📖 KPSS Türkçe — Sözel Mantık

20 soru · her soruda ipucu ve çözüm · üyelik istemez

📝 Sözel Mantık testleri

Her test sabittir: aynı seviyeyi yeniden açtığında aynı sorular