Sınav İçin Temel Kelimeler ve Artikeller (Wortschatz und Artikel)

Bu derste ne öğreneceksin?

• Bu dersin sonunda günlük hayattan (ev, alışveriş, ulaşım, form doldurma) 14 temel ismi artikeliyle birlikte söyleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda artikelin ismin bir parçası olduğunu bilip yeni kelimeleri her zaman der / die / das ile ezberleyebileceksin.
• Bu dersin sonunda bazı soneklerden (-ung, -chen gibi) artikeli tahmin edebileceksin.
• Bu dersin sonunda Akkusativ'de der artikelinin den olduğunu kullanarak kısa cümleler kurabileceksin.

Önceki derste sınavın genel yapısını ve dört bölümü tanımıştık. Bu derste tüm bölümlerde işine yarayacak kelime temelini kuruyoruz. Sonraki derste bu kelimelerle Dinleme (Hören) bölümünün stratejilerine geçeceğiz.

Kelimeler

Çoğulda artikel her zaman die olur. Bu yüzden çoğulu ayrıca ezberlemek, artikel karmaşasını azaltır.

Dil bilgisi / kalıp

Almancada her ismin üç cinsiyetten biri vardır: eril (der), dişil (die) ve nötr (das). Bu cinsiyet çoğu zaman mantıkla açıklanamaz; örneğin das Mädchen (kız çocuğu) nötrdür. Bu yüzden altın kural şudur: Kelimeyi asla tek başına öğrenme, artikeliyle öğren. Defterine Tisch değil, der Tisch yaz. Renk kullanmak da çok işe yarar: mavi = der, kırmızı = die, yeşil = das.

Temel kalıp: Özne + çekimli fiil (2. sıra) + artikelli isim

Karşıtsal not: Türkçede isim hâl eki alır: kitap → kitabı. Almancada ise hâl eki isme değil artikele gelir. Bu derste tek bir değişikliği öğreniyoruz: Akkusativ'de (-i hâli, yani fiilin doğrudan nesnesi) yalnızca eril artikel değişir.

• Nominativ: der Kaffee → Akkusativ: den Kaffee
• die ve das değişmez: die Milch → die Milch; das Buch → das Buch.
• Belirsiz artikelde de aynı: ein Tisch → einen Tisch; eine Tasche → eine Tasche; ein Buch → ein Buch.

Artikel tahmin ipuçları (kesin değil ama çok işe yarar):

• -ung ile biten isimler hep die'dir: die Zeitung (gazete), die Wohnung (daire).
• -e ile biten isimlerin çoğu die'dir: die Adresse, die Woche.
• -chen ile biten isimler hep das'tır: das Brötchen (küçük ekmek).
• Günler, aylar ve mevsimler der'dir: der Montag, der Mai.

Kelime sırası: Çekimli fiil her zaman 2. sıradadır. Cümleye zaman ifadesiyle başlarsan özne fiilin arkasına geçer: Morgen (1.) habe (2.) ich einen Termin.

Örnek cümleler

Der Tisch ist neu.

Masa yeni.

Die Tasche ist groß.

Çanta büyük.

Das Buch ist interessant.

Kitap ilginç.

Ich trinke den Kaffee.

Kahveyi içiyorum.

Ich brauche einen Termin.

Bir randevuya ihtiyacım var.

Meine Familie ist groß.

Ailem büyük.

Wie ist die Adresse?

Adres nedir?

Ich fülle das Formular aus.

Formu dolduruyorum. (ausfüllen ayrılan fiildir: ikinci parça cümle sonuna gider.)

Morgen um acht Uhr kaufe ich die Milch.

Yarın saat sekizde sütü alıyorum.

Der Bahnhof ist nicht weit.

Tren garı uzak değil.

Das Zimmer hat einen Tisch.

Odada bir masa var.

Ich habe zwei Taschen.

İki çantam var.

Diyalog

A: Guten Tag! Ich brauche einen Termin.

İyi günler! Bir randevuya ihtiyacım var.

B: Gern. Haben Sie schon das Formular?

Memnuniyetle. Formunuz hazır mı?

A: Nein, ich habe das Formular nicht.

Hayır, formum yok.

B: Hier ist das Formular. Bitte schreiben Sie die Adresse.

Form burada. Lütfen adresi yazın.

A: Danke. Ich schreibe die Adresse hier.

Teşekkürler. Adresi buraya yazıyorum.

B: Der Termin ist am Montag um zehn Uhr.

Randevu pazartesi saat onda.

A: Sehr gut. Wo ist der Bahnhof?

Çok iyi. Tren garı nerede?

B: Der Bahnhof ist nicht weit.

Tren garı uzak değil.

A: Vielen Dank. Bis Montag!

Çok teşekkürler. Pazartesiye kadar!

B: Bis Montag!

Pazartesiye görüşürüz!

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Artikelsiz ezber: Yanlış: Tisch ist neu. → Doğru: Der Tisch ist neu. (Türkçede artikel yoktur; Almancada isim artikelsiz genellikle eksik kalır.)
• Akkusativ'de eril artikeli unutmak: Yanlış: Ich trinke der Kaffee. → Doğru: Ich trinke den Kaffee. (Hâl eki artikele gelir.)
• Fiili 2. sıraya koymamak: Yanlış: Morgen ich habe einen Termin. → Doğru: Morgen habe ich einen Termin.
• Çoğulda das/der kullanmak: Yanlış: der Taschen. → Doğru: die Taschen. (Çoğulda artikel hep die'dir.)
• Türkçedeki cinsiyeti Almancaya taşımak: Türkçede cinsiyet yoktur; bu yüzden die Uhr'u (saat) mantıkla tahmin etmeye çalışma, artikeliyle ezberle.

Alıştırma

1. Artikel seç: ___ Uhr (der / die / das)
2. Artikel seç: ___ Buch (der / die / das)
3. Boşluğu doldur: Ich möchte ___ Kaffee. (der / den / die)
4. Türkçeye çevir değil, Almancaya çevir: Masa yeni.
5. Çoğulunu yaz: die Tasche → die ___
6. Doğru şıkkı seç: a) der Zeitung b) die Zeitung c) das Zeitung
7. Almancaya çevir: Adres nedir?
8. Doğru cümleyi seç: a) Morgen ich habe einen Termin. b) Morgen habe ich einen Termin.

Cevap Anahtarı

1. die Uhr
2. das Buch
3. Ich möchte den Kaffee.
4. Der Tisch ist neu.
5. die Taschen
6. b) die Zeitung (-ung ile biten isimler die'dir)
7. Wie ist die Adresse?
8. b) Morgen habe ich einen Termin. (Fiil 2. sırada.)

Telaffuz ipucu

• ch: Milch ve Woche kelimelerinde ch farklı sesler verir. Milch'te ç'ye yakın yumuşak bir ses (ç gibi, ama hafif ve hava sürtünmeli) çıkar; Woche'de ise ünlü a, o, u'dan sonra Türkçedeki h'ye benzeyen, boğazdan gelen sert bir ses vardır.
• ü ve ö: Bücher ve Bahnhöfe kelimelerindeki ü ve ö, Türkçedeki ü ve ö gibidir; bu sesler Türkçede zaten var, rahat ol. Dudaklarını yuvarlayarak söyle.
• z ve w: Zimmer kelimesindeki z, Türkçedeki ts sesi gibi okunur (tsimer). Woche ve Wasser'deki w ise Türkçedeki v gibidir (voçe, vaser).

Bu dersin artikelli kelimeleri

• der Tisch (masa)
• die Tasche (çanta)
• das Buch (kitap)
• der Kaffee (kahve)
• die Milch (süt)
• das Wasser (su)
• der Bahnhof (tren garı)
• die Uhr (saat)
• das Zimmer (oda)
• die Familie (aile)
• der Termin (randevu)
• die Adresse (adres)
• das Formular (form)
• die Woche (hafta)
• die Zeitung (gazete)
• die Wohnung (daire)
• das Brötchen (küçük ekmek)

Sonraki derste bu kelimeleri kulağınla tanımayı çalışacağız: Dinleme (Hören) bölümünde sayılar, saatler ve kısa duyurularla nasıl başa çıkacağını göreceksin. Bugünkü listeyi günde iki kez, sesli ve artikeliyle birlikte tekrar etmeyi unutma.