Kişisel Bilgiler ve Form Doldurma (Persönliche Daten und Formulare)

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda bir formdaki temel alanları (soyadı, ad, doğum tarihi, doğum yeri, uyruk, adres) Almanca okuyup anlayabileceksin.
• Bu dersin sonunda kendi kişisel bilgilerini Almanca söyleyebilecek ve yazabileceksin.
• Bu dersin sonunda ‘Wie heißen Sie?’, ‘Wo wohnen Sie?’ gibi form ve randevu sorularını yanıtlayabileceksin.
• Bu dersin sonunda basit bir başvuru formunu doğru şekilde doldurabileceksin.

Önceki derslerde tanışma ve kendini tanıtma kalıplarını çalışmıştın. Bu ders o bilgilerin üzerine kuruluyor: artık yalnızca konuşmayacak, aynı bilgileri bir kâğıda da yazacaksın. Bir sonraki derste aile üyelerini ve aile ile ilgili kelimeleri öğreneceğiz. Aile birleşimi başvurusunda bu iki konu yan yana kullanılır: önce kendi bilgilerin, sonra ailenin bilgileri.

Kelimeler

Almanca formlarda alan adları genellikle iki nokta üst üste ile biter: ‘Nachname:’ gibi. Karşısına bilgiyi sen yazarsın. Aşağıdaki tabloda her ismin artikeli ve çoğulu birlikte verilmiştir; kelimeyi her zaman artikeliyle ezberle.

Dil bilgisi / kalıp

1) Soru kalıbı (W-Frage): Soru sözcüğü ile başlayan sorularda çekimli fiil ikinci sırada durur.

Soru sözcüğü + çekimli fiil + özne + (diğer kısımlar)?
Wie + heißen + Sie?
Wo + wohnen + Sie?
Wann + sind + Sie + geboren?

2) Cevap kalıbı: Düz cümlede de çekimli fiil ikinci sırada durur.

Özne + çekimli fiil + bilgi
Ich + heiße + Ali Kaya.
Ich + wohne + in Köln.
Ich + komme + aus der Türkei.

3) Geburt cümlesi (fiil çerçevesi): ‘Doğdum’ demek için sein + geboren kullanılır. Çekimli fiil (bin) ikinci sıraya, geboren ise cümlenin sonuna gider.

Ich + bin + am 3. November 1988 + in Konya + geboren.

4) Sahiplik: mein / meine. ‘Benim’ demek için isme bakarsın: der ve das kelimelerinde mein, die kelimelerinde meine kullanılır. Yani der Nachname → mein Nachname; das Geburtsdatum → mein Geburtsdatum; die Adresse → meine Adresse.

5) Yer bildirme: in ve aus. Şehir adlarında artikel yoktur: in Köln, aus Ankara. Ülke adlarının bazısı artikel ister: die Türkei → aus der Türkei, in der Türkei. Bu bir hâl değişimidir (Dativ): die artikeli der olur. Şimdilik bunu kalıp olarak ezberle; ileride ayrıntısını göreceksin.

6) Ayrılabilen fiil: ausfüllen fiilinde aus sona gider: ‘Bitte füllen Sie das Formular aus.’ (Lütfen formu doldurun.) Çekimli fiil ikinci sırada kalır, aus cümlenin sonunda durur.

7) Tarih: Formda tarih gün.ay.yıl sırasıyla yazılır, tıpkı Türkçedeki gibi: 03.11.1988. Konuşurken ‘am’ kullanırsın: am 3. November. Aylar: Januar, Februar, März, April, Mai, Juni, Juli, August, September, Oktober, November, Dezember.

