Çoğul, Olumsuzlama ve Artikel Tekrarı (Plural und Negation)

Süre: 15 dk. Bu, 1. Kur'un son dersi. Önceki derslerde öğrendiğin artikelleri burada çoğul ve olumsuzlama ile birleştirip pekiştireceksin.

Bu derste ne öğreneceksin?

Bu dersin sonunda sık kullanılan isimlerin çoğul biçimlerini (die Bücher, die Tische) tanıyabileceksin.
Bu dersin sonunda kein ile isimleri olumsuz yapabileceksin: Ich habe kein Auto.
Bu dersin sonunda nicht ile fiil ve sıfat içeren cümleleri olumsuz yapabileceksin: Ich bin nicht müde.
Bu dersin sonunda kurdaki artikelli kelimeleri karışık alıştırmalarda doğru artikelle kullanabileceksin.

Kelimeler

Almanca (tekil, çoğul)	Okunuşu	Türkçesi
das Buch, die Bücher	das buh, di bü:çır	kitap, kitaplar
der Tisch, die Tische	der tiş, di tişe	masa, masalar
die Lampe, die Lampen	di lampe, di lampın	lamba, lambalar
das Kind, die Kinder	das kint, di kindır	çocuk, çocuklar
der Stuhl, die Stühle	der ştu:l, di ştü:le	sandalye, sandalyeler
die Frau, die Frauen	di frau, di frauın	kadın, kadınlar
der Mann, die Männer	der man, di menır	erkek, erkekler
das Auto, die Autos	das auto, di autos	araba, arabalar
die Tasche, die Taschen	di taşe, di taşın	çanta, çantalar
der Apfel, die Äpfel	der apfıl, di epfıl	elma, elmalar
das Heft, die Hefte	das heft, di hefte	defter, defterler
der Freund, die Freunde	der froynt, di froynde	arkadaş, arkadaşlar
die Uhr, die Uhren	di u:r, di u:rın	saat, saatler
das Haus, die Häuser	das haus, di hoyzır	ev, evler
kein / keine	kayn / kayne	hiç yok, değil (isimle)
nicht	niçt	değil, -me/-ma (fiil ve sıfatla)

Dil bilgisi / kalıp

1) Çoğul. Türkçede çoğul eki tektir: -ler / -lar. Almancada ise birkaç çoğul türü vardır. Sık görülenler şunlardır:

-e eki: Tisch → Tische, Heft → Hefte, Freund → Freunde
-e ve ünlü değişimi (ä, ö, ü): Stuhl → Stühle, Apfel → Äpfel
-er eki (çoğu zaman ünlü de değişir): Kind → Kinder, Buch → Bücher, Haus → Häuser
-n / -en eki: Lampe → Lampen, Frau → Frauen, Uhr → Uhren
-s eki (çoğu yabancı kelimede): Auto → Autos
Değişmeyenler: der Lehrer → die Lehrer

En önemli kural şudur: Çoğulda artikel her zaman die olur. der, die ya da das olması fark etmez. Çoğul biçimi tahmin edilemez, bu yüzden kelimeyi hep tekil + çoğul birlikte ezberle. Ayrıca çoğul özneyle fiil de çoğul olur: Das Buch ist neu. → Die Bücher sind neu.

Karşıtsal not: Türkçede üç kitap dersin, sayıdan sonra isim tekil kalır. Almancada sayıdan sonra isim çoğul olur: drei Bücher. Ayrıca Türkçedeki hâl ekleri isme gelir (ev-i, ev-e). Almancada hâl, isimden çok artikele yansır. Bu yüzden artikeli her zaman isimle birlikte öğren.

2) Olumsuzlama: kein ve nicht. Türkçede olumsuzlamak için değil, yok, -me/-ma gibi birkaç yol vardır. Almancada seçimi şu kural belirler:

kein: Cümlede ein ile söylenen ya da hiç artikeli olmayan isim varsa kullanılır. Formül: Özne + çekimli fiil + kein(e) + isim.
nicht: Fiil, sıfat ya da bütün cümle olumsuzlanıyorsa kullanılır. Formül: Özne + çekimli fiil + ... + nicht. Sıfat varsa nicht sıfatın önüne gelir.

kein'ın biçimleri (ein gibi çekilir):

Yalın hâl (Nominativ)	Yükleme hâli (Akkusativ)	Örnek
kein (der Tisch)	keinen	Ich habe keinen Tisch.
keine (die Lampe)	keine	Ich habe keine Lampe.
kein (das Auto)	kein	Ich habe kein Auto.
keine (çoğul)	keine	Ich habe keine Bücher.

Sadece der grubunda Akkusativ'de -en eki gelir. Burada da değişen, isim değil artikel benzeri kelimedir.

Kelime sırası: Çekimli fiil her zaman 2. sırada kalır. Ich (1) habe (2) kein Auto (3). Türkçede fiil sonda, Almancada ikinci yerdedir. Nicht ve kein bu sırayı bozmaz. Yan cümle (fiilin sona gittiği cümle) bir sonraki kurda gelecek.

