Kelime Öğrenmenin Temelleri (How Vocabulary Works)

Hoş geldin! 'İngilizce Kelime Hazinesi' kursunun ilk dersindesin. Bu kursta adım adım, düzenli bir şekilde kelime dağarcığını büyüteceksin. Acele yok; her derste birkaç yeni kelime öğrenip onları cümle içinde kullanacağız. Hazırsan başlayalım.

Süre: 12 dk · Seviye: A1-B1 · Konu: Kelime Öğrenmenin Temelleri (How Vocabulary Works)

Bu derste ne öğreneceksin?

• Sık kullanılan kelimelerin neden en iyi başlangıç noktası olduğunu.
• Bir kelimeyi 'bilmenin' ne anlama geldiğini.
• Bu kursun nasıl çalıştığını ve kalıcı öğrenme için ilk alışkanlıkları.
• İlk temel kelimeleri: kişi zamirleri, sık fiiller ve soru kelimeleri.

Neden sık kullanılan kelimelerle başlıyoruz?

İngilizcede çok sayıda kelime vardır, ama hepsi aynı sıklıkla kullanılmaz. Bazı kelimeler (örneğin I, you, go, have, what) neredeyse her konuşmada ve her metinde karşımıza çıkar. Bazıları ise çok nadir kullanılır. Bu yüzden akıllı yol şudur: önce en sık geçen kelimeleri öğren, sonra nadir kelimelere ilerle. Böylece az emekle çok şey anlarsın.

Bunu mutfağa benzetebilirsin. Önce tuz, yağ ve un gibi her tarifte kullanılan malzemeleri edinirsin. Özel baharatları sonra alırsın. Sık kullanılan kelimeler, dilin tuzu ve unudur.

Bir kelimeyi 'bilmek' ne demek?

Birçok öğrenci kelimeyi yalnızca Türkçe karşılığını ezberleyerek öğrenmeye çalışır. Oysa bir kelimeyi gerçekten bilmek birkaç basamaktan oluşur:

• Anlamını bilmek: Kelime Türkçede ne demek?
• Okunuşunu bilmek: Nasıl söylenir, nasıl duyulur?
• Yazılışını bilmek: Harfleri nasıl dizilir?
• Kalıbını bilmek: Hangi kelimelerle birlikte kullanılır? (Örneğin make lunch denir, do lunch denmez.)
• Kullanabilmek: Konuşurken veya yazarken aklına gelir mi?

Anlamını tanımak ile kelimeyi kullanabilmek arasında fark vardır. Bir kelimeyi okuyunca anlıyorsan onu tanıyorsun. Konuşurken kendiliğinden söyleyebiliyorsan onu biliyorsun. Bu kursun amacı seni tanımaktan bilmeye taşımaktır.

Bu kurs nasıl çalışacak?

• Her ders küçük bir kelime grubu verir. Tabloda kelimeyi, Türkçe harflerle okunuşunu ve anlamını görürsün.
• Kelimeleri tek başına değil, cümle ve diyalog içinde öğrenirsin.
• Her derste alıştırma yaparsın. Cevap anahtarına bakmadan önce mutlaka kendin dene.
• Kalıcı öğrenme için tekrar şarttır. Bir kelimeyi bir kere görmek yetmez; birkaç gün aralıkla yeniden görmelisin. İlerleyen derslerde bunun için pratik teknikler vereceğiz.

Şimdilik tek bir öneri: her gün kısa süre çalış. Günde on beş dakika, haftada bir kez iki saat çalışmaktan genellikle daha etkilidir.

Kelimeler

İşte ilk temel kelimelerimiz. Okunuş sütunu yaklaşık bir rehberdir; gerçek sesi dinleyerek pekiştirmeyi unutma.

Dil bilgisi / kalıp

Bu derste iki basit kalıp yeterli. İkisini de ezberlemeye değer.

1) Düz cümle

Özne + fiil + tamamlayıcı

Örnek: I want water. (Su istiyorum.)

2) Soru kelimeli soru

Soru kelimesi + do / does + özne + fiil?

Örnek: What do you want? (Ne istiyorsun?)

am / is / are

Özne + am / is / are + ...

• I ile am kullanılır: I am a student.
• he, she ile is kullanılır: She is a teacher.
• you, we, they ile are kullanılır: They are at home.

Türkçeyle fark

• Türkçede özneyi çoğu zaman söylemeyiz: 'Gidiyorum.' İngilizcede özne neredeyse her zaman gerekir: I go.
• Türkçede fiil cümlenin sonundadır. İngilizcede fiil, özneden hemen sonra gelir.
• Türkçede kişi eki fiile eklenir (gidiyorum, gidiyorsun). İngilizcede ise ayrı bir zamir kullanırız (I go, you go).
• He / she / it ile şimdiki alışkanlık anlatırken fiile -s eklenir: She likes tea. Bu ayrıntıya ilerleyen derslerde tekrar döneceğiz.

Örnek cümleler

I am a student.

Ben bir öğrenciyim.

You have a book.

Senin bir kitabın var.

He likes tea.

O (erkek) çayı sever.

She wants water.

O (kadın) su istiyor.

We know the answer.

Cevabı biliyoruz.

They make lunch.

Onlar öğle yemeği hazırlıyor.

What do you want?

Ne istiyorsun?

Where do you go?

Nereye gidiyorsun?

Who do you see?

Kimi görüyorsun?

Why do you like English?

İngilizceyi neden seviyorsun?

How do you say this?

Bunu nasıl söylersin?

When do they get home?

Onlar eve ne zaman varıyor?

Diyalog

İki arkadaş, kurs başlamadan önce konuşuyor.

A: Hi! I am Ali. Who are you?

A: Merhaba! Ben Ali. Sen kimsin?

B: Hello! I am Ayşe. I am a new student.

B: Merhaba! Ben Ayşe. Yeni bir öğrenciyim.

A: What do you want to learn?

A: Ne öğrenmek istiyorsun?

B: I want to learn English words.

B: İngilizce kelimeler öğrenmek istiyorum.

A: Why do you like English?

A: İngilizceyi neden seviyorsun?

B: I like music and I want to know the songs.

B: Müziği seviyorum ve şarkıları anlamak istiyorum.

A: Where do you go for class?

A: Derse nereye gidiyorsun?

B: I go online. How do you learn?

B: Ben internetten katılıyorum. Sen nasıl öğreniyorsun?

A: I learn a little every day.

A: Her gün biraz öğreniyorum.

B: Good idea. Let us start together!

B: İyi fikir. Hadi birlikte başlayalım!

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Özneyi atlamak: Yanlış: Am a student. -> Doğru: I am a student. (Türkçede özne düşebilir, İngilizcede düşmez.)
• Soruda do / does kullanmamak: Yanlış: What you want? -> Doğru: What do you want?
• He / she ile -s unutmak: Yanlış: She like tea. -> Doğru: She likes tea.
• am / is / are karıştırmak: Yanlış: They is at home. -> Doğru: They are at home.
• Kelimeyi yalnızca tek bir Türkçe karşılığa bağlamak: get her zaman 'almak' değildir; bazen 'olmak', bazen 'varmak' anlamına gelir. Kelimeyi hep cümle içinde öğren.

Alıştırma

1. Boşluğu doldur: ___ am a teacher. (I / He)
2. Boşluğu doldur: She ___ tea. (like / likes)
3. Boşluğu doldur: ___ do you go? 'Nereye gidiyorsun?' (Where / Who)
4. İngilizceye çevir: Biz İngilizceyi seviyoruz.
5. Doğru şıkkı seç: 'Kim' kelimesinin İngilizcesi hangisidir? a) Who b) When c) Why
6. Boşluğu doldur: ___ do you know him? 'Onu neden tanıyorsun?' (Why / How)
7. İngilizceye çevir: O (kadın) bir kitap görüyor.
8. Doğru şıkkı seç: They ___ home. a) goes b) go c) going

Cevap Anahtarı

1. I
2. likes
3. Where
4. We like English.
5. a) Who
6. Why
7. She sees a book.
8. b) go (They go home.)

Telaffuz ipucu

• th sesi: they kelimesindeki th, dilin ucunu dişlerin arasına koyarak çıkarılır. Tablodaki 'dey' yaklaşık bir gösterimdir; dilini dişlerine hafifçe dokundurmayı dene.
• w sesi: we, want, what, where, when, why kelimelerinde dudakları yuvarlayarak başla. Türkçedeki 'v' gibi dişle dudak arasından çıkarma.
• h sesi: he, have, how, who kelimelerinde 'h' sesini hafifçe, nefesle çıkar. Sessiz bırakma, ama Türkçedeki 'h' kadar da sert söyleme.

Bir sonraki derste bu kelimeleri tekrar edip yeni günlük kelimelerle genişleteceğiz. Şimdilik bugünkü tabloyu yüksek sesle bir kez oku ve üç örnek cümleyi kendi hayatına uyarlayarak yaz. İyi çalışmalar!