Yapay Zekâ ile Sunum Hazırlama

Bu derste ne yapacağız?

Bu derste bir konuyu önce slayt taslağına, sonra bir sunum aracında düzenli bir sunuma dönüştüreceksiniz. Her slayt için başlık, kısa maddeler ve konuşmacı notu hazırlamayı uygulayacaksınız. Süre yaklaşık 12 dakikadır.

Ön koşul: Bir yapay zekâ sohbet aracına giriş yapabiliyor olmanız ve bir sunum aracına (bilgisayarınızda yüklü bir sunum programı ya da tarayıcıdan çalışan bir sunum sitesi) erişebilmeniz yeterlidir. Arayüzler sürüme ve zamana göre değişebilir. Aşağıdaki menü adları sizin ekranınızda biraz farklı görünebilir, ama mantık aynıdır.

Önceki dersle bağ: Önceki derslerde yapay zekâya net istekler yazmayı ve içerik üretmeyi çalıştınız. Bu derste aynı beceriyi bir adım ileri taşıyorsunuz: tek bir metin yerine, birbirine bağlı birkaç slaytlık bir bütün isteyeceksiniz. Sonraki derse köprü: Bir sonraki derste, ürettiğiniz içerikleri nasıl gözden geçireceğinizi ve doğru, güvenli biçimde kullanacağınızı ele alacağız. Bu dersin sonunda hazırladığınız sunum, o kontrol için iyi bir örnek olacak.

Kavram

İyi bir sunum, iyi bir yemek sofrasına benzer. Önce ne pişireceğinize karar verirsiniz (konu), sonra malzeme listesini çıkarırsınız (taslak), en sonda tabakları güzelce dizersiniz (tasarım). Çoğu kişi işe doğrudan tabak dizmekle, yani renk ve yazı tipiyle uğraşarak başlar. Oysa asıl emek taslaktadır.

Yapay zekâ bu işte iki yerde yardımcı olur:

• Taslak yazarı: Konunuzu verirsiniz, size slayt slayt bir iskelet çıkarır.
• Konuşmacı notu yazarı: Her slaytta ne söyleyeceğinizi, ekrandaki kısa maddelerin arkasına açar.

Üç kavramı ayırt etmek önemlidir. Başlık slaydın tek cümlelik ana fikridir. Maddeler ekranda görünen kısa ipuçlarıdır; uzun paragraf değildir. Konuşmacı notu ise yalnızca sizin gördüğünüz, sunarken okuyup konuşacağınız metindir. Ekrana her şeyi yazarsanız izleyici sizi dinlemez, okur. Bu yüzden ekranda az, notta çok yazı olmalıdır.

Bir başka kural: bir slayt, bir fikir. Bir slaytta üç farklı konu varsa onu ikiye bölün.

Adım adım uygulama

Örnek konu olarak “Evde Enerji Tasarrufu”nu kullanacağız. Siz isterseniz kendi konunuzu seçebilirsiniz.

• Adım 1 – Sunumun çerçevesini belirleyin. Bir kâğıda ya da not defterine üç şey yazın: kime sunacaksınız (örneğin apartman sakinlerine), ne kadar süreniz var (örneğin 5 dakika) ve izleyici sunumdan sonra ne yapsın istiyorsunuz (örneğin üç alışkanlığı değiştirsin).
• Adım 2 – Yapay zekâ sohbet aracını açın. Yeni bir sohbet başlatmak için ekranda genellikle Yeni sohbet düğmesi bulunur. Ona tıklayın ve alttaki mesaj kutusuna imleci getirin.
• Adım 3 – Taslak isteğini yazın. Mesaj kutusuna şuna benzer bir istek yazın: Apartman sakinlerine 5 dakikalık bir sunum hazırlıyorum. Konu: Evde enerji tasarrufu. 6 slaytlık bir taslak çıkar. Her slayt için bir başlık ve en fazla 3 kısa madde yaz. Dil sade olsun. Son slaytta izleyiciye yapılacak bir çağrı olsun. Ardından Gönder düğmesine (çoğu araçta bir ok simgesi) tıklayın ya da klavyeden Enter tuşuna basın.
• Adım 4 – Taslağı okuyun ve düzeltin. Gelen listeyi baştan sona okuyun. Sırası mantıklı mı? Bilmediğiniz ya da şüphelendiğiniz bir bilgi var mı? Varsa aynı sohbete şunu yazın: 3. slaytı daha somut yap ve günlük hayattan bir örnek ekle. Yapay zekâ önceki cevabı hatırladığı için yalnızca o kısmı yeniler.
• Adım 5 – Konuşmacı notlarını isteyin. Taslaktan memnun kalınca şunu yazın: Şimdi her slayt için 3-4 cümlelik konuşmacı notu yaz. Notlar konuşma diliyle olsun, toplam süre 5 dakikayı geçmesin. Bu, slaytların arkasındaki metni size verir.
• Adım 6 – Metni kopyalayın. Yanıtın altında ya da üstünde genellikle küçük bir Kopyala simgesi bulunur. Ona tıklayın. Simge yoksa metni fareyle seçip klavyeden Ctrl+C tuşlarına basın.
• Adım 7 – Sunum aracını açın. Sunum programınızda Dosya menüsünden Yeni ya da Boş sunum seçeneğine tıklayın. Bazı araçlar bir şablon listesi gösterir. Sade, açık renkli bir şablon seçin.
• Adım 8 – Slaytları oluşturun. Her slayt için Yeni slayt düğmesine tıklayın. Üstteki kutuya başlığı, alttaki kutuya maddeleri yapıştırın. Yapıştırırken metnin biçimi bozulursa sağ tıklayıp Yalnızca metni yapıştır benzeri bir seçenek arayın.
• Adım 9 – Konuşmacı notlarını ekleyin. Slayt düzenleme ekranının altında genellikle Notlar yazan ince bir alan vardır. Bulamazsanız Görünüm menüsünde Notlar seçeneğine bakın. İlgili slaydın notunu buraya yapıştırın.
• Adım 10 – Görünümü sadeleştirin. Bütün slaytlarda aynı yazı tipini kullanın. Başlıklar büyük, maddeler daha küçük olsun. Bir slaytta 3 maddeden fazlası varsa fazlasını notlara taşıyın. Bazı sunum araçlarında Tasarım ya da Düzen adlı bir sekme vardır. Oradan hazır bir düzen seçmek işi hızlandırır.
• Adım 11 – Deneme yapın. Sunumu başlat düğmesine tıklayın ve slaytları geçerek notları yüksek sesle okuyun. Süreyi ölçün. Uzun sürüyorsa yapay zekâya Notları %30 kısalt yazabilirsiniz.

Önemli uyarı: Yapay zekâ bazen yanlış ya da uydurma bilgi verebilir. Sayı, tarih ve iddia içeren her cümleyi güvendiğiniz bir kaynaktan doğrulamadan sunuma koymayın. Bunun ayrıntısını sonraki derste göreceğiz.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Kendi seçeceğiniz bir konuda (iş, okul, hobi ya da mahalle) 5 slaytlık, 3 dakikalık bir sunum hazırlayın. Yukarıdaki adımları sırayla izleyin. Yapay zekâdan yalnızca taslak ve notları isteyin. Slaytların son halini kendiniz okuyup düzenleyin.

Kontrol listesi:

• Sunumun kime yapılacağını ve süresini önceden yazdım.
• Yapay zekâya bu bilgileri içeren net bir istek gönderdim.
• Taslağı okudum ve en az bir slaytta değişiklik istedim.
• Her slaytta bir başlık ve en fazla 3 kısa madde var.
• Her slaytın konuşmacı notu doldurulmuş.
• Sayı ve iddia içeren cümleleri kontrol ettim.
• Sunumu bir kez sesli olarak denedim ve süreyi ölçtüm.

Kendini sına

• Soru 1: Sunum hazırlarken neden önce taslak çıkarılır, tasarıma sonra geçilir?
• Soru 2: Başlık, madde ve konuşmacı notu arasındaki fark nedir?
• Soru 3: Bir slaytta çok fazla yazı varsa ne yapmalısınız?
• Soru 4: Yapay zekâdan daha isabetli bir taslak almak için isteğe hangi üç bilgiyi eklemelisiniz?
• Soru 5: Yapay zekânın verdiği sayı ve tarihlerle ilgili ne yapmalısınız?

Cevaplar

• Cevap 1: Asıl emek ve mantık, içeriğin sırasındadır. Taslak sağlam olursa tasarım hızlı ve kolay ilerler. Tasarımla başlarsanız içeriği sonradan değiştirmek zorunda kalırsınız.
• Cevap 2: Başlık slaydın ana fikridir. Maddeler ekrandaki kısa ipuçlarıdır. Konuşmacı notu ise yalnızca sizin gördüğünüz, konuşurken kullanacağınız açıklamadır.
• Cevap 3: Maddeleri kısaltın, en fazla 3 maddede bırakın ve açıklamaları konuşmacı notuna taşıyın. Gerekirse slaytı ikiye bölün.
• Cevap 4: İzleyicinin kim olduğu, sunum süresi ve sunumdan sonra izleyicinin ne yapmasını istediğiniz (amaç).
• Cevap 5: Güvendiğiniz bir kaynaktan doğrulamalısınız. Doğrulayamadığınız bilgiyi sunuma koymamalısınız, çünkü yapay zekâ bazen yanlış bilgi üretebilir.