Verilerden Grafik Oluşturma

Bu derste ne yapacağız?

Bu derste, Excel tablosundaki verilerden grafik oluşturmayı öğreneceksiniz. Sütun grafik ve pasta grafik çizeceğiz, grafiklere başlık ve veri etiketleri ekleyeceğiz. Ders sonunda, herhangi bir veri tablosundan hızlı şekilde görsel sunumlar hazırlayabileceksiniz. Ön koşul olarak önceki dersten sonraki durumda kalmanız yeterli; Excel'de basit bir tablo ve birkaç sayısal değer gerekir.

Kavram

Grafik, sayıları resimlere dönüştüren bir araçtır. Örneğin, bir satış tablosunda üç aylık rakamlar yazıysa, bu rakamları sütun grafik ile göstermek, hangi ay en iyi olduğunu bir bakışta anlamanızı sağlar. Sayıları okumak zaman alır; grafik ise hikâyeyi hemen söyler. Excel'de grafik oluşturmak çok kolaydır: verileri seçip, menüden grafik türünü seçersiniz, bitti.

İki yaygın grafik türünü tanıyacağız:

• Sütun Grafik: Veriler dikey çubuklar halinde gösterilir. Hangi kategorinin en yüksek veya en düşük olduğunu karşılaştırmak için ideal.
• Pasta Grafik: Veriler bir daire dilimi olarak gösterilir. Toplamın içinde her parçanın yüzde kaçını oluşturduğunu görmek için kullanılır.

Önceki derste formüllerle hesaplamalar yaptığınız sayısal veriler, bu derste grafiklere dönüşecek. Sonraki derste ise bu grafikleri raporunuz içine yerleştirip yazdıracaksınız.

Adım adım uygulama

Hazırlık: Örnek veri oluşturma

Grafik oluşturmayı öğrenmek için önce basit bir veri tablosu hazırla. Aşağıdaki örneği Excel'e yazacağız:

A1: Ay          B1: Satış
A2: Ocak        B2: 450
A3: Şubat       B3: 620
A4: Mart        B4: 580

Hücrelere yazarken, A1 kutusuna tıkla, "Ay" yaz, Enter'e bas. Sonra B1'e tıkla, "Satış" yaz. İkinci satıra geç ve sayıları gir. Tüm veri işlemi bitince, ekranında üst kısımda başlıklar, altında üç satır rakam olacak.

1. Adım: Veri seçme

1. A1 kutusuna tıkla ("Ay" yazılı hücre).
2. Farenin sol düğmesini basılı tutarak, B4'e kadar sürükle. Veya A1'de iken shift tuşunu bas ve B4'e tıkla. Seçili alan renkli arka plana dönüşmeli (genellikle mavi).
3. Başlıklar ve tüm veri satırları seçili olmalı: A1:B4 aralığı.

2. Adım: Sütun grafik oluşturma

1. Verilerin seçili olduğundan emin ol. Ekranın üst kısımda menü çubukları var.
2. Ekle menüsüne tıkla (üst menü çubuğunda).
3. Ekle menüsü açıldı. Orta bölümde bir "Grafik" veya "Grafik Ekle" düğmesi göreceksin. Grafik Ekle'ye tıkla (veya İngilizce Excel'de "Chart").
4. Bir pencere açılır. Sol tarafta grafik türleri listelenmiş: Sütun, Çizgi, Pasta gibi. Sütun'u seçmelisin (muhtemelen zaten seçilidir).
5. Sütun seçeneğinin altında alt türler vardır. En üstteki "Kümelenmiş Sütun" uygun. Bunu seç.
6. Sağ tarafta örnek grafik göreceksin. Pencerenin sağ alt köşesinde İleri veya Tamam düğmesi var. İleri'ye tıkla (bazı Excel sürümlerinde doğrudan Tamam olabilir).

3. Adım: Veri ve eksen kontrol etme

1. Eğer "İleri" tıkladıysan, bir ekran daha açılacak. Burası veri aralığını ve seriler sekmesini gösterir. Verilerimiz doğru seçilmişse ($A$1:$B$4 gibi), bir sonraki adıma geç.
2. "İleri"'ye tıkla.

4. Adım: Grafik başlığı ve etiketleri ekleme

1. Grafik Başlığı sekmesi açılır. Çoğu Excel sürümünde "Başlıklar ve Etiketler" veya "Grafik Başlığı" kutusuna tıklı. "Grafik Başlığı" üzerinde işaretli bir kutu göreceksin.
2. Grafik Başlığı kutusunun yanında metin alanı var. Oraya "Aylık Satış" yaz (veya istediğin başlık).
3. "Kategori Eksenine Başlık" ve "Değer Eksenine Başlık" seçenekleri de var. İlkine tıkla ve yanındaki kutuya "Aylar" yaz. İkinci seçeneğe tıkla ve "Satış (TL)" yaz.
4. "Veri Etiketleri" sekmesi var. Bunu seç. Kutunun üzerinde "Değerleri göster" seçeneği vardır. Bunu işaretle. Böylece her sütunun üstünde rakam görünecek.
5. "İleri" veya "Bitir"'e tıkla.

5. Adım: Grafikleri konumlandırma

1. Grafik oluşturuldu ve sayfaya yerleştirildi. Grafik bir kutunun içine alınmış görülür; çerçevesi varmış gibi. Bu normal; grafik hala seçilidir.
2. Farenle grafiğin kenarlığından tutup (çerçevenin üzerinden), istediğin yere sürükle. Genellikle tablonun sağına yerleştirmek iyi olur.
3. Grafiği büyütmek için köşesinden tutup çekebilirsin.
4. Grafiğin dışına (tabloya) tıkla. Grafik seçimi kalkacak ve final halini göreceksin.

Bonus: Pasta grafik oluşturma

1. Aynı veriyi (A1:B4) yeniden seç.
2. Ekle → Grafik Ekle tıkla.
3. Grafik türleri listesinden Pasta'yı seç.
4. Pasta alt türü seç (2D pasta uygun).
5. İleri adımlarında yine başlık ve veri etiketlerini ekle.
6. Pasta grafikte, her dilim (aylık satış), dairenin bir parçası olarak gösterilir. Her dilim üzerinde yüzde veya değer yazılabilir.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Senin yapacağın iş: Yeni bir veri tablosu oluştur ve ondan sütun grafik çiz. Örneğin, beş farklı ürünün haftalık satış sayılarını yazabilirsin:

Ürün       Satış Adedi
A Ürünü    120
B Ürünü    85
C Ürünü    200
D Ürünü    95
E Ürünü    150

Adımlar:

1. Yeni bir sayfaya veya boş alan tabloyu gir (başlık + 5 satır).
2. Tüm veri aralığını seç (A1:B6).
3. Grafik Ekle → Sütun → Tamam/İleri adımları izle.
4. Başlık olarak "Haftalık Satış" yaz.
5. Veri etiketleri aç (her sütun üzerine değer yazılsın).
6. Grafiği tablonun sağına yerleştir.

Kontrol listesi:

• Tablo beş satır + başlık satırı mı?
• Grafik sütun şeklinde mi?
• Grafik başlığında "Haftalık Satış" yazıyor mu?
• Her sütunun üstünde rakamlar görünüyor mu?
• Grafik ekranın dışına taşmıyor mu?

Kendini sına

1. Excel'de grafik oluşturmak için ilk adım nedir?
   • A) Ekle menüsünü açmak
   • B) Veriler seçmek
   • C) Grafik başlığı yazmak
2. Sütun grafik hangi durumda kullanılır?
   • A) Yüzdeleri göstermek için
   • B) Kategoriler arasında değerleri karşılaştırmak için
   • C) Sadece iki veri noktası varsa
3. Pasta grafiğin temel amacı nedir?
   • A) Zamanla değişimi göstermek
   • B) Bütünün içinde parçaların yüzde değerini göstermek
   • C) Trendleri tahmin etmek
4. Grafik oluşturduktan sonra başlığını değiştirmek için ne yaparsın?
   • A) Tablodaki başlığı değiştirir ve grafiği siler, yeniden oluştururum
   • B) Grafiğe çift tıkla, başlık metnini bulup değiştiririm
   • C) Grafiği sağ tıkla, Sil'i seç
5. Veri etiketleri nedir?
   • A) Sütunların veya dilislerin üzerine yazılan değerler
   • B) Grafiğin dış kenarına yazılan açıklamalar
   • C) Tablodan yapılan açıklamalar

Cevaplar

1. B — Veriler seçilmeden grafik oluşturulamaz. Seç, sonra grafik ekle.
2. B — Sütun grafik kategoriler arasında hızlı karşılaştırma için ideal. Hangi ay daha iyi, hangi ürün daha çok satıldı vs. görülür.
3. B — Pasta grafik dairenin dilimlerini göstererek "Toplamın yüzde kaçı?" sorusuna cevap verir. Örneğin, A ürünü satışların %35'i.
4. B — Oluşturulduktan sonra grafiğe çift tıkla, başlık metnini bulup düzenle. Sonra dışına tıkla. Hızlı ve etkili.
5. A — Veri etiketleri, her sütun veya pasta diliminin üzerine değeri (örn "450") yazan metinlerdir. Sayı okumadan grafik okumayı hızlandırır.

Bir sonraki derste bu grafikleri raporunuza yerleştirip yazdıracaksınız. Grafik oluşturmayı öğrendiyseniz, sunumlar hazırlama kısmı çok kolay gelecek.