärztin
• das Brot, das Wasser, das Ei, das Fieber

Kurs kapanışı: Neler öğrendin?

Bu kursu tamamladın. Formlarda kimlik bilgilerini yazmayı, ailenden söz etmeyi, randevu almayı ve şimdi de günlük hayatta alışveriş ve sağlık konularında konuşmayı öğrendin. Kursun boyunca üç şey hep aynı kaldı:

• Artikel: her ismi der, die ya da das ile birlikte öğren. Hâl ekleri isme değil artikele gelir.
• Kelime sırası: çekimli fiil ikinci sırada, yan cümlede (weil ...) sonda durur.
• Olumsuzluk: isim için kein / keine, fiil ya da sıfat için nicht kullan.

Bundan sonra her gün beş dakika yüksek sesle konuşmayı dene: Markette ne alacağını, ailenden birini ve haftalık randevunu Almanca anlat. Küçük ama düzenli tekrar en iyi yoldur. Başarılar!