Selamlaşma ve Kendini Tanıtma (Begrüßung und Vorstellung)

Merhaba ve hoş geldin! Bu kurs boyunca aile birleşimi sürecinde işine yarayacak Almancayı adım adım öğreneceksin: form doldurma, aileni tanıtma, randevu alma ve günlük hayat konuşmaları. Almanca ilk bakışta zor görünebilir. Ama küçük parçalarla ilerlersek çok hızlı toparlarsın. Hazırsan ilk derse başlayalım.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda gün içinde doğru selamlaşma kalıplarını (Hallo, Guten Morgen, Guten Tag, Guten Abend) kullanabileceksin.
• Bu dersin sonunda adını, soyadını ve nereli olduğunu Almanca söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda karşındakine adını ve nereden geldiğini sorabileceksin.
• Bu dersin sonunda çekimli fiilin cümlede 2. sırada durduğunu fark edip kendi cümlelerini kurabileceksin.

Kelimeler

Not: Almancada bütün isimler büyük harfle başlar. Şehir ve ülke adları çoğunlukla artikelsiz kullanılır (Berlin, Ankara). Ama die Türkei gibi birkaç ülke adı artikelle gelir.

Dil bilgisi / kalıp

1) Selamlaşma

Almancada günün saatine göre selamlaşılır. Sabah Guten Morgen, gün içinde Guten Tag, akşam Guten Abend denir. Hallo ise her saatte, tanıdıklara söylenen samimi bir selamdır. Gute Nacht yalnızca yatmadan önce, veda anında söylenir. Bir buluşmada "iyi geceler" diye selam verilmez.

2) Resmî (Sie) ve samimi (du) hitap

Türkçedeki "sen" ve "siz" ayrımı Almancada da vardır. Yabancılara, memurlara, doktora ve yaşça büyüklere Sie (siz, büyük harfle) denir. Arkadaşlara ve çocuklara du (sen) denir. Konsolosluk, belediye ve randevu ortamlarında hep Sie kullan.

3) Fiil çekimi: heißen, kommen, wohnen

Bu üç fiil düzenlidir. Fiilin kökü (heiß-, komm-, wohn-) kalır, sonuna özneye göre ek gelir:

• ich heiße, ich komme, ich wohne (ben)
• du heißt, du kommst, du wohnst (sen)
• er/sie heißt, er/sie kommt, er/sie wohnt (o)
• Sie heißen, Sie kommen, Sie wohnen (siz)

Bir de en önemli fiil olan sein (olmak) var. Düzensizdir, ezberlemen gerekir: ich bin, du bist, er/sie ist, Sie sind.

4) Kelime sırası: çekimli fiil 2. sırada

Özne + ÇEKİMLİ FİİL + diğer bilgiler
Ich | heiße | Ayşe.
Ich | komme | aus der Türkei.
Heute | wohne | ich in Berlin.

Cümlenin başına ne koyarsan koy (özne, "heute" gibi bir zaman), çekimli fiil her zaman 2. sırada durur. Öznenin yeri değişir, fiilin sırası değişmez.

Soru cümleleri de iki türlüdür:

Soru sözcüğü + ÇEKİMLİ FİİL + özne ...
Wie | heißen | Sie?
Woher | kommen | Sie?

Soru sözcüğü (Wie? Woher? Wo?) 1. sırada, fiil yine 2. sıradadır. Soru sözcüğü yoksa (evet/hayır sorusu) fiil başa geçer: Kommen Sie aus der Türkei?

Türkçeyle fark

Türkçede fiil cümlenin sonunda durur: "Ben Ayşe'yim", "Ben Türkiye'denim". Almancada fiil ikinci sıradadır ve sona gitmez. Ayrıca Türkçede "-den, -de" gibi ekler isme eklenir. Almancada ise bu işi çoğunlukla edat (aus, in) ve artikel yapar. Hâl değişikliği ismin sonuna değil, artikelin şekline yansır. Örneğin: die Türkei ama aus der Türkei (Türkiye'den). Bu kalıbı şimdilik olduğu gibi ezberle, ilerleyen derslerde nedenini göreceğiz.

Örnek cümleler

• Hallo, ich heiße Mehmet.
  Merhaba, adım Mehmet.
• Guten Tag, mein Name ist Yılmaz.
  İyi günler, benim adım Yılmaz.
• Ich bin Ayşe Kaya.
  Ben Ayşe Kaya'yım.
• Wie heißen Sie?
  Adınız nedir?
• Woher kommen Sie?
  Nereden geliyorsunuz? (Nerelisiniz?)
• Ich komme aus der Türkei.
  Ben Türkiye'denim.
• Ich komme aus Ankara.
  Ben Ankara'danım.
• Heute wohne ich in Berlin.
  Bugün (şu an) Berlin'de oturuyorum.
• Er heißt Ali und sie heißt Fatma.
  Onun (erkek) adı Ali, onun (kadın) adı Fatma.
• Guten Morgen, Frau Demir!
  Günaydın, Bayan Demir!
• Freut mich, Herr Schmidt.
  Memnun oldum, Bay Schmidt.
• Das ist der Nachname, und das ist der Vorname.
  Bu soyadı, bu da ilk ad.
• Auf Wiedersehen, bis morgen!
  Hoşça kalın, yarına kadar!

Diyalog

Yer: Belediyede bir bekleme salonu. A memur, B ise formunu getiren kişi.

• A: Guten Tag! Wie heißen Sie?
  İyi günler! Adınız nedir?
• B: Guten Tag! Ich heiße Zeynep Aydın.
  İyi günler! Adım Zeynep Aydın.
• A: Freut mich, Frau Aydın. Woher kommen Sie?
  Memnun oldum, Bayan Aydın. Nerelisiniz?
• B: Ich komme aus der Türkei, aus Izmir.
  Türkiye'denim, İzmir'denim.
• A: Und wo wohnen Sie jetzt?
  Peki şimdi nerede oturuyorsunuz?
• B: Ich wohne in Köln.
  Köln'de oturuyorum.
• A: Gut. Ist das Ihr Formular?
  İyi. Bu sizin formunuz mu?
• B: Ja, das ist mein Formular.
  Evet, bu benim formum.
• A: Danke. Bitte, hier ist der Name, dort ist der Nachname.
  Teşekkürler. Buyurun, burası ilk ad, şurası soyadı.
• B: Danke schön. Auf Wiedersehen!
  Çok teşekkürler. Hoşça kalın!

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Fiili sona atmak: Yanlış: Ich aus der Türkei komme. -> Doğru: Ich komme aus der Türkei. (Türkçe alışkanlığıyla fiil sona gider. Almancada 2. sırada kalır.)
• Yer sözcüğü başa gelince özneyi öne almak: Yanlış: Heute ich wohne in Berlin. -> Doğru: Heute wohne ich in Berlin. (Fiil yine 2. sırada.)
• Ülke adında artikeli unutmak: Yanlış: Ich komme aus Türkei. -> Doğru: Ich komme aus der Türkei. (Türkçedeki "-den" eki gibi düşünme, artikel gerekli.)
• Yanlış selam: Yanlış: Gute Nacht, Frau Demir! (öğleden sonra karşılaşınca) -> Doğru: Guten Tag, Frau Demir! Ayrıca Gute Nacht demek doğru, Guten Nacht demek yanlıştır.
• "Ich bin heiße" demek: Yanlış: Ich bin heiße Ali. -> Doğru: Ich heiße Ali. veya Ich bin Ali. (Bir cümlede tek çekimli fiil olur.)

Alıştırma

1. Boşluğu doldur: Ich ___ Mehmet. (heißen)
2. Boşluğu doldur: Woher ___ Sie? (kommen)
3. Artikel seç: ___ Nachname (der / die / das)
4. Artikel seç: ___ Stadt (der / die / das)
5. Doğru şıkkı seç: Sabah birine ne dersin? a) Gute Nacht b) Guten Morgen c) Guten Abend
6. Doğru cümleyi seç: a) Ich wohne in Berlin. b) Ich in Berlin wohne. c) Wohne in Berlin ich.
7. Türkçeye çevir: Ich komme aus der Türkei.
8. Almancaya çevir: Adınız nedir? (resmî)

Cevap Anahtarı

1. heiße (Ich heiße Mehmet.)
2. kommen (Woher kommen Sie?)
3. der (der Nachname)
4. die (die Stadt)
5. b) Guten Morgen
6. a) Ich wohne in Berlin. (Fiil 2. sırada.)
7. Ben Türkiye'denim.
8. Wie heißen Sie?

Telaffuz ipucu

• ü sesi: Türkçedeki ü ile aynıdır. Tschüss (çüs), Türkei (türkay) ve Stadt gibi kelimelerde Türkçe ü'nü rahatça kullan.
• ch sesi: Nachname ve Nacht kelimelerindeki ch, Türkçedeki h'ye benzer, boğazdan çıkan hafif bir sestir (nahname). Türkçedeki ç gibi okuma.
• z ve sch/st sesleri: Almanca z, Türkçedeki "ts" gibidir (Zeit = tsayt). Kelime başındaki st ise "şt" okunur (Stadt = şdat). Kelime başında s + sesli harf ise Türkçedeki z gibi yumuşak okunur, ama ß ve ss keskin "s" sesidir (Tschüss).

Bu dersin artikelli kelimeleri

• der Name (isim)
• der Vorname (ilk ad)
• der Nachname (soyadı)
• der Herr (bay)
• die Frau (bayan)
• die Stadt (şehir)
• die Türkei (Türkiye)
• das Land (ülke)
• das Formular (form)

Bu derste hem selamlaşmayı hem de çekimli fiilin 2. sırada durduğunu gördün. Her gün kendine Almanca "Ich heiße ... Ich komme aus ... Ich wohne in ..." diye üç cümle söyle. Bir sonraki derste ailenin üyelerini tanıtmayı öğreneceksin.