Alfabe, Sayılar ve Harflerle Söyleme (Alphabet und Zahlen)

Önceki derste selamlaşmayı ve kendini kısaca tanıtmayı öğrendin. Bu derste bir adım ileri gidiyoruz: adını, soyadını ve numaralarını harf harf ve rakam rakam söyleyeceksin. Aile birleşimi sürecinde form doldururken, randevu alırken ve telefonda konuşurken en çok bu becerilere ihtiyaç duyacaksın. Sonraki derste bu temelin üzerine kendini ve ailen hakkındaki bilgileri kuracaksın.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda Almanca alfabeyi sesli olarak söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda adını ve soyadını harf harf söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda 0'dan 100'e kadar sayıları okuyup söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda telefon numarası, posta kodu ve ev numarası söyleyebileceksin.

Kelimeler

Hatırlatma: Almancada her ismin artikeli vardır. Türkçede hâl ekleri isme gelir (ev-de, ev-i). Almancada ise hâl artikelin değişmesiyle belli olur: der Name (ad), ama "adı" derken den Namen olur. Bu yüzden ismi her zaman artikeliyle ezberle.

Dil bilgisi / kalıp

1. Almanca alfabe

Almanca alfabede 26 harf vardır. Bunlara üç "umlaut" harfi (ä, ö, ü) ve bir de ß eklenir. Harflerin adları Türkçedeki adlarından farklıdır. Harf harf söylerken adları bu şekilde kullanırsın:

Özel harfler: Ä (ä), Ö (ö), Ü (ü) ve ß (es-tset). Türkçedeki ç, ş, ğ, ı harfleri Almanca alfabede yoktur. Belgende adın nasıl yazılıyorsa öyle söyle. Örneğin ş yerine belgede "s" yazıyorsa "es" dersin.

2. Sayılar 0-100

13-19 arası sayılar "birler + zehn" biçiminde kurulur: dreizehn (13), vierzehn (14), fünfzehn (15), sechzehn (16), siebzehn (17), achtzehn (18), neunzehn (19). Dikkat: sechzehn ve siebzehn yazılırken sechs ve sieben kelimelerindeki bir parça düşer.

Onlar: zwanzig (20), dreißig (30), vierzig (40), fünfzig (50), sechzig (60), siebzig (70), achtzig (80), neunzig (90), hundert (100).

Ara sayılar Türkçenin tersi sırayla kurulur. Önce birler, sonra "und" (ve), sonra onlar gelir. Hepsi tek kelime olarak yazılır:

birler + und + onlar
ein + und + zwanzig = einundzwanzig (21)
fünf + und + vierzig = fünfundvierzig (45)

Karşıtsal not: Türkçede "yirmi bir" deriz, önce onlar gelir. Almancada "bir-ve-yirmi" (einundzwanzig) denir. Bu ilk başta çok karışır, ama kural her zaman aynıdır. Not: 21'de "eins" değil "ein" kullanılır.

3. Telefon numarası ve posta kodu

Telefon numarasını ve posta kodunu genellikle tek tek rakamlarla söylersin. Ayrıca telefonda "zwei" ile "drei" karışmasın diye çoğu kişi "zwei" yerine zwo der. Bunu duyarsan şaşırma.

Soru ve cevap kalıbı (çekimli fiil 2. sırada):

Soru sözcüğü + fiil + özne
Wie + ist + Ihre Telefonnummer?

Özne + fiil + ...
Meine Telefonnummer + ist + null eins sieben ...

"Wie buchstabiert man das?" kalıbında da fiil (buchstabiert) 2. sıradadır. "man" burada "insan, herkes" anlamında bir öznedir ve "Bunu nasıl heceleriz?" demek olur.

Örnek cümleler

• Wie buchstabiert man das?
  Bunu nasıl harf harf söylersiniz?
• Bitte buchstabieren Sie langsam.
  Lütfen yavaş yavaş harf harf söyleyin.
• Mein Vorname ist Selim.
  Adım Selim.
• Selim buchstabiert man: S-E-L-I-M.
  Selim şöyle heceleniyor: S-E-L-I-M.
• Mein Nachname ist Kaya. Das schreibt man K-A-Y-A.
  Soyadım Kaya. Bu, K-A-Y-A diye yazılır.
• Meine Telefonnummer ist null vier fünf drei, sechs sieben acht neun.
  Telefon numaram sıfır dört beş üç, altı yedi sekiz dokuz.
• Ich bin fünfundzwanzig Jahre alt.
  Yirmi beş yaşındayım.
• Die Hausnummer ist zweiundvierzig.
  Kapı numarası kırk iki.
• Die Postleitzahl ist vier fünf eins zwei drei.
  Posta kodu dört beş bir iki üç.
• Können Sie das bitte wiederholen?
  Bunu lütfen tekrar edebilir misiniz?
• Die Zahl ist einundsiebzig.
  Sayı yetmiş bir.
• Die Straße hat die Nummer achtzig.
  Sokağın numarası seksen.

Diyalog

A (randevu görevlisi) ve B (arayan kişi) telefonda konuşuyor.

• A: Guten Tag, wie ist Ihr Nachname?
  İyi günler, soyadınız nedir?
• B: Mein Nachname ist Yılmaz.
  Soyadım Yılmaz.
• A: Wie buchstabiert man das, bitte?
  Bunu nasıl heceliyorsunuz, lütfen?
• B: Y-I-L-M-A-Z. Also: üpsilon, i, el, em, a, tset.
  Y-I-L-M-A-Z. Yani: üpsilon, i, el, em, a, tset.
• A: Danke. Und Ihr Vorname?
  Teşekkürler. Ya adınız?
• B: Mein Vorname ist Ayşe. Ich buchstabiere: A-Y-S-E.
  Adım Ayşe. Harf harf söylüyorum: A-Y-S-E.
• A: Wie ist Ihre Telefonnummer?
  Telefon numaranız nedir?
• B: Null eins fünf eins, zwei drei vier fünf.
  Sıfır bir beş bir, iki üç dört beş.
• A: Können Sie das bitte wiederholen?
  Bunu lütfen tekrar edebilir misiniz?
• B: Ja, gern. Null eins fünf eins, zwei drei vier fünf.
  Evet, memnuniyetle. Sıfır bir beş bir, iki üç dört beş.

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Yanlış: die Name -> Doğru: der Name. Türkçede artikel yoktur, bu yüzden isim tek başına öğrenilir ve artikel unutulur. Her ismi artikeliyle ezberle.
• Yanlış: zwanzigeins -> Doğru: einundzwanzig. Türkçedeki sıraya (önce onlar) göre söyleme. Önce birler, sonra "und", sonra onlar gelir.
• Yanlış: dreizig, sechszehn, siebenzehn -> Doğru: dreißig, sechzehn, siebzehn. Bu üç sayının yazımı düzensizdir, ayrıca ezberle.
• Yanlış: Wie man buchstabiert das? -> Doğru: Wie buchstabiert man das?. Soru sözcüğünden sonra çekimli fiil hemen ikinci sırada gelir, özne ondan sonra.
• Yanlış: J'yi "ge", W'yi "fau" diye söylemek -> Doğru: J = yot, W = ve; G = ge, V = fau. Bu harfler Türkçedeki adlarına benzemez, bu yüzden en sık karıştırılanlardır.

Alıştırma

1. Boşluk doldur: 25 = ____ (Almanca yaz).
2. Artikel seç: ____ Nummer (der / die / das).
3. Artikel seç: ____ Formular (der / die / das).
4. Çevir: "Bunu tekrar edebilir misiniz?" (Almanca yaz.)
5. Doğru şıkkı seç: 16 nasıl yazılır? a) sechszehn b) sechzehn c) sechzig
6. Doğru şıkkı seç: Hangi cümlenin kelime sırası doğru? a) Wie man buchstabiert das? b) Wie buchstabiert man das? c) Wie das buchstabiert man?
7. Boşluk doldur: 30 = ____ (Almanca yaz).
8. Çevir: "Telefon numaram sıfır beş bir..." (ilk üç rakamı Almanca yaz.)

Cevap Anahtarı

1. fünfundzwanzig
2. die Nummer
3. das Formular
4. Können Sie das bitte wiederholen?
5. b) sechzehn
6. b) Wie buchstabiert man das?
7. dreißig
8. null fünf eins

Telaffuz ipucu

• ü, ö, ä: Türkçede ü ve ö zaten var, bu yüzden "fünf", "zwölf" gibi sözcükler kolay gelir. ä ise Türkçedeki "e"ye yakın, ağzı biraz geniş açarak söylenir.
• z harfi "ts" gibi okunur: Zahl = tsal, zwei = tsvay. Türkçedeki z sesi gibi okuma. ß ise keskin "s" sesidir: dreißig = draysih.
• ch harfi "acht" ve "sechs" sözcüklerinde farklı görünür. "acht" içinde boğazdan çıkan hafif bir "h" gibidir. "sechs" ise "zeks" diye okunur. w harfi Türkçedeki "v" gibidir: Wie = vi. j harfi ise "y" gibi okunur: Ja = ya.

Bu dersin artikelli kelimeleri

• das Alphabet
• der Buchstabe
• die Zahl
• die Nummer
• die Telefonnummer
• die Postleitzahl
• der Vorname
• der Nachname
• die Adresse
• die Straße
• die Hausnummer
• das Formular

Sonraki derse köprü: Artık adını, numaranı ve adresini söyleyebiliyorsun. Bir sonraki derste bu temeli kullanarak kendini daha ayrıntılı tanıtacak ve ailen hakkında ilk cümleleri kuracaksın. Her gün birkaç dakika adını, telefon numaranı ve adresini yüksek sesle Almanca söylemeyi unutma.