Türkçeyle fark: Türkçede hâl ekleri isme gelir (Türkiye’den, Ankara’da). Almancada ise hâl ekleri isme değil ARTİKELE gelir: der Türkei, dem Haus gibi. Ayrıca Türkçede fiil hep sonda durur (Ankara’da doğdum), Almancada ise çekimli fiil ikinci sıradadır (Ich bin in Ankara geboren). Türkçede ‘ad’ ve ‘soyad’ ayrı sözcüklerdir; Almancada da Vorname ve Nachname ayrıdır. Formda bu ikisini karıştırmamak çok önemlidir.

Örnek cümleler

• Wie heißen Sie?
  Adınız nedir? (Adınız ve soyadınız nedir?)
• Mein Vorname ist Ayşe.
  Adım Ayşe.
• Mein Nachname ist Demir.
  Soyadım Demir.
• Mein Geburtsdatum ist der 15.07.1992.
  Doğum tarihim 15.07.1992.
• Ich bin in Izmir geboren.
  İzmir’de doğdum.
• Mein Geburtsort ist Izmir.
  Doğum yerim İzmir.
• Ich komme aus der Türkei.
  Türkiye’den geliyorum.
• Meine Staatsangehörigkeit ist türkisch.
  Uyruğum Türk.
• Ich wohne in Berlin.
  Berlin’de oturuyorum.
• Meine Adresse ist Lindenstraße 12.
  Adresim Lindenstraße 12.
• Die Postleitzahl ist 10115.
  Posta kodu 10115.
• Meine Telefonnummer ist 0170 555 0198.
  Telefon numaram 0170 555 0198.
• Ich bin verheiratet.
  Evliyim.
• Bitte füllen Sie das Formular aus.
  Lütfen formu doldurun.
• Hier unterschreiben, bitte.
  Lütfen buraya imza atın.

Diyalog

Yer: Bir ofiste kayıt masası. A görevli, B başvuru sahibi (Bay Kaya).

• A: Guten Tag. Wie heißen Sie?
  İyi günler. Adınız nedir?
• B: Mein Vorname ist Mehmet und mein Nachname ist Kaya.
  Adım Mehmet, soyadım Kaya.
• A: Wie schreibt man Kaya?
  Kaya nasıl yazılıyor?
• B: K-A-Y-A.
  K-A-Y-A.
• A: Wann sind Sie geboren?
  Ne zaman doğdunuz?
• B: Ich bin am 3. November 1988 in Konya geboren.
  3 Kasım 1988’de Konya’da doğdum.
• A: Und was ist Ihre Staatsangehörigkeit?
  Peki uyruğunuz nedir?
• B: Ich komme aus der Türkei. Meine Staatsangehörigkeit ist türkisch.
  Türkiye’den geliyorum. Uyruğum Türk.
• A: Wo wohnen Sie?
  Nerede oturuyorsunuz?
• B: Ich wohne in Hamburg, Lindenstraße 12. Die Postleitzahl ist 22111.
  Hamburg’da oturuyorum, Lindenstraße 12. Posta kodu 22111.
• A: Danke. Hier unterschreiben, bitte.
  Teşekkürler. Lütfen buraya imza atın.
• B: Gern.
  Memnuniyetle.

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Ad ve soyadı ters yazmak. Yanlış: Vorname: Kaya / Nachname: Mehmet → Doğru: Vorname: Mehmet / Nachname: Kaya. Vorname ‘önce gelen ad’, Nachname ‘sonra gelen ad’ demektir; soyadı her zaman Nachname alanına yazılır.
• Ülke adında artikeli unutmak. Yanlış: Ich komme aus Türkei. → Doğru: Ich komme aus der Türkei. Hâl eki isme değil artikele gelir; die Türkei kelimesi ‘aus’ ile birlikte der olur.
• Fiili cümle sonuna atmak (Türkçe sırası). Yanlış: Ich in Ankara geboren bin. → Doğru: Ich bin in Ankara geboren. Çekimli fiil ikinci sırada olmalı. Soruda da aynı: Yanlış: Wie Sie heißen? → Doğru: Wie heißen Sie?
• Yanlış artikel kullanmak. Yanlış: Der Adresse ist Lindenstraße 12. → Doğru: Die Adresse ist Lindenstraße 12. Adresse ‘die’ artikeliyle gelir; sonu -e ile biten isimlerin çoğu die’dir, ama yine de artikeli kelimeyle birlikte öğren.
• Sokak adında ‘in’ ile artikeli atlamak. Yanlış: Ich wohne in Lindenstraße. → Doğru: Ich wohne in der Lindenstraße 12 ya da formda kısaca: Lindenstraße 12. Formda sadece ‘Straße + numara’ yazman yeterlidir.

