Yapay Zekâ ile Metin Yazımı: E-posta, Yazı ve Özet

Bu derste ne yapacağız?

Bu derste yapay zekâ sohbet aracını kullanarak üç tür metin üreteceksiniz: bir e-posta, kısa bir yazı ve uzun bir metnin özeti. Sonra aynı taslağın tonunu ve uzunluğunu değiştirmeyi, en sonunda da taslağı kendi sesinize yaklaştırmayı deneyeceksiniz.

Ön koşul: Herhangi bir yapay zekâ sohbet aracına giriş yapmış olmanız yeterlidir. Ücretsiz sürüm de işinizi görür. Araçların arayüzü sürüme göre değişebilir. Aşağıda geçen düğme ve alan adları sizde biraz farklı görünebilir, ama mantık aynıdır: bir mesaj kutusuna yazarsınız, araç cevap verir.

Köprü: Önceki derste yapay zekâya talimat yazmanın, yani istem hazırlamanın temelini gördünüz. Bu derste aynı mantığı gerçek işlere uyguluyoruz. Sonraki derste kursun devamına geçeceğiz. Orada metin dışındaki içerik türlerine bakacağız. Bu dersteki “taslak üret, sonra düzelt” alışkanlığı orada da işinize yarayacak.

Kavram

Yapay zekâ ile metin yazmayı, bir stajyere iş vermeye benzetebilirsiniz. Stajyer çalışkandır ve hızlıdır. Ama sizin işinizi, alıcıyı ve üslubunuzu bilmez. “Bir e-posta yaz” derseniz genel geçer, biraz kalıp bir metin getirir. Kime yazdığınızı, ne istediğinizi ve nasıl bir dil kullanacağınızı söylerseniz sonuç çok daha iyi olur.

Bu yüzden ilk çıkan metne taslak gözüyle bakın, bitmiş ürün gibi değil. Süreç üç adımdır:

• Üret: Amacı, alıcıyı ve gerekli bilgileri vererek ilk taslağı isteyin.
• Ayarla: Ton (resmî, samimi, kibar ama net) ve uzunluk (kısa, orta, uzun) konusunda ek talimat verin.
• Kişiselleştir: Kendi cümlelerinizi ve kendi kelimelerinizi ekleyin. Bilgileri kontrol edin.

Önemli bir uyarı: Yapay zekâ akıcı yazar ama yanlış bilgiyi de akıcı yazabilir. Tarih, isim, rakam ve sözleşme maddesi gibi ayrıntıları göndermeden önce mutlaka kendiniz kontrol edin. Ayrıca kişisel veri, şifre ve gizli iş bilgilerini sohbete yapıştırmayın.

Adım adım uygulama

Bölüm A: E-posta taslağı

• Adım 1: Yapay zekâ aracını açın. Ekranın alt kısmında ya da ortasında bir mesaj kutusu görürsünüz. İmleci oraya götürüp tıklayın.
• Adım 2: Şu istemi yazın: “Apartman yöneticisine e-posta yazmak istiyorum. Konu: Merdiven ışığı üç haftadır yanmıyor. Amacım, tamir için tarih öğrenmek. Ton: kibar ama net. Uzunluk: en fazla 100 kelime.”
• Adım 3: Mesaj kutusunun yanındaki Gönder düğmesine (çoğu araçta ok simgesi) tıklayın ya da klavyede Enter tuşuna basın.
• Adım 4: Cevabı baştan sona okuyun. Konu satırı, selamlama, istek ve kapanış cümlesi olup olmadığına bakın. Olmayan bir bilgi eklenmişse (örneğin uydurma bir tarih) not alın.

Bölüm B: Ton ve uzunluğu değiştirme

• Adım 5: Aynı sohbetin içinde, yeni bir sohbet açmadan devam edin. Mesaj kutusuna şunu yazın: “Aynı e-postayı daha samimi bir dille ve 60 kelimeye sığdırarak yeniden yaz.”
• Adım 6: Yeni cevabı öncekiyle karşılaştırın. Hangi ifadeler değişti, hangisi size daha doğal geldi?
• Adım 7: Bir tur daha deneyin: “Şimdi çok resmî bir dille, yönetim kuruluna hitap eder biçimde yaz.” Üç sürümü yan yana düşününce tonun metni nasıl değiştirdiğini net görürsünüz.

Bölüm C: Kısa yazı ve özet

• Adım 8: Kısa yazı için şunu isteyin: “Mahallemizdeki kitap değişim rafını tanıtan, 120 kelimelik, sıcak bir duyuru yazısı hazırla.” Gerekirse başlık önerisi de isteyin.
• Adım 9: Özet için kendi yazdığınız ya da paylaşma hakkınız olan bir metni mesaj kutusuna yapıştırın. Altına şunu ekleyin: “Bu metni üç madde halinde özetle. Sadece metinde yazanları kullan, kendi yorumunu ekleme.”
• Adım 10: Özeti asıl metinle karşılaştırın. Metinde olmayan bir şey var mı? Varsa aracı düzeltmeye yönlendirin: “Şu cümle metinde yok, çıkar.”

Bölüm D: Taslağı kendi sesinize yaklaştırma

• Adım 11: Daha önce yazdığınız kısa bir e-postayı ya da mesajı (kişisel bilgilerinden arındırarak) sohbete yapıştırın ve şunu yazın: “Bu benim yazım tarzım. Cümlelerim kısa, selamlaşmam sıcak. Yukarıdaki taslağı bu tarza yaklaştır.”
• Adım 12: Çıkan metni yüksek sesle okuyun. “Ben bunu böyle söylemezdim” dediğiniz kelimeleri kendi kelimelerinizle değiştirin.
• Adım 13: Son kontrol: isimler, tarihler, rakamlar ve talebiniz doğru mu? Doğruysa metni kopyalayıp e-posta programınıza yapıştırın.

İpucu: Cevabın sağ altında ya da yanında çoğu zaman bir Kopyala simgesi bulunur. Metni oradan kopyalayabilirsiniz. Cevabı beğenmezseniz Yeniden oluştur gibi bir düğme de olabilir. Bu düğme aynı istemle farklı bir sürüm üretir. Arayüz sürüme göre değişebilir, düğmeleri bulamazsanız cevabın çevresindeki simgelere bakın.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Gerçek hayatta yazmanız gereken kısa bir e-posta seçin. Örneğin bir randevu değişikliği, bir teşekkür ya da bir bilgi talebi olabilir. Aşağıdaki kontrol listesiyle çalışın:

• Yapay zekâya amacı, alıcıyı, ton ve uzunluk sınırını içeren bir istem yazdım.
• İlk taslağı okudum ve yanlış ya da uydurma bilgi olup olmadığına baktım.
• Aynı taslağı en az iki farklı tonda (örneğin resmî ve samimi) yeniden yazdırdım.
• Uzunluğu en az bir kez kısalttırdım.
• Kendi yazım tarzımdan bir örnek verip taslağı yaklaştırmasını istedim.
• Sonuçta en az üç cümleyi kendi kelimelerimle değiştirdim.
• Gönderilebilir hâle gelen metnin isim, tarih ve rakamlarını kendim kontrol ettim.

Kendini sına

• Soru 1: İyi bir metin isteminde hangi üç bilgi mutlaka bulunmalıdır?
• Soru 2: Aynı taslağın tonunu değiştirmek için yeni bir sohbet açmak şart mıdır?
• Soru 3: Özet isterken yapay zekânın metinde olmayan bilgi eklemesini nasıl azaltırsınız?
• Soru 4: Taslağı kendi sesinize yaklaştırmanın en etkili yolu nedir?
• Soru 5: Yapay zekânın yazdığı bir e-postayı göndermeden önce neleri kontrol etmelisiniz?

Cevaplar

• Cevap 1: Amaç (ne istediğiniz), alıcı (kime yazdığınız) ve ton ile uzunluk. Somut bilgiler eklemek sonucu daha da iyi yapar.
• Cevap 2: Hayır. Aynı sohbet içinde “daha samimi yaz” ya da “daha kısa yaz” demeniz yeterlidir. Araç önceki taslağı hatırlar.
• Cevap 3: “Sadece verdiğim metne dayan, yorum ekleme” talimatı verin. Sonra özeti asıl metinle karşılaştırın.
• Cevap 4: Kendi yazdığınız kısa bir örneği verip “bu tarza yaklaştır” demek. Ardından metni yüksek sesle okuyup kendi kelimelerinizle düzeltmek.
• Cevap 5: İsimler, tarihler, rakamlar, talebin doğruluğu ve tonun alıcıya uygunluğu. Ayrıca metinde kişisel veya gizli bilgi olmamalıdır.

Bu derste taslak üretip ton ve uzunluğu ayarlamayı öğrendiniz. Kursun devamında aynı yaklaşımı yazı dışındaki içerik türlerine taşıyacağız.