Akkusativ Hâli: Nesne (Der Akkusativ)
Bu derste ne öğreneceksin?
- Bu dersin sonunda cümledeki doğrudan nesneyi (Akkusativobjekt) tanıyabileceksin.
- Bu dersin sonunda der artikelinin Akkusativ'de den olduğunu, die ve das artikellerinin ise değişmediğini söyleyebileceksin.
- Bu dersin sonunda ein, kein ve mein sözcüklerini eril isimlerle doğru kullanabileceksin (einen, keinen, meinen).
- Bu dersin sonunda haben, kaufen, brauchen, sehen, lesen, essen, trinken fiilleriyle basit Akkusativ cümleleri kurabileceksin.
Önceki derste çekimli fiilin cümlede 2. sırada durduğunu ve öznenin Nominativ'de olduğunu tekrar etmiştin. Bu derste cümleye ikinci bir oyuncu ekliyoruz: nesne. Bir sonraki derste ayrılabilir fiilleri göreceksin. Orada da bugünkü Akkusativ nesnesini aynen kullanacaksın, yani bugünkü konu sonraki dersin temelidir.
Kelimeler
| Almanca | Okunuşu | Türkçesi |
|---|---|---|
| der Apfel, die Äpfel | der apfel, di epfel | elma |
| der Kaffee (çoğulu nadir) | der kafe | kahve |
| der Tee, die Tees | der te, di tes | çay |
| der Bruder, die Brüder | der bruder, di brüder | erkek kardeş |
| der Hund, die Hunde | der hunt, di hunde | köpek |
| der Schlüssel, die Schlüssel | der şlüsel, di şlüsel | anahtar |
| die Tasche, die Taschen | di taşe, di taşen | çanta |
| die Katze, die Katzen | di katse, di katsen | kedi |
| die Zeitung, die Zeitungen | di tsaytung, di tsaytungen | gazete |
| die Schwester, die Schwestern | di şvester, di şvestern | kız kardeş |
| das Brot, die Brote | das brot, di brote | ekmek |
| das Buch, die Bücher | das buhx, di bühır | kitap |
| das Handy, die Handys | das hendi, di hendis | cep telefonu |
| kaufen | kaufın | satın almak |
| brauchen | brauhxın | ihtiyacı olmak, gereksinmek |
| sehen | zeen | görmek |
Dil bilgisi / kalıp
Cümlede kim yapıyor? sorusunun cevabı öznedir (Nominativ). Neyi / kimi? sorusunun cevabı doğrudan nesnedir (Akkusativ). Türkçedeki -i hâli ekiyle (elmayı, köpeği) aynı işi görür.
Temel kalıp:
Özne (Nominativ) + çekimli fiil (2. sıra) + nesne (Akkusativ)
Örnek: Ich (özne) + kaufe (fiil) + den Apfel (nesne).
Artikel tablosu
| Cins | Nominativ | Akkusativ | Belirsiz (ein) | Olumsuz (kein) |
|---|---|---|---|---|
| eril | der Hund | den Hund | einen Hund | keinen Hund |
| dişil | die Katze | die Katze | eine Katze | keine Katze |
| nötr | das Buch | das Buch | ein Buch | kein Buch |
| çoğul | die Bücher | die Bücher | (yok) | keine Bücher |
Tek değişiklik eril isimlerde olur: der → den, ein → einen, kein → keinen, mein → meinen. Dişil, nötr ve çoğulda hiçbir şey değişmez. Kolay bir ezber: Sadece der, den olur.
Karşıtsal not: Türkçede hâl eki isme gelir: elma + yı. Almancada isim (Apfel) olduğu gibi kalır, hâl artikelde görünür: der Apfel → den Apfel. Artikeli atlarsan hâl işareti kaybolur. Ayrıca Türkçede nesne fiilden önce gelir (Elmayı yiyorum), Almancada fiil 2. sırada kalır ve nesne ondan sonra gelir (Ich esse den Apfel).
Nesneyi vurgulamak istersen cümlenin başına alabilirsin, ama fiil yine 2. sırada kalır: Den Kaffee trinke ich. (Kahveyi ben içerim.) Bu yapıda özne fiilin arkasına geçer.
Örnek cümleler
Ich kaufe den Apfel.
Elmayı satın alıyorum.
Du trinkst den Tee.
Çayı içiyorsun.
Er sieht den Hund.
O, köpeği görüyor.
Wir haben die Katze.
Bizim (o) kedimiz var.
Sie liest die Zeitung.
O (kadın) gazeteyi okuyor.
Ich esse das Brot.
Ekmeği yiyorum.
Ich brauche einen Schlüssel.
Bir anahtara ihtiyacım var.
Er hat keinen Bruder.
Onun erkek kardeşi yok.
