Etkili Görseller Tasarlama: Grafikler, Tablolar ve Kartlar

Bu derste ne yapacağız?

Önceki derslerde verimizi Power BI'a aldık, temizledik ve rapora hazır hâle getirdik. Şimdi sıra, bu veriyi insanların bir bakışta anlayacağı görsellere dönüştürmekte. Bu derste doğru grafik türünü seçmeyi, kart, matris ve harita görsellerini eklemeyi, ardından bunları okunaklı renk, başlık ve yerleşim ilkeleriyle biçimlendirmeyi öğreneceksiniz.

Ön koşul: Power BI Desktop'ta açık bir rapor dosyası, içinde en az bir satış (veya benzeri) tablosu ve tarih, ürün, bölge gibi birkaç sütun. Arayüz, program sürümüne göre küçük farklar gösterebilir; menü adları biraz değişse de mantık aynıdır.

Bir sonraki derste bu görsellere dilimleyiciler ve filtreler ekleyerek raporu etkileşimli hâle getireceğiz. Bu yüzden bugün görselleri düzenli kurmak, yarınki işi kolaylaştırır.

Kavram

Görsel tasarımı, bir mağazanın vitrinini düzenlemeye benzetebilirsiniz. Vitrinde her şeyi birden sergilerseniz kimse bir şey fark etmez. Önemli ürünü öne koyar, gerisini sade tutarsanız müşteri ne aradığını hemen bulur. Rapor sayfası da böyledir: her görselin tek bir sorusu olmalı.

Doğru grafik seçimi için önce şunu sorun: Hangi soruyu cevaplıyorum? Soru türüne göre seçim şöyle yapılır:

Kural olarak, çok sayıda kategoriyi karşılaştırırken pasta yerine çubuk grafik tercih edin. Gözümüz uzunlukları, açıları ve alanlardan çok daha kolay kıyaslar.

Adım adım uygulama

Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın. Her adım tek bir işlemi anlatır.

• Adım 1 - Sayfayı hazırlayın: Ekranın sol kenarındaki Rapor simgesine tıklayın. Alt kısımdaki sayfa sekmesine sağ tıklayıp Yeniden adlandır seçeneğiyle sayfaya ‘Satış Özeti’ gibi anlamlı bir ad verin.
• Adım 2 - Kart ekleyin: Sağdaki Görselleştirmeler bölmesinde üzerinde ‘123’ yazan Kart simgesine tıklayın. Sayfada boş bir kart belirir. Sağdaki Veri bölmesinden satış tutarı alanını kartın Alan kutusuna sürükleyin. Kartta toplam ciro görünür. Aynı işlemi sipariş sayısı için de tekrarlayın.
• Adım 3 - Çizgi grafik ekleyin: Boş bir alana tıklayın, ardından Çizgi grafik simgesini seçin. Tarih alanını X ekseni, satış tutarını Y ekseni kutusuna bırakın. Tarih alanı hiyerarşi olarak gelirse, yıl ve ay düzeyini görmek için grafiğin sağ üstündeki çift ok simgesini kullanın.
• Adım 4 - Çubuk grafik ekleyin: Yeniden boş bir alana tıklayıp Kümelenmiş çubuk grafik simgesini seçin. Ürün kategorisini Y ekseni, satış tutarını X ekseni kutusuna atın. Grafiğin sağ üstündeki üç noktaya tıklayın, Eksen ile sırala altında satış tutarını ve Azalan sırada sırala seçeneğini işaretleyin. Böylece en büyük kategori en üstte görünür.
• Adım 5 - Matris ekleyin: Matris simgesini seçin. Bölgeyi Satırlar, ayı Sütunlar, satış tutarını Değerler kutusuna sürükleyin. Excel'deki özet tabloya çok benzer. Sağ üstteki çatal ok simgeleriyle satırlarda ayrıntıya inip çıkabilirsiniz.
• Adım 6 - Harita ekleyin: Harita simgesini seçin. İl veya ülke alanını Konum, satış tutarını Balon boyutu kutusuna bırakın. Harita görseli ilk kullanımda yönetici veya kuruluş ayarı gerektirebilir; görsel devre dışıysa Dosya menüsünde Seçenekler ve ayarlar altındaki güvenlik bölümünü kontrol edin.
• Adım 7 - Başlıkları düzenleyin: Bir görseli seçin, Görselleştirmeler bölmesinde Görseli biçimlendir (boya fırçası) simgesine tıklayın. Genel sekmesini açıp Başlık anahtarını açın. Başlığa ‘Aylık Satış Trendi’ gibi açıklayıcı bir metin yazın. İyi başlık, görselin cevapladığı soruyu söyler.
• Adım 8 - Renkleri sadeleştirin: Görsel sekmesinde Sütunlar veya Çizgiler bölümünü açıp Renk kutusundan tek bir ana renk seçin. Vurgulamak istediğiniz öğe dışında hepsini aynı tonda bırakın.
• Adım 9 - Veri etiketlerini açın: Çubuk grafikte Veri etiketleri anahtarını açın. Etiket varsa eksen çizgilerini kapatabilirsiniz; bu sayfayı hafifletir. Görüntü birimleri ayarıyla büyük sayıları ‘Bin’ veya ‘Milyon’ olarak kısaltın.
• Adım 10 - Yerleşimi düzenleyin: Görselleri şu düzende dizin: en üstte kartlar, ortada trend grafiği, altta karşılaştırma grafikleri ve ayrıntı tablosu. Görselleri seçip Biçim sekmesindeki Hizala ve Dağıt komutlarını kullanın. Böylece kenarlar düzgün durur.
• Adım 11 - Kaydedin: Dosya menüsünden Kaydet seçeneğine tıklayın.

Okunaklılık ilkeleri

• Renk: Bir sayfada en fazla üç dört renk kullanın. Kırmızı ve yeşil karışımı, renk körlüğü olan okuyucular için ayırt edilemeyebilir; yanına simge veya etiket ekleyin.
• Yazı boyutu: Kart değerleri büyük, eksen yazıları orta boy olmalı. Çok küçük yazı yansıtılan ekranda okunmaz.
• Boşluk: Görseller arasında nefes payı bırakın. Sıkışık sayfa yorucudur.
• Soldan sağa, yukarıdan aşağı okuma: En önemli bilgi sol üst köşede olmalı.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Yeni bir rapor sayfası açın ve ‘Yönetici Özeti’ adını verin. Bu sayfada kendi verinizle şu görselleri oluşturun ve biçimlendirin. Bitince aşağıdaki kontrol listesini işaretleyin.

• İki kart: toplam ciro ve sipariş sayısı.
• Bir çizgi grafik: aylık ciro trendi.
• Bir çubuk grafik: en yüksekten en düşüğe sıralı kategori karşılaştırması.
• Bir matris veya harita: bölge kırılımı.
• Her görselde soruyu anlatan bir başlık var mı?
• Sayfada en fazla dört renk kullanıldı mı?
• Görseller hizalı ve aralarında boşluk var mı?
• En önemli bilgi sol üstte mi?
• Dosya kaydedildi mi?

Kendini sına

1. Aylık satış değişimini göstermek için hangi grafik türü uygundur?
2. Kategori sayısı on ikiyi geçtiğinde pasta grafik neden zayıf bir seçimdir?
3. Kart görseli hangi durumda kullanılır?
4. Harita görselinde il adları eşleşmiyorsa hangi ayara bakılır?
5. Renk kullanımında hangi iki temel ilke önerildi?

Cevaplar

• 1: Çizgi grafik. Zaman içindeki trendi en net gösterir.
• 2: Dilimler küçülür, açıları karşılaştırmak zorlaşır. Çubuk grafik uzunlukları kıyaslamayı kolaylaştırır.
• 3: Toplam ciro gibi tek bir kritik sayıyı öne çıkarmak için.
• 4: Alanın veri kategorisine (İl, Ülke vb.) ve yazım hatalarına bakılır.
• 5: Az sayıda renk kullanmak ve vurguyu yalnızca önemli öğeye vermek. Renk körlüğü için yalnızca renge güvenmemek de eklenebilir.