Evi Hazırlamak ve İlk Günler

Bu ders, serinin 3/8. dersidir. Önceki derste sahiplenme kararını ve kendine uygun hayvanı düşündün. Bu derste o karardan sonraki ilk somut adıma geçiyoruz: evi hazırlamak. Sonraki derste (4/8) bu ilk günlerin üzerine kurulan günlük düzene bakacaksın.

Neden önemli?

Bir aile yavru bir köpeği eve getiriyor. Hayvan kapıdan girer girmez koltuğun altına giriyor, bir telefon şarj kablosunu çiğnemeye başlıyor. Mama kabı mutfakta ama su kabı yok, uyuyacağı yer de belli değil. Herkes bir yandan hayvanı seviyor, bir yandan da ona bir şey olmasın diye peşinden koşuyor. Evdeki herkes gerginleşiyor, hayvan da ne olduğunu anlamıyor.

Bu karmaşanın büyük kısmı, hayvan gelmeden önce yapılabilecek birkaç hazırlıkla önlenir. Yeni bir yere gelen kedi ya da köpek korkmuş, şaşkın ve yorgundur. Ona ilk gün güvenli, sakin ve tahmin edilebilir bir ortam vermek, sonraki haftaların temelidir. Hazırlık yapmak pahalı olmak zorunda değil. Asıl önemli olan sıra ve sakinliktir.

Temel bilgi

Evi hazırlamak üç ana iş içerir: temel malzemeleri almak, güvenli bir alan oluşturmak ve tehlikeli eşyaları ulaşılamaz hale getirmek. Bunların ardından ilk hafta için basit bir uyum planı yapılır.

1) Temel malzemeler

Hayvan gelmeden önce şunlar hazır olsun. Çoğu için yeni ve pahalı ürün şart değildir; temiz ve sağlam olması yeterlidir.

Not: Hangi mamanın uygun olduğu hayvanın yaşına ve sağlık durumuna göre değişir. Emin değilsen veteriner hekime danış.

2) Güvenli alan

Güvenli alan, hayvanın ilk günlerde sığınabileceği küçük ve sakin bir köşedir. Bütün evi bir anda vermek yerine, önce tek bir oda ya da bir bölüm ayırırsın. Hayvan orada su, yatak ve tuvalet imkânına ulaşır. Hem kendini güvende hisseder hem de sen onu daha kolay izlersin. Ev büyük gelirse yeni hayvan kaybolmuş gibi hisseder; küçük alan ona sınırları öğretir.

3) Tehlikeli eşyalar

Hayvanlar dünyayı ağızlarıyla ve pençeleriyle tanır. Yerden yüksekliği, kokusu ya da rengi onlar için bir davettir. Bu yüzden eve gelmeden önce evi hayvanın gözüyle, yani yerden ve alçak yüksekten gözden geçir.

• Gıdalar: Çikolata, üzüm ve kuru üzüm, soğan, sarımsak ve şeker yerine kullanılan bazı tatlandırıcılar köpekler ve kediler için tehlikeli olabilir. Bu gıdaları ulaşılamaz yerde tut.
• İlaçlar: İnsan ilaçlarını kapalı dolaba koy. Bir hap bile küçük bir hayvan için sorun olabilir.
• Temizlik malzemeleri: Çamaşır suyu, yer temizleyicileri ve böcek ilaçları kapalı ve yüksek bir dolapta dursun.
• Bitkiler: Bazı süs bitkileri, özellikle zambak türleri kedilere zarar verebilir. Evdeki bitkilerin adlarını öğren ve bir veteriner hekime ya da güvenilir bir kaynağa sor.
• Kablolar ve küçük parçalar: Çiğnenen kablo elektrik çarpmasına yol açabilir. Düğme, ip, toka, lastik gibi küçük şeyler yutulabilir.
• Açık alanlar: Balkon, pencere ve kapıları kontrol et. Kediler yüksekten düşebilir, köpekler açık kapıdan kaçabilir. Pencerelere ve balkona sağlam bir koruma gerekebilir.

Adım adım nasıl yapılır?

• Adım 1 – Eve gelmeden 3-4 gün önce listeni yaz. Yukarıdaki tablodan hangi malzemeler eksik, işaretle. Bütçen kısıtlıysa önce mama, su kabı, yatak, tuvalet ve taşıma aracını al. Gerisi sonra gelebilir.
• Adım 2 – Güvenli alanı seç. Gürültüsü az, kapısı kapanabilen, sert zeminli bir oda iyidir. Banyo ya da mutfak köşesi de olabilir. Kapıya bebek bariyeri ya da geçici bir engel koy.
• Adım 3 – Evi yerden tara. Diz çök ve odayı yerden bak. Gördüğün her kablo, küçük eşya ve temizlik ürününü kaldır ya da kapat. Bu işi evdeki herkesle birlikte yap ki herkes kuralları bilsin.
• Adım 4 – Zehirli ve tehlikeli şeyleri ayır. Yiyecekleri, ilaçları ve bitkileri gözden geçir. Emin olmadığın bir bitki ya da gıda varsa veteriner hekime danış.
• Adım 5 – Malzemeleri yerleştir. Su kabı, yatak ve tuvalet güvenli alanda olsun. Mama ve su, tuvaletten uzakta dursun. Kedi için kum kabını sessiz bir yere koy.
• Adım 6 – Evdeki kuralları konuş. Kim ne zaman besleyecek, kim gezdirecek, hayvan hangi odalara girebilecek, önceden karar ver. Herkes farklı şey söylerse hayvan kafası karışır.
• Adım 7 – İlk haftanın planını yaz. Aşağıdaki gibi basit bir plan yap: ilk gün sakin kal, ikinci günden itibaren düzen kur, hafta sonuna doğru yeni odaları göster.
• Adım 8 – Veteriner randevusunu ayarla. Eve geldikten sonraki ilk günlerde bir veteriner hekimine görünmek iyi bir fikirdir. Aşı, parazit ve genel kontrol konularını ona sor.

İlk hafta için basit uyum planı

Örnek

Bu örnek kurgusaldır. Bir çalışan, hafta sonu bir kedi yavrusunu sahiplenmeye karar verir. Cuma akşamı işten çıkınca evi yerden gözden geçirir: perde ipini bağlar, şarj kablolarını kutuya koyar, ilaç kutusunu üst dolaba kaldırır ve evdeki bir zambak saksısını balkondan kaldırıp komşusuna verir. Küçük bir odayı güvenli alan olarak ayırır; içine yatak, su kabı, mama kabı ve kum kabı koyar. Taşıma çantasını da ilk gün için hazır tutar.

Cumartesi kediyi getirdiğinde doğrudan o odaya bırakır. Kapıyı yarı açık tutar, kendisi yerde oturup sessizce bekler. Kedi ilk saatlerde dolabın arkasına saklanır. Çalışan onu çıkarmaya çalışmaz, mamayı yakına bırakıp odadan çıkar. Akşama doğru kedi mamayı yer. İkinci gün yanına yaklaşır. Üçüncü gün çalışanın elini koklar. Çalışan bu süreçte telefonuna kısa notlar alır: ne zaman yedi, ne zaman kuma gitti. Bu notları hafta sonunda veteriner hekime götürür.

Sık yapılan hatalar

• İlk gün herkesi eve çağırmak. Kalabalık ve gürültü, yeni gelen hayvanı korkutur. İlk günlerde ziyaretçi sayısını az tut.
• Bütün evi bir anda açmak. Büyük alan, hayvanın kaybolmuş gibi hissetmesine ve evin bir köşesini tuvalet yapmasına yol açabilir.
• Evi yetişkin gözüyle kontrol etmek. Tehlikeler genellikle yerde ve alçak yükseklikte durur. Diz çökmeden bakmak çoğu şeyi kaçırır.
• Hayvanı sürekli kucaklamak ve zorla sevmek. Ona yaklaşma kararını bırak. Zorlanan hayvan daha çok korkar.
• Evdeki herkesin farklı kural koyması. Birisi yatağa alıyor, diğeri almıyorsa hayvan neyin doğru olduğunu öğrenemez.
• Önceki mamayı hemen değiştirmek. Ani mama değişimi mide sorunlarına yol açabilir. Değiştireceksen veteriner hekime danış ve geçişi yavaş yap.

Bu hafta yapabileceğin 3 şey

• Evinde diz çökerek her odayı gez. Bulduğun tehlikeli şeyleri bir kâğıda yaz ve en az beş tanesini kaldır ya da kapat.
• Güvenli alanı belirle: hangi oda ya da köşe olacak, içine neler koyacaksın, listeye yaz. Su, yatak ve tuvalet aynı alanda olsun.
• İlk hafta planını gün gün yaz ve evdeki herkesle paylaş. Ayrıca yakınındaki bir veteriner hekimin telefonunu ve çalışma saatlerini telefonuna kaydet.

Kendini sına

• 1. Hayvan eve geldiğinde neden bütün evi değil, tek bir güvenli alanı açmalısın?
• 2. Evin tehlikelerini kontrol ederken neden diz çökerek bakmak gerekir?
• 3. Köpekler ve kediler için tehlikeli olabilecek üç gıda ya da madde say.
• 4. İlk gün yeni gelen hayvana nasıl davranmalısın?
• 5. Bir bitkinin ya da gıdanın zararlı olup olmadığından emin değilsen ne yapmalısın?

Cevaplar

• 1. Küçük alan hayvana güven verir, ona sınırları öğretir ve senin onu izlemeni kolaylaştırır. Büyük alan şaşkınlık ve kazalara yol açabilir.
• 2. Tehlikeli şeyler genellikle yerde ve alçakta durur. Hayvanın gözünden bakınca kablo, küçük parça ve kolay ulaşılan şeyleri daha iyi görürsün.
• 3. Örneğin çikolata, üzüm ya da kuru üzüm, soğan; ayrıca ilaçlar ve temizlik malzemeleri. Kedilerde bazı bitkiler de tehlikeli olabilir.
• 4. Sakin ol, doğrudan güvenli alana götür, su ve mamayı göster, kalabalık ve gürültüden uzak tut, zorla sevme.
• 5. Şansa bırakma. Maddeyi hayvandan uzak tut ve veteriner hekime danış.

Sonraki derste (4/8) bu ilk günlerin üzerine günlük düzeni kuracaksın. Bu dersteki hazırlık ne kadar sağlam olursa o düzen de o kadar kolay oturur.