Ich suche meinen Schlüssel.
Anahtarımı arıyorum.
Kauft ihr das Buch?
Kitabı siz mi alıyorsunuz?
Heute trinke ich den Kaffee.
Bugün kahveyi ben içiyorum.
Ich sehe die Schwester nicht.
Kız kardeşi görmüyorum.
Diyalog
A: Guten Morgen, Lena! Was suchst du?
Günaydın Lena! Ne arıyorsun?
B: Ich suche meinen Schlüssel.
Anahtarımı arıyorum.
A: Siehst du die Tasche dort?
Şuradaki çantayı görüyor musun?
B: Ja, ich sehe die Tasche und das Handy.
Evet, çantayı ve cep telefonunu görüyorum.
A: Hast du den Schlüssel in der Tasche?
Anahtar çantanın içinde mi?
B: Nein, er ist nicht da. Ich brauche einen Kaffee!
Hayır, orada değil. Bir kahveye ihtiyacım var!
A: Ich kaufe den Kaffee. Und du kaufst das Brot.
Kahveyi ben alırım. Sen de ekmeği al.
B: Gut. Ich habe keinen Hunger, aber der Hund hat Hunger.
Tamam. Benim acıkmadım ama köpeğin karnı aç.
Türklerin sık yaptığı hatalar
- Yanlış: Ich sehe der Hund. → Doğru: Ich sehe den Hund. (Eril nesne Akkusativ'de den olur. Ek isme değil artikele gelir.)
- Yanlış: Ich kaufe Apfel. → Doğru: Ich kaufe den Apfel. (Türkçede artikel yoktur, bu yüzden unutulur. Almancada artikel hâlin taşıyıcısıdır.)
- Yanlış: Ich esse den Brot. → Doğru: Ich esse das Brot. (Nötr ve dişil değişmez. den yalnız eril içindir.)
- Yanlış: Den Hund ich sehe. → Doğru: Den Hund sehe ich. / Ich sehe den Hund. (Türkçedeki gibi fiili sona atma. Çekimli fiil 2. sırada kalır.)
- Yanlış: Ich habe ein Bruder. → Doğru: Ich habe einen Bruder. (haben nesne ister ve Bruder eril olduğu için einen gerekir.)
Alıştırma
- Boşluğu doldur: Ich sehe ___ Hund. (der)
- Boşluğu doldur: Ich kaufe ___ Tasche. (die)
- Artikeli seç: Er trinkt ___ Kaffee. (der / den)
- Boşluğu doldur: Ich habe ___ Bruder. (ein)
- Almancaya çevir: Kitabı okuyorum.
- Doğru şıkkı seç: a) Ich esse der Apfel. b) Ich esse den Apfel. c) Ich esse dem Apfel.
- Kelimeleri sıraya koy: Zeitung / die / liest / Sie
- Boşluğu doldur: Wir haben eine Katze, aber ___ Hund. (kein)
Cevap Anahtarı
- den (Ich sehe den Hund.)
- die (Ich kaufe die Tasche.)
- den (Er trinkt den Kaffee.)
- einen (Ich habe einen Bruder.)
- Ich lese das Buch.
- b) Ich esse den Apfel.
- Sie liest die Zeitung.
- keinen (Wir haben eine Katze, aber keinen Hund.)
Telaffuz ipucu
- ä Türkçedeki e sesine yakındır: Äpfel (epfel). ü Türkçedeki ü gibidir: Schlüssel (şlüsel). Bu iki ses Türkçede de var, rahat edersin.
- ch iki türlüdür. a, o, u'dan sonra boğazdan gelen, hafif h/x sesi çıkar: Buch (buhx), brauchen. i, e, ü, ö'den sonra ise ş ile h arası ince ses çıkar: ich, Bücher.
- z Türkçedeki z gibi okunmaz, ts okunur: Katze (katse), Zeitung (tsaytung). sch ise ş gibidir: Tasche (taşe), Schwester (şvester). Sözcük başındaki s ünlüden önce z gibi okunur, oysa Suppe gibi sözcüklerde bunu unutma.
Bu dersin artikelli kelimeleri
- der Apfel (Akk.: den Apfel)
- der Kaffee (Akk.: den Kaffee)
- der Tee (Akk.: den Tee)
- der Bruder (Akk.: den Bruder)
- der Hund (Akk.: den Hund)
- der Schlüssel (Akk.: den Schlüssel)
- die Tasche
- die Katze
- die Zeitung
- die Schwester
- das Brot
- das Buch
- das Handy
Özet: Nesne mi var? Kelimeye değil artikele bak. Eril ise der → den, ein → einen yap. Diğerlerini olduğu gibi bırak. Bir sonraki derste ayrılabilir fiillerle bu nesneyi yeniden kullanacaksın.
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol