Aileni Tanıt: Aile Üyeleri (Die Familie vorstellen)

Süre: 14 dk · Ders 4/8

Önceki derste formları ve kişisel bilgileri konuştuk: ad, soyad, adres. Şimdi bir adım öteye geçiyoruz. Bir formda ya da görüşmede sana Wer gehört zu Ihrer Familie? (Ailenizde kimler var?) diye sorulabilir. Bu derste aile üyelerini artikelleriyle öğrenecek ve ailenizi tanıtacaksınız. Sonraki derste (5/8) bu bilgilerle bir randevu konuşması yapacağız. Aile kelimeleri orada da işine yarayacak.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda eş, çocuk, anne, baba, kardeş gibi aile üyelerini artikelleriyle söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda mein ve meine ile 'benim annem, benim kızım' diyebileceksin.
• Bu dersin sonunda Ich habe einen Sohn gibi cümlelerle kaç çocuğun olduğunu anlatabileceksin.
• Bu dersin sonunda hâl eklerinin isme değil, artikele geldiğini fark edebileceksin.

Kelimeler

Not: Türkçede 'kardeş' hem erkek hem kız için kullanılır. Almancada ise iki ayrı kelime var: Bruder ve Schwester. Ayrıca 'ağabey' ile 'erkek kardeş' arasında fark yoktur, ikisi de Bruder'dir.

Dil bilgisi / kalıp

1) Sahiplik: mein / meine

Türkçede sahiplik ismin sonuna eklenir: annem, babam. Almancada isim değişmez, önüne ayrı bir kelime gelir: mein ya da meine (benim). Hangisinin geleceğini ismin artikeli belirler:

Kısa kural: der/das → mein, die (tekil ve çoğul) → meine.

2) Tanıtma kalıbı

Formül: Das ist + mein/meine + isim. Bu kalıpla birini tanıtırsın: Das ist meine Frau. (Bu eşim.)

3) Sahip olma: haben ve Akkusativ

Formül: Özne + habe/hast/hat + Akkusativ nesne. Çekimli fiil haben 2. sırada durur: Ich habe eine Tochter. Nesne Akkusativ hâlindedir. İşte burada Türkçeden önemli bir fark var. Türkçede hâl eki isme gelir (oğulu). Almancada hâl eki artikele gelir, isim aynı kalır. Sadece eril (der) kelimelerde artikel değişir:

Yani Sohn kelimesi hiç değişmez. Değişen, önündeki ein ve mein kelimeleridir: ein → einen, mein → meinen. Bu yalnızca eril isimlerde olur.

4) Soru kalıpları

• Evet/hayır sorusu: Fiil + özne + ...? → Hast du Kinder? (Çocukların var mı?)
• W-sorusu: W-kelimesi + fiil + özne + ...? → Wie viele Kinder hast du? (Kaç çocuğun var?)

İki soruda da çekimli fiil ya en başta ya da 2. sıradadır. Yan cümle bu derste yok, o yüzden fiili sona atma.

Örnek cümleler

• Das ist meine Familie.
  Bu benim ailem.
• Das ist mein Mann. Er heißt Ali.
  Bu kocam. Adı Ali.
• Das ist meine Frau. Sie heißt Ayşe.
  Bu eşim. Adı Ayşe.
• Ich habe einen Sohn und eine Tochter.
  Bir oğlum ve bir kızım var.
• Mein Sohn ist sieben Jahre alt.
  Oğlum yedi yaşında.
• Meine Tochter ist zehn Jahre alt.
  Kızım on yaşında.
• Meine Eltern wohnen in Izmir.
  Anne babam İzmir'de yaşıyor.
• Mein Bruder wohnt in Berlin.
  Erkek kardeşim Berlin'de yaşıyor.
• Ich habe keine Schwester.
  Kız kardeşim yok.
• Ich habe zwei Kinder.
  İki çocuğum var.
• Hast du einen Bruder?
  Erkek kardeşin var mı?
• Wie viele Kinder hat Ihre Schwester?
  Kız kardeşinizin kaç çocuğu var?
• Ich bin verheiratet, aber meine Frau wohnt noch in Ankara.
  Evliyim ama eşim henüz Ankara'da yaşıyor.

Dikkat: her cümlede çekimli fiil 2. sırada (ist, habe, wohnen, heißt). Evet/hayır sorularında ise 1. sırada (Hast du...?).

Diyalog

A: Guten Tag! Wie heißen Sie?
İyi günler! Adınız nedir?

B: Guten Tag! Ich heiße Murat Yılmaz.
İyi günler! Adım Murat Yılmaz.

A: Sind Sie verheiratet, Herr Yılmaz?
Evli misiniz, Bay Yılmaz?

B: Ja, ich bin verheiratet. Das ist meine Frau auf dem Foto.
Evet, evliyim. Fotoğraftaki eşim.

A: Wie heißt Ihre Frau?
Eşinizin adı ne?

B: Sie heißt Elif. Sie wohnt noch in der Türkei.
Adı Elif. Henüz Türkiye'de yaşıyor.

A: Haben Sie Kinder?
Çocuğunuz var mı?

B: Ja, ich habe einen Sohn und eine Tochter.
Evet, bir oğlum ve bir kızım var.

A: Wie alt sind Ihre Kinder?
Çocuklarınız kaç yaşında?

B: Mein Sohn ist acht Jahre alt und meine Tochter ist fünf.
Oğlum sekiz yaşında, kızım beş.

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Türkçedeki ek mantığı: Yanlış: Ich habe Sohn. → Doğru: Ich habe einen Sohn. Almancada isim artikelsiz kalmaz. Ayrıca eril isimde Akkusativ için einen gerekir.
• mein / meine karışıklığı: Yanlış: Mein Mutter heißt Fatma. → Doğru: Meine Mutter heißt Fatma. Mutter dişil (die) olduğu için meine kullanılır. Türkçede böyle bir ayrım olmadığı için sık unutulur.
• Eril nesnede artikeli değiştirmemek: Yanlış: Ich habe mein Bruder gern. → Doğru: Ich habe meinen Bruder gern. Hâl eki isme değil, artikele gelir: mein → meinen.
• Kelime sırası: Yanlış: Ich einen Sohn habe. → Doğru: Ich habe einen Sohn. Türkçede fiil sonda durur, Almancada çekimli fiil 2. sırada olmalıdır.
• Eltern tekil sanmak: Yanlış: Mein Eltern wohnt in Izmir. → Doğru: Meine Eltern wohnen in Izmir. Eltern çoğuldur, o yüzden meine ve wohnen gelir.

Alıştırma

1. Boşluğu doldur: Das ist ___ Mutter. (mein / meine)
2. Boşluğu doldur: ___ Vater heißt Murat. (Mein / Meine)
3. Artikel seç: ___ Kind (der / die / das)
4. Doğru şıkkı seç: Ich habe ___ Bruder. a) ein b) einen c) eine
5. Almancaya çevir: Kızım on yaşında.
6. Almancaya çevir: Eşim (kadın) Berlin'de yaşıyor.
7. Doğru şıkkı seç: Meine Eltern ___ in Izmir. a) wohnt b) wohnen c) wohne
8. Kelimeleri sıraya koy: Sohn / habe / ich / einen / .

Cevap Anahtarı

1. meine (die Mutter dişil.)
2. Mein (der Vater eril.)
3. das (das Kind)
4. b) einen (der Bruder eril, Akkusativ.)
5. Meine Tochter ist zehn Jahre alt.
6. Meine Frau wohnt in Berlin.
7. b) wohnen (Eltern çoğul, wir/sie gibi çekimlenir.)
8. Ich habe einen Sohn.

Telaffuz ipucu

• ä, ö, ü: Väter'deki ä, Türkçe 'e'ye yakındır (fe-ter). Töchter'deki ö, Türkçedeki ö'dür. Mütter'deki ü de Türkçe ü'dür. Türkçede bu sesler zaten var, rahat ol.
• ch: Tochter ve Töchter'de ch, 'h'ye benzeyen boğazdan çıkan hafif bir sestir. Türkçe 'k' gibi sert söyleme.
• sch, w ve z: Schwester'de sch Türkçe 'ş', w ise Türkçe 'v' gibi okunur (şves-ter). Ayrıca Ehefrau'daki eh'de h okunmaz, sadece e uzar (e-e-frau).

Bu dersin artikelli kelimeleri

• die Familie, die Familien
• der Ehemann
• die Ehefrau
• das Kind, die Kinder
• der Sohn
• die Tochter
• der Vater
• die Mutter
• die Eltern (çoğul)
• der Bruder
• die Schwester
• das Baby
• die Großeltern (çoğul)

Bir sonraki derste (5/8) bu kelimeleri randevu almak için kullanacaksın. Örneğin bir dairede Ich möchte einen Termin für meine Frau (Eşim için bir randevu istiyorum) diyebileceksin. Aile kelimelerini artikelleriyle birlikte tekrar etmeyi unutma.