Alıştırma

1. Artikel seç: ___ Nachname (der / die / das)
2. Artikel seç: ___ Adresse (der / die / das)
3. Artikel seç: ___ Formular (der / die / das)
4. Boşluğu doldur: Wie ___ Sie? (Adınız nedir?)
5. Boşluğu doldur: Ich komme ___ ___ Türkei.
6. Almancaya çevir: Doğum yerim Ankara.
7. Doğru cümleyi seç: a) Ich in Köln wohne. b) Ich wohne in Köln. c) Ich wohnen in Köln.
8. ‘Familienstand’ ne demektir? a) uyruk b) medeni hâl c) doğum yeri

Cevap Anahtarı

1. der Nachname
2. die Adresse
3. das Formular
4. heißen (Wie heißen Sie?)
5. aus der (Ich komme aus der Türkei.)
6. Mein Geburtsort ist Ankara.
7. b) Ich wohne in Köln. (Çekimli fiil ikinci sırada, özne ile uyumlu.)
8. b) medeni hâl (evli, bekâr gibi bilgiler buraya yazılır).

Telaffuz ipucu

• ch sesi: Nachname kelimesindeki ch, a harfinden sonra geldiği için gırtlaktan gelen hafif bir ‘h’ gibi çıkar (Türkçedeki ‘h’ye benzer, ama daha sürtünmeli). Ich kelimesindeki ch ise i harfinden sonra gelir ve ince, ‘ş’ ile ‘h’ arası bir sesle söylenir. Ich’i ‘iş’ diye söylememeye çalış.
• ß, z ve st/sp: Straße kelimesindeki ß keskin, uzun bir ‘s’ sesidir (Türkçedeki ‘s’ gibi); ‘z’ gibi okuma. Almancadaki z ise ‘ts’ okunur: Postleitzahl → ‘post-laytsal’. Kelime başında st ve sp ‘şt’ ve ‘şp’ gibi okunur: Straße → ‘ştrase’, Staatsangehörigkeit → ‘ştats…’.
• ei, w, v, ü: ei ‘ay’ okunur (Unterschrift değil, ama heißen → ‘haysın’), w ‘v’ gibi okunur (wohnen → ‘vonın’), v ise çoğu kelimede ‘f’ gibi okunur (Vorname → ‘forname’). Ü harfini Türkçedeki ü gibi söyle: Türkei, unterschreiben gibi kelimelerde bu ses sana tanıdık gelecek.

Bu dersin artikelli kelimeleri

• der Nachname, die Nachnamen
• der Vorname, die Vornamen
• das Geburtsdatum, die Geburtsdaten
• der Geburtsort, die Geburtsorte
• die Staatsangehörigkeit, die Staatsangehörigkeiten
• die Adresse, die Adressen
• die Straße, die Straßen
• die Hausnummer, die Hausnummern
• die Postleitzahl, die Postleitzahlen
• der Wohnort, die Wohnorte
• die Telefonnummer, die Telefonnummern
• die Unterschrift, die Unterschriften
• das Formular, die Formulare
• der Familienstand
• die Türkei

Bu dersi bitirdiğinde bir formu baştan sona okuyup doldurabilirsin. Bir sonraki derste aile üyelerini (die Familie) öğrenecek ve bu formlara eş ile çocukların bilgilerini de ekleyeceksin.