Rapor Hazırlama Araç Kiti: Şablonlar, Kontrol Listeleri ve DAX Kalıpları
Bu ders bir anlatım değil, bir araç kiti. Aşağıdaki yedi malzemeyi kopyalayıp kendi verinize göre uyarlayın. Proje boyunca masanızda açık dursun.
1. Rapor Talep Formu
Rapora başlamadan önce talep sahibine şu soruları yanıtlatın. Yanıtlanmayan soru varsa geliştirmeye başlamayın.
| Soru | Örnek yanıt |
|---|---|
| Raporu kim kullanacak? | Bölge satış müdürleri ve satış direktörü |
| Hangi karara destek olacak? | Hangi bölgeye kampanya bütçesi ayrılacağı |
| Hangi sıklıkla bakılacak? | Her pazartesi toplantısı öncesi |
| Veri kaynağı ve sahibi kim? | Muhasebe Excel dosyası, sorumlu: (isim) |
| Kaç gün gecikmeli veri kabul edilir? | En fazla 1 iş günü |
| Başarı ölçütü nedir? | Toplantı öncesi manuel Excel hazırlığının bitmesi |
2. Veri Sözlüğü ve Ölçü Envanteri
| Ad | Tür | Tanım / Formül özeti | Kaynak | Sahibi |
|---|---|---|---|---|
| Tutar | Sütun | KDV hariç satır tutarı, TL | Satışlar tablosu | Muhasebe |
| Toplam Satış | Ölçü | Tutar sütununun toplamı | Model | Rapor sorumlusu |
| Kâr Marjı % | Ölçü | Kâr / Toplam Satış | Model | Finans |
Her yeni ölçüyü bu tabloya eklemeden yayına almayın. Altı ay sonra "bu rakam nasıl hesaplandı?" sorusunun cevabı burada olur.
3. Power Query Temizleme Kontrol Listesi
- Üst satırlar, toplam satırları ve boş satırlar kaldırıldı mı?
- Başlıklar doğru satıra yükseltildi mi, adlar anlaşılır mı?
- Her sütunun veri türü (tarih, tam sayı, ondalık, metin) doğru mu?
- Metinlerde baştaki/sondaki boşluklar ve büyük-küçük harf tutarsızlıkları düzeltildi mi?
- Hata ve boş (null) değerler bilinçli şekilde ele alındı mı?
- Tekrarlayan kayıtlar kontrol edildi mi?
- Gereksiz sütunlar kaldırıldı mı?
- Adımlar anlamlı adlarla yeniden adlandırıldı mı?
- Dosya yolu değişirse güncellenebilecek bir parametre kullanıldı mı?
4. Model Kontrol Listesi
- Yıldız şeması: ortada olgu tablosu, çevresinde boyut tabloları var mı?
- İlişkiler boyuttan olguya, tek yönlü (bire çok) mü? Çift yönlü ilişki gerçekten gerekli mi?
- Ayrı bir Takvim tablosu var, "tarih tablosu olarak işaretle" yapıldı mı?
- Takvim tablosu tüm tarih aralığını kesintisiz kapsıyor mu?
- Ölçülerde kullanılan ama rapora sürüklenmemesi gereken alanlar (ID, anahtar sütunlar) gizlendi mi?
- Ölçüler tek bir "Ölçüler" tablosunda toplandı mı?
- Sütunlarda varsayılan özetleme ve sayı biçimi doğru mu?
5. Temel DAX Ölçü Kalıpları
Tablo ve sütun adlarını kendi modelinize göre değiştirin.
| Amaç | Kalıp |
|---|---|
| Toplam | Toplam Satış = SUM(Satışlar[Tutar]) |
| Oran (sıfıra bölmeye karşı güvenli) | Kâr Marjı % = DIVIDE([Toplam Kâr], [Toplam Satış]) |
| Geçen yıl aynı dönem | Satış GY = CALCULATE([Toplam Satış], SAMEPERIODLASTYEAR(Takvim[Tarih])) |
| Geçen yıla göre değişim % | Satış Değişim % = DIVIDE([Toplam Satış] - [Satış GY], [Satış GY]) |
| Filtreli hesap | Beyaz Eşya Satış = CALCULATE([Toplam Satış], Ürünler[Kategori] = "Beyaz Eşya") |
| Satır sayısı | Sipariş Sayısı = COUNTROWS(Satışlar) |
Adlandırma önerileri
- Ölçü adı Türkçe ve okunur olsun: Toplam Satış, Kâr Marjı %.
- Birim veya yön belirsizse sonuna ekleyin: Satış GY, Satış Değişim %.
- Ölçüyle sütun aynı adı taşımasın.
- Tek bir kural seçin (örneğin ilk harfler büyük) ve ekipçe uygulayın.
6. Yayın Öncesi Rapor Kontrol Listesi
| Alan | Kontrol |
|---|---|
| Başlıklar | Her sayfa ve görsel başlığı, neyi gösterdiğini söylüyor mu? Birim belirtildi mi? |
| Renkler | Tutarlı bir palet, aynı anlam için aynı renk, renk körlüğüne uygun kontrast |
| Sayı biçimleri | Binlik ayraç, TL simgesi, yüzdelerde ondalık basamak sayısı tutarlı mı? |
| Dilimleyiciler | Hangi görselleri etkiliyor? Varsayılan seçim doğru mu? "Temizle" yolu belli mi? |
| Doğruluk | Birkaç rakamı kaynak Excel ile elle karşılaştırdınız mı? |
| Gezinme | Sayfa sırası mantıklı mı, yer işaretleri ve düğmeler çalışıyor mu? |
| Erişim izinleri | Yalnızca talep formundaki kullanıcılar mı erişebiliyor? Hassas veri var mı? |
| Yenileme | Zamanlanmış yenileme ve veri kaynağı bağlantısı kuruldu mu? |
7. Kullanıcılara Duyuru E-postası
Konu: Yeni Satış Raporu Yayında
Merhaba,
Haftalık satış toplantılarında kullanacağımız etkileşimli satış raporu yayına alındı. Bağlantı: (rapor adresi).
Raporda neler var: bölge ve ürün bazında satış, geçen yıl karşılaştırması ve kâr marjı.
Veri güncelliği: Veriler her iş günü sabah (saat) itibarıyla yenilenir.
Nasıl kullanılır: Soldaki dilimleyicilerle bölge ve dönemi seçebilir, grafiklere tıklayarak diğer görselleri filtreleyebilirsiniz. Seçimleri sıfırlamak için "Temizle" düğmesini kullanın.
Geri bildirim: Hata veya isteklerinizi (e-posta adresi) üzerinden iletebilirsiniz.
İyi çalışmalar.
Uygulama önerisi
- Bu yedi malzemeyi tek bir klasörde toplayın ve proje başına kopyalayın.
- Sıradaki projenizde önce talep formunu doldurtun, sonra Power BI'ı açın.
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol