Sayılar 0-20 ve Telefon Numarası (Die Zahlen 0–20)

Merhaba! Önceki derslerde alfabeyi, selamlaşmayı ve der / die / das artikellerini tanıdın. Bugün bunların üzerine sayıları koyuyoruz. Sayıları öğrenince telefon numarası verebilecek ve yaşını söyleyebileceksin. Sonraki derste de bu bilgileri günlük konuşmalarda birlikte kullanmaya devam edeceğiz.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda 0'dan 20'ye kadar olan sayıları okuyup yazabileceksin.
• Bu dersin sonunda telefon numaranı Almanca söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda yaşını söyleyebilecek ve karşındakinin yaşını sorabileceksin.
• Bu dersin sonunda "Kaç tane?" sorusunu sorup sayıyla cevap verebileceksin.

Kelimeler

Sayıların kendisi de kelimedir. Aşağıdaki tabloyu birkaç kez yüksek sesle oku.

Dil bilgisi / kalıp

1) Sayıların yapısı

0-12 arası sayıları ezberlemen gerekir. 13-19 arası sayılar kolaydır: birler basamağı + zehn. Örneğin drei + zehn = dreizehn. Yalnızca iki sayıda küçük bir değişiklik var: sechs → sechzehn (s düşer) ve sieben → siebzehn (en düşer). Türkçede "on üç" dersin, yani önce on, sonra üç gelir. Almancada sıra ters: önce üç, sonra on (drei-zehn).

2) Yaş söyleme

Özne + sein (çekimli fiil) + sayı + Jahre + alt

Örnek: Ich bin achtzehn Jahre alt. Buradaki Jahre, das Jahr kelimesinin çoğuludur. "Jahre alt" kısmı çoğu zaman düşer: Ich bin achtzehn. Bu da doğrudur.

Karşıtsal not: Türkçede "on sekiz yaşındayım" dersin. Almancada "sahibim" anlamındaki haben fiilini kullanmazsın. "Ich bin achtzehn" dersin, yani "ben on sekizim".

3) Soru cümleleri ve fiilin yeri

W-sorusu + çekimli fiil (2. sıra) + özne? Örnek: Wie alt bist du? Fiil ikinci sırada kalır.

Çekimli fiil (1. sıra) + özne + ...? Bu kalıp evet/hayır sorusudur. Örnek: Hast du ein Handy?

Düz cümlede de çekimli fiil ikinci sırada durur: Meine Nummer ist null zwei acht eins. Yan cümlede fiilin sona gitmesini ileride öğreneceksin. Şimdilik bu derste hep ikinci ve birinci sıradaki fiillerle çalışıyoruz.

4) Telefon numarası söyleme

Almancada telefon numarası genellikle rakam rakam okunur. 2 sayısı telefonda karışmasın diye çoğu zaman zwo diye söylenir; zwei demek de doğrudur. Örnek: 0 2 8 1 5 → null, zwei, acht, eins, fünf. Bazı insanlar numarayı ikili gruplar hâlinde de okur, ama sen başlangıçta rakam rakam okumayı tercih et.

5) Sayı + isim: çoğul

1'den büyük bir sayıdan sonra isim çoğul olur: ein Handy ama zwei Handys. Türkçede "iki telefon" dersin ve isim tekil kalır. Almancada "iki telefonlar" gibi düşün: zwei Handys.

Önemli hatırlatma: Almancada hâl değişimi Türkçedeki gibi isme değil, artikele gelir. Örneğin Ich habe einen Bruder und eine Schwester cümlesinde der Bruder, "einen Bruder" olur. Yani değişen artikeldir, Bruder kelimesi aynı kalır.

Örnek cümleler

• Ich bin zwölf Jahre alt.
  Ben on iki yaşındayım.
• Wie alt bist du?
  Sen kaç yaşındasın?
• Mein Bruder ist siebzehn Jahre alt.
  Erkek kardeşim on yedi yaşında.
• Meine Schwester ist neunzehn.
  Kız kardeşim on dokuz yaşında.
• Wie ist deine Telefonnummer?
  Telefon numaran nedir?
• Meine Nummer ist null, eins, fünf, zwei, drei, vier.
  Numaram 0 1 5 2 3 4.
• Ich habe zwei Handys.
  İki cep telefonum var.
• Wie viele Kinder hast du?
  Kaç çocuğun var?
• Ich habe drei Kinder.
  Üç çocuğum var.
• Wir sind vier Personen.
  Biz dört kişiyiz.
• Das Buch kostet elf Euro.
  Kitap on bir euro.
• Hast du eine Handynummer?
  Cep telefonu numaran var mı?