Örnek cümleler

Ich habe drei Bücher.
Üç kitabım var.
Die Kinder sind hier.
Çocuklar burada.
Das ist kein Tisch, das ist ein Stuhl.
Bu masa değil, bu bir sandalye.
Ich habe keine Lampe.
Lambam yok.
Ich habe keinen Stuhl.
Sandalyem yok.
Wir haben kein Auto.
Arabamız yok.
Die Äpfel sind nicht rot.
Elmalar kırmızı değil.
Ich komme heute nicht.
Bugün gelmiyorum.
Das sind keine Freunde.
Bunlar arkadaş değil.
Die Frauen sind nicht müde.
Kadınlar yorgun değil.
Hast du Hefte? Nein, ich habe keine Hefte.
Defterin var mı? Hayır, defterim yok.
Die Taschen sind neu.
Çantalar yeni.
Der Mann ist nicht mein Freund.
Bu adam arkadaşım değil.
Wie viele Uhren hast du? Ich habe zwei Uhren.
Kaç saatin var? İki saatim var.

Diyalog

A: Hallo Ali! Hast du Bücher?
Merhaba Ali! Kitapların var mı?

B: Ja, ich habe drei Bücher und zwei Hefte.
Evet, üç kitabım ve iki defterim var.

A: Hast du auch eine Tasche?
Çantan da var mı?

B: Nein, ich habe keine Tasche.
Hayır, çantam yok.

A: Hast du ein Auto?
Araban var mı?

B: Nein, ich habe kein Auto. Ich bin nicht reich.
Hayır, arabam yok. Zengin değilim.

A: Sind die Kinder hier?
Çocuklar burada mı?

B: Nein, die Kinder sind nicht hier. Sie sind im Haus von Frau Kaya.
Hayır, çocuklar burada değil. Onlar Kaya Hanım'ın evinde.

A: Danke, tschüss!
Teşekkürler, hoşça kal!

B: Tschüss!
Hoşça kal!

Türklerin sık yaptığı hatalar

Yanlış: Ich habe nicht Auto. → Doğru: Ich habe kein Auto. Türkçedeki araba değil gibi düşünme. İsmi olumsuzlarken kein kullan.
Yanlış: Ich bin kein müde. → Doğru: Ich bin nicht müde. Sıfat olumsuzlanırken nicht gelir.
Yanlış: Ich habe kein Lampe. → Doğru: Ich habe keine Lampe. Lampe die grubundandır, bu yüzden keine olur.
Yanlış: Die Tischs sind neu. → Doğru: Die Tische sind neu. Türkçedeki tek çoğul ekini (-ler) Almancaya taşıma. Çoğul biçimi kelimeyle birlikte ezberlenir.
Yanlış: Die Bücher ist neu. → Doğru: Die Bücher sind neu. Çoğul özneyle fiil sind olur. Türkçede kitaplar yeni derken fiil değişmez, bu yüzden unutulur.

Alıştırma

Çoğulu yaz: das Buch → die ______
Boşluğu doldur: Ich habe ______ Auto. (kein / keine / nicht)
Boşluğu doldur: Ich habe ______ Lampe. (kein / keine / nicht)
Artikel seç: ______ Apfel (der / die / das)
Doğru şıkkı seç: Ich bin ______ müde. a) kein b) nicht
Doğru şıkkı seç: Das sind ______ Stühle. a) kein b) keine c) keinen
Çevir: Çocuklar burada.
Çevir: Arabam yok.

Cevap Anahtarı

1) die Bücher
2) kein (Auto das grubundandır)
3) keine (Lampe die grubundandır)
4) der Apfel
5) b) nicht (sıfat olumsuzlanıyor)
6) b) keine (çoğulda keine kullanılır)
7) Die Kinder sind hier.
8) Ich habe kein Auto.

Telaffuz ipucu

ä, ö, ü: ä Türkçedeki açık e'ye yakındır (Äpfel → epfıl). ö ve ü Türkçedeki ö ve ü gibidir. Çoğulda bu harfler çok önemlidir: Buch ve Bücher farklı okunur.
ch: ü, ö, e, i sesinden sonra hafif ç gibi okunur (Bücher → bü:çır). a, o, u sesinden sonra boğazdan gelen h gibi okunur (Buch → bu:h).
z ve äu: z Türkçedeki ts gibi okunur. äu ise oy sesi verir (Häuser → hoyzır). Ayrıca sondaki -er kısa ve yumuşak bir ır gibi duyulur.

Bu dersin artikelli kelimeleri

das Buch – die Bücher
der Tisch – die Tische
die Lampe – die Lampen
das Kind – die Kinder
der Stuhl – die Stühle
die Frau – die Frauen
der Mann – die Männer
das Auto – die Autos
die Tasche – die Taschen
der Apfel – die Äpfel
das Heft – die Hefte
der Freund – die Freunde
die Uhr – die Uhren
das Haus – die Häuser

Kur kapanışı: Neler öğrendin?

Tebrikler, 1. Kur'u tamamladın! Bu kurda şunları öğrendin:

Alfabeyi, Almanca harflerin seslerini ve özel harfleri (ä, ö, ü, ß).
Selamlaşmayı ve tanışmayı: Guten Tag, ich heiße ... Wie geht's?
Sayıları ve bunları günlük cümlelerde kullanmayı.
Üç artikeli (der, die, das), çoğulda die kuralını, kein ve nicht ile olumsuzlamayı.

Üç altın kural: 1) Her ismi artikeliyle ve çoğuluyla ezberle. 2) Çekimli fiil 2. sırada durur. 3) Hâl ekleri Türkçedeki gibi isme değil, artikele gelir. Her gün on kelimeyi artikelli olarak yüksek sesle tekrar etmeni öneririm. 2. Kur'da görüşmek üzere, Viel Erfolg! (Başarılar!)

Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol