Satışa Başlamadan Önce: Ürün Seçimi ve Hazırlık

Önceki derste pazaryerlerinin nasıl çalıştığını ve üçünün farklarını gördük. Bu derste bir adım ileri gidiyoruz: satışa başlamadan önce ne satacağınıza karar vereceksiniz ve hazırlığınızı yapacaksınız. Sonraki derste mağaza hesabı açma sürecine geçeceğiz. Bu ders o güne sağlam bir zemin hazırlıyor.

Neden önemli?

Bir düşünün: Bir komşunuz, arkadaşınızın "şu ürün çok satıyor" demesi üzerine 50 adet mutfak aleti aldı. Ürünleri eve getirdi, fotoğraflarını çekti, ilanları girdi. Sonra fark etti ki aynı ürünü onlarca satıcı daha satıyor ve fiyatlar çok düşük. Üstüne bir de ürünün belgesi gerektiğini öğrendi. Paranın büyük kısmı depoda, yani koli içinde bekliyor.

Bu hikâye kurgusaldır ama çok tanıdık bir tablodur. Pazaryerinde en pahalı hata, yanlış ürüne yatırılan paradır. Mağaza açmak kolaydır. Zor olan, satılacak doğru ürünü ve doğru hazırlığı bulmaktır. Bu ders size bunun için basit bir yöntem verecek.

Temel bilgi

Ürün seçerken beş noktaya bakmalısınız. Bunları bir ürünün "sınav soruları" gibi düşünün. Ürün bu sorulara iyi cevap veriyorsa aday olarak kalır.

Basit kâr hesabı

Bir ürünün kârını şöyle hesaplarsınız: Satış fiyatı, eksi ürünün alış fiyatı, eksi pazaryeri komisyonu, eksi kargo, eksi paketleme, eksi vergi ve diğer giderler. Sonuç sıfırın altındaysa o ürünü satmayın. Komisyon oranları ürün grubuna göre değişir ve zamanla güncellenir. Bu yüzden güncel oranı her zaman pazaryerinin kendi satıcı sayfasından öğrenin.

Stok nedir, neden önemli?

Stok, elinizdeki satılabilir ürün sayısıdır. Az stokla başlarsanız sipariş geldiğinde ürününüz bitebilir. Bu, pazaryerinde ceza ve kötü puan getirebilir. Çok stokla başlarsanız paranız rafta bekler. Yeni başlayan için en güvenli yol, küçük ve denenebilir bir stoktur.

Yasal sınırlar

Her ürünü her yerde satamazsınız. Bazı ürün grupları için belge, izin ya da özel şartlar gerekir. Bazı ürünler ise pazaryerlerinde hiç satılamaz. Genel olarak şunlara dikkat edin:

• Marka taklidi ya da "birinci sınıf kopya" gibi ürünler sorun çıkarır. Satmayın.
• Gıda, kozmetik, çocuk ürünü, elektronik ve benzeri gruplarda ek belge veya kayıt istenebilir.
• Kendi ürününüzü satıyorsanız markanızın ve ürün bilgilerinizin size ait olduğundan emin olun.
• Vergi kaydı, fatura ve şirket türü konularında kesin bir şey söylemiyoruz. Bunlar kişiden kişiye değişir. Bir mali müşavire danışın.

Hangi ürün için hangi şartın geçerli olduğunu, pazaryerinin güncel satıcı kurallarından ve ilgili resmî kurumlardan öğrenin. Emin değilseniz satmayın, önce sorun.

Adım adım nasıl yapılır?

• Adım 1 – Aday listesi yapın. Bir kâğıda ya da not defterine 10 ürün fikri yazın. Kendi ilgi alanınızdan, işinizden, çevrenizde eksikliğini gördüğünüz şeylerden yola çıkın. Ürünü tanıyorsanız müşterisine cevap vermek de kolay olur.
• Adım 2 – Talebi kontrol edin. Her ürünü üç pazaryerinde tek tek arayın. Yorum sayısına, puanlara ve müşterilerin şikâyetlerine bakın. Şikâyetler size iyileştirme fikri verir.
• Adım 3 – Rekabeti not edin. Her ürün için satıcı sayısını ve en düşük ile en yüksek fiyatı yazın. Herkes aynı ürünü aynı fiyata satıyorsa fark yaratmanız zordur.
• Adım 4 – Kâr hesabı yapın. Yukarıdaki formülle her ürünün tek adet kârını hesaplayın. Hesabı gerçekçi yapın: kargo ve iade payını unutmayın. İadeler gerçek bir gider olabilir.
• Adım 5 – Tedarikçi bulun. Listede kalan 3 ürün için en az ikişer tedarikçiyle konuşun. Fiyatı, en az sipariş adedini, teslim süresini ve iade şartını sorun. Bir tedarikçiye tamamen bağlı kalmayın.
• Adım 6 – Yasal kontrolü yapın. Kalan ürünler için pazaryerinin kurallarını okuyun. Belge gerekiyor mu, satış yasak mı, bakın. Kararsız kaldığınız yerde uzmana danışın.
• Adım 7 – Başlangıç bütçesini çıkarın. Sadece ürün parasını değil, tüm giderleri yazın: ilk stok, paketleme malzemesi, fotoğraf çekimi, varsa belge ve danışmanlık giderleri, kargo denemeleri. Bir de küçük bir "beklenmedik durum" payı ayırın. Kaybetmeyi göze alabileceğiniz miktarı aşmayın.
• Adım 8 – Tek ürünle küçük başlayın. En iyi puanı alan ürünü seçin ve az miktarda stokla başlayın. İlk satışlardan öğrenin, sonra büyütün.

Hazırlık listesi (bir sayfaya yazın)

• Seçilen ürün ve tek adet kârı
• Tedarikçi adı, telefon, fiyat ve teslim süresi
• İlk stok adedi ve toplam maliyeti
• Gerekli belgeler ve durumları
• Paketleme ve kargo planı
• Toplam başlangıç bütçesi ve "en fazla kaybedebileceğim" tutarı

Örnek

Bu örnek kurgusaldır; sayılar sadece mantığı göstermek içindir.

Bir çalışan, akşamları ek iş olarak pazaryerinde satış yapmak istiyor. Aklında üç fikir var: telefon kılıfı, el yapımı sabun ve mutfak düzenleyici kutu. Önce her birini pazaryerlerinde arıyor.

Telefon kılıfında yüzlerce satıcı var ve fiyatlar çok düşük. Kâr hesabını yapınca kargo ve komisyondan sonra neredeyse hiçbir şey kalmadığını görüyor. Bu fikri eliyor.

El yapımı sabun ilgisini çekiyor. Ancak sabun kozmetik grubuna girebilir ve ek şartlar olabilir. Kesin bilgi için pazaryerinin kurallarını okuyor ve ilgili konuda uzmana danışmaya karar veriyor. Belge süreci netleşene kadar bunu beklemeye alıyor.

Mutfak düzenleyici kutuda talep var, yorumlarda "kapağı kötü kapanıyor" gibi şikâyetler görüyor. İki tedarikçiyle konuşuyor, kapağı daha sağlam olan ürünü buluyor. Kâr hesabı olumlu çıkıyor. Az miktarda stokla başlamaya karar veriyor. Başlangıç bütçesini yazarken paketleme malzemesini ve fotoğraf giderini de ekliyor. Böylece ilk gün sürprizle karşılaşmıyor.

Sık yapılan hatalar

• "Herkes satıyor, ben de satarım" demek. Çok satılan ürünün rekabeti de çoktur. Kârı hesaplamadan karar vermeyin.
• Kâr hesabında giderleri unutmak. Komisyon, kargo, paketleme, iade ve vergi hesaba girmezse kâr sadece kâğıtta kalır.
• İlk seferde çok stok almak. Ürün tutmazsa paranız bağlanır. Küçük başlayın.
• Yasal şartları sonradan öğrenmek. Ürünü aldıktan sonra satışa uygun olmadığını görmek büyük kayıptır. Önce kontrol edin.
• Tek tedarikçiye güvenmek. Tedarikçi ürünü gönderemezse satışınız durur. Yedek bir seçenek bulundurun.

Bu hafta yapabileceğin 3 şey

• 10 ürün fikri yazın ve her biri için üç pazaryerinde arama yapıp satıcı sayısını not edin.
• En umut verici 3 ürün için kâr hesabını yapın ve tek adet kârını yazın.
• Bir sayfalık hazırlık listesini doldurun ve kaybetmeyi göze alabileceğiniz en yüksek tutarı net biçimde yazın.

Kendini sına

• Soru 1: Ürün seçerken bakılacak beş noktadan üçünü sayın.
• Soru 2: Bir ürünün tek adet kârı nasıl hesaplanır?
• Soru 3: Yeni başlayan biri için neden küçük stok daha güvenlidir?
• Soru 4: Bir ürünün satışı için belge gerekip gerekmediğinden emin değilseniz ne yapmalısınız?
• Soru 5: Tek bir tedarikçiye bağlı kalmak neden risklidir?

Cevaplar

• Cevap 1: Talep, rekabet, kâr, temin edilebilirlik ve yasal uygunluk ile kolay gönderim. Bunlardan herhangi üçü doğru cevaptır.
• Cevap 2: Satış fiyatından alış fiyatı, komisyon, kargo, paketleme, vergi ve diğer giderler çıkarılır. Kalan tutar kârdır.
• Cevap 3: Ürün beklediğiniz gibi satmazsa kaybınız küçük kalır. Paranız rafta bağlanmaz ve ilk satışlardan öğrenip yön değiştirebilirsiniz.
• Cevap 4: Satışa geçmeden önce pazaryerinin güncel satıcı kurallarını okuyun, ilgili kuruma ya da bir uzmana danışın. Emin olmadan ürün almayın.
• Cevap 5: Tedarikçi ürünü gönderemez ya da fiyatı artırırsa satışınız durur. Yedek bir seçenek riski azaltır.

Sonraki derste bu hazırlığı kullanarak pazaryerinde mağaza hesabınızı açma sürecine geçeceğiz. Bu dersin hazırlık listesini yanınızda bulundurun.