Diyalog

A: Hallo! Wie heißt du?
Merhaba! Adın ne?

B: Hallo! Ich heiße Elif. Und du?
Merhaba! Adım Elif. Ya sen?

A: Ich heiße Jonas. Wie alt bist du, Elif?
Benim adım Jonas. Kaç yaşındasın, Elif?

B: Ich bin sechzehn Jahre alt. Und du?
On altı yaşındayım. Ya sen?

A: Ich bin siebzehn. Hast du ein Handy?
Ben on yedi yaşındayım. Cep telefonun var mı?

B: Ja, ich habe ein Handy.
Evet, cep telefonum var.

A: Wie ist deine Nummer?
Numaran nedir?

B: Meine Nummer ist null, eins, fünf, acht, zwo, sieben, neun.
Numaram 0 1 5 8 2 7 9.

A: Null, eins, fünf, acht, zwei, sieben, neun. Richtig?
0 1 5 8 2 7 9. Doğru mu?

B: Ja, genau! Tschüss, Jonas!
Evet, aynen! Hoşça kal, Jonas!

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Yanlış: Ich habe zwanzig Jahre. -> Doğru: Ich bin zwanzig Jahre alt. Yaş söylerken haben değil sein kullanılır.
• Yanlış: Ich bin zwölf Jahr alt. -> Doğru: Ich bin zwölf Jahre alt. Sayıdan sonra isim çoğul olur: das Jahr, die Jahre.
• Yanlış: Der Telefonnummer -> Doğru: die Telefonnummer. Türkçede artikel yoktur. Bu yüzden isimle birlikte artikelini de ezberle. Telefonnummer, Nummer'in artikelini alır: die.
• Yanlış: Ich Telefonnummer ist acht. / Meine Nummer acht ist. -> Doğru: Meine Nummer ist acht. Çekimli fiil (ist) ikinci sırada durur. Türkçedeki gibi fiili sona atma.
• Yanlış: sechszehn, siebenzehn -> Doğru: sechzehn, siebzehn. Bu iki sayıda birler basamağı kısalır.

Alıştırma

1. Boşluğu doldur: Ich ___ fünfzehn Jahre alt. (bin / bist / habe)
2. Yazıyla yaz: 13 = ?
3. Artikel seç: ___ Telefonnummer (der / die / das)
4. Türkçeye bakarak Almanca yaz: "Ben on yedi yaşındayım."
5. Doğru şıkkı seç: 16 sayısı hangisidir? a) sechzen b) sechzehn c) sechszehn
6. Kelimeleri sıraya koy: alt / wie / du / bist ?
7. Artikel seç: ___ Jahr (der / die / das)
8. Numarayı yazıyla yaz: 0 - 2 - 8 - 1

Cevap Anahtarı

1. bin (Ich bin fünfzehn Jahre alt.)
2. dreizehn
3. die (die Telefonnummer)
4. Ich bin siebzehn Jahre alt. (Ich bin siebzehn de doğrudur.)
5. b) sechzehn
6. Wie alt bist du?
7. das (das Jahr)
8. null, zwei (zwo), acht, eins

Telaffuz ipucu

• z harfi Almancada "ts" gibi okunur. Bu yüzden zwei, zehn ve zwanzig kelimeleri "tsvay", "tseen", "tsvantsih" diye okunur. Türkçedeki z sesiyle okumayacaksın.
• ü sesi Türkçedeki ü ile aynıdır: fünf, zwölf (ö de Türkçedeki ö gibi) ve Brüder kelimelerinde dudaklarını yuvarlayarak oku. ch sesi sieben'de yoktur. Ama acht ve sechs kelimelerinde vardır. acht'taki ch, gırtlaktan gelen hafif bir "h" gibi, sechs'teki chs ise "ks" gibi okunur.
• ie uzun "i" verir: vier, sieben. ei ise "ay" gibi okunur: zwei, drei, eins. Bu iki yazımı karıştırma.

Bu dersin artikelli kelimeleri

• die Zahl, die Zahlen
• die Nummer, die Nummern
• die Telefonnummer, die Telefonnummern
• das Handy, die Handys
• die Vorwahl, die Vorwahlen
• das Jahr, die Jahre
• das Kind, die Kinder
• der Bruder, die Brüder
• die Schwester, die Schwestern
• die Person, die Personen
• das Buch, die Bücher
• der Euro, die Euro