Excel ve Power BI: Farklar, Kurulum ve Arayüz Turu
Merhaba, kursa hoş geldiniz! Sekiz derslik bu yolculukta Excel'de tuttuğunuz verileri Power BI ile etkileşimli raporlara dönüştüreceğiz. İlk derste aracı tanıyacak, arayüzde rahat hareket etmeyi öğreneceksiniz. Acele etmeyin, her adımı kendi bilgisayarınızda deneyin.
Bu derste ne yapacağız?
Bu dersin hedefi, Excel ile Power BI'ın hangi işler için daha uygun olduğunu ayırt etmek, Power BI Desktop'ı kurmak ve üç ana görünümü (Rapor, Tablo, Model) gezmektir. Ders sonunda küçük bir Excel dosyasını Power BI'a aktarıp üç görünümde de dolaşmış olacaksınız.
Ön koşullar:
- Excel'de tablo, formül ve özet tablo (PivotTable) kullanımına temel düzeyde aşinalık.
- Windows işletim sistemli bir bilgisayar. Power BI Desktop Windows için hazırlanmış bir uygulamadır; Mac kullanıyorsanız sanal makine ya da tarayıcıdaki Power BI hizmeti gibi alternatifler gerekir.
- Yaklaşık 10 dakika süre ve içinde birkaç yüz satır veri bulunan bir Excel dosyası (örneğin satış listesi).
Kavram
Excel ile Power BI'ı bir mutfak ve bir restoran servisi gibi düşünebilirsiniz. Excel, evdeki mutfaktır: her şeyi elinizle hazırlar, tadına bakar, istediğiniz an tarifi değiştirirsiniz. Küçük ve orta boyutlu işlerde çok esnektir. Power BI ise düzenli servis yapan bir restoran gibidir: aynı tarifi büyük miktarda ve tekrar tekrar hazırlar, sofrayı (raporu) şık sunar, misafirin (okuyucunun) tabaktaki her şeye dokunup inceleyebilmesini sağlar.
Aşağıdaki tablo iki aracın güçlü yanlarını karşılaştırır:
| Ölçüt | Excel | Power BI |
|---|---|---|
| Ana amaç | Hesaplama, veri girişi, ad hoc analiz | Görselleştirme ve etkileşimli raporlama |
| Veri hacmi | Satır sınırı vardır; çok büyük veride yavaşlar | Sıkıştırılmış veri modeliyle çok daha büyük veriyi rahat işler |
| Veri kaynağı | Genelde tek dosya ya da birkaç sayfa | Birçok farklı kaynağı (dosya, veritabanı, web) birleştirir |
| Yenileme | Çoğunlukla elle kopyala-yapıştır | Tek tıkla ya da zamanlanmış yenileme |
| Etkileşim | Dilimleyici ve özet tablo ile sınırlı | Bir grafiğe tıklayınca tüm sayfa süzülür |
| Paylaşım | Dosya gönderilir | Rapor yayımlanır, herkes güncel hâlini görür |
Önemli bir nokta: Power BI, Excel'in yerine geçmez; onu tamamlar. Verinizi Excel'de tutmaya devam edip Power BI'ı sunum ve analiz katmanı olarak kullanabilirsiniz. Excel'de Power Query ve Power Pivot kullandıysanız Power BI size tanıdık gelecektir, çünkü aynı teknolojilerin temeli üzerine kuruludur.
Power BI ailesinde iki parça vardır. Power BI Desktop, bilgisayarınıza kurduğunuz ve raporu tasarladığınız ücretsiz uygulamadır. Power BI hizmeti ise raporu yayımladığınız çevrimiçi ortamdır. Bu kurs boyunca ağırlıkla Desktop ile çalışacağız.
Adım adım uygulama
Aşağıdaki adımlar tıklama düzeyindedir. Arayüz sürüme göre değişebilir; menü adları ya da düğme yerleri sizde küçük farklar gösterebilir.
A. Kurulum
- Adım 1: Windows'ta Başlat düğmesine tıklayın ve arama kutusuna Microsoft Store yazıp uygulamayı açın.
- Adım 2: Mağazanın arama çubuğuna Power BI Desktop yazın, çıkan sonuçtan Microsoft tarafından yayımlanan uygulamayı seçin.
- Adım 3: Yükle (bazı sürümlerde Al) düğmesine basın ve kurulumun bitmesini bekleyin. Mağazayı kullanamıyorsanız Microsoft'un resmî indirme sayfasından yükleyici dosyasını indirip çift tıklayarak da kurabilirsiniz.
- Adım 4: Kurulum bitince Başlat menüsünden Power BI Desktop'ı açın. İlk açılışta bir karşılama penceresi çıkabilir; hesap girişi istenirse şimdilik pencereyi kapatabilirsiniz. Rapor hazırlamak için oturum açmak zorunlu değildir, yalnızca yayımlarken gerekir.
B. Excel verisini içeri alma
- Adım 5: Üst şeritte Giriş sekmesinin seçili olduğundan emin olun. Solda Veri al (İngilizce arayüzde Get data) düğmesi bulunur.
- Adım 6: Veri al düğmesinin yanındaki küçük oka tıklayıp Excel çalışma kitabı seçeneğini seçin. Dosya seçme penceresi açılır.
- Adım 7: Hazırladığınız Excel dosyasına gidin, tıklayıp Aç düğmesine basın.
- Adım 8: Açılan Gezgin penceresinde solda çalışma kitabınızdaki sayfalar ve tablolar listelenir. Kullanacağınız sayfanın ya da tablonun yanındaki kutuyu işaretleyin; sağda verinin önizlemesi görünür.
- Adım 9: Önizleme doğruysa sağ alttaki Yükle düğmesine tıklayın. Veri belleğe alınır ve sağdaki alan listesinde tablonuz görünür.
C. Arayüz turu
- Adım 10: Pencerenin sol kenarında alt alta dizili üç simge vardır. En üstteki Rapor görünümü'dür ve şu anda açık olan budur. Ortadaki beyaz alan, grafiklerinizi yerleştireceğiniz tuvaldir.
- Adım 11: Sağ tarafa bakın. Filtreler bölmesi süzme ayarlarını, Görselleştirmeler bölmesi grafik türlerini ve biçimlendirme seçeneklerini, Veri bölmesi ise tablolarınızı ve sütunlarınızı gösterir. Bölme başlıklarındaki küçük oklarla bunları daraltıp genişletebilirsiniz.
- Adım 12: Sol kenardaki ikinci simgeye, yani Tablo görünümü'ne tıklayın. Verinizi Excel sayfası gibi satır ve sütunlar hâlinde görürsünüz. Burada veriyi düzenleyemezsiniz; yalnızca inceleyebilir, sütunun veri türünü ve biçimini kontrol edebilirsiniz.
- Adım 13: Üçüncü simgeye, yani Model görünümü'ne tıklayın. Tablolarınız kutular olarak görünür. Birden fazla tablonuz olduğunda aralarındaki ilişkiler çizgilerle gösterilir. Şimdilik tek tablo görmeniz normaldir.
- Adım 14: Rapor görünümüne dönün. Sağdaki Veri bölmesinden bir sayısal sütunu (örneğin Tutar) tuvale sürükleyin. Power BI kendiliğinden bir görsel oluşturur. Bu, ilk mini grafiğinizdir.
- Adım 15: Üst şeritteki Ekle, Modelleme, Görünüm ve Yardım sekmelerine sırayla tıklayıp içlerine göz atın. Hiçbir şeyi bozmazsınız; sadece hangi araçların nerede olduğunu öğrenin.
- Adım 16: Dosya menüsünden Farklı kaydet'i seçip dosyayı ilk-rapor adıyla kaydedin. Power BI Desktop dosyalarının uzantısı .pbix'tir.
Sık karşılaşılan sorunlar
| Hata / Durum | Çözüm |
|---|---|
| Excel çalışma kitabı seçeneğini bulamıyorum | Veri al düğmesinin yanındaki oka tıklayın; kısa liste görünmüyorsa listenin altındaki Diğer seçeneğine girip arama kutusuna Excel yazın. |
| Dosya açılmıyor ya da erişim hatası veriyor | Dosya Excel'de açıksa kapatın, dosya yolunun erişilebilir olduğundan emin olun ve yeniden deneyin. |
| Gezgin'de tablom görünmüyor | Verinizi Excel'de biçimli tablo olarak tanımlamadıysanız sayfa adı görünür; sayfayı seçin. Sayfada boş satırlar ve başlık dışı notlar varsa temizleyin. |
| Sütun başlıkları veri satırı gibi geldi | Başlık satırı ilk satırda olmalıdır. Excel'de düzeltip yeniden yükleyin; ilerleyen derslerde bunu Power Query ile de çözeceğiz. |
| Tablo görünümünde hücreyi değiştiremiyorum | Bu normaldir. Tablo görünümü yalnızca inceleme içindir; düzeltmeyi kaynak dosyada ya da Power Query'de yaparsınız. |
| Mac kullanıyorum, uygulama yok | Desktop yalnızca Windows'ta çalışır. Sanal makine ya da çevrimiçi Power BI hizmeti seçeneklerine bakın. |
| Menü adları sizin ekranınızda farklı | Arayüz dili ve sürümü değiştirir. Şeritteki simgelere ve bölme konumlarına bakarak eşleştirin; gerekirse dili İngilizceye çevirip Get data gibi adlarla arayın. |
Mini görev
Excel'de Tarih, Ürün, Bölge ve Tutar sütunlarından oluşan en az 20 satırlık basit bir satış tablosu hazırlayın ve kaydedin. Sonra bu dosyayı Power BI Desktop'a aktarıp üç görünümü dolaşın.
- Excel dosyasını oluşturdum ve kapattım.
- Power BI Desktop'ı açtım ve dosyayı Veri al ile yükledim.
- Tablo görünümü'nde satır sayısının ve sütun başlıklarının doğru geldiğini kontrol ettim.
- Model görünümü'nde tablo kutumu gördüm.
- Rapor görünümünde Tutar sütununu tuvale sürükleyip bir görsel oluşturdum.
- Projeyi ilk-rapor.pbix adıyla kaydettim.
Kendini sına
- Soru 1: Excel ile Power BI arasındaki temel amaç farkı nedir?
- Soru 2: Power BI Desktop ile Power BI hizmeti arasındaki fark nedir?
- Soru 3: Sol kenardaki üç görünümün adlarını ve her birinin ne işe yaradığını söyleyin.
- Soru 4: Excel dosyasını içeri almak için hangi sekmedeki hangi düğmeyi kullanırsınız?
- Soru 5: Power BI Desktop dosyalarının uzantısı nedir ve Tablo görünümünde veriyi düzenleyebilir misiniz?
Cevaplar
- Cevap 1: Excel esnek hesaplama ve veri girişi aracıdır; Power BI ise çok kaynaklı, büyük veriyle çalışan, etkileşimli görselleştirme ve raporlama aracıdır. İkisi birbirini tamamlar.
- Cevap 2: Desktop, bilgisayarda rapor tasarladığınız ücretsiz uygulamadır. Hizmet ise raporları yayımlayıp paylaştığınız çevrimiçi ortamdır.
- Cevap 3: Rapor görünümü grafik ve sayfa tasarımı içindir; Tablo görünümü yüklenen veriyi satır ve sütun olarak incelemek içindir; Model görünümü tablolar arasındaki ilişkileri görmek ve yönetmek içindir.
- Cevap 4: Giriş sekmesindeki Veri al düğmesi ve ardından Excel çalışma kitabı seçeneği kullanılır.
- Cevap 5: Uzantı .pbix'tir. Tablo görünümünde veri yalnızca incelenir; hücreleri elle düzenleyemezsiniz.
Tebrikler, ilk dersi tamamladınız. Bir sonraki derste veriyi Power Query ile temizleyip düzenlemeye geçeceğiz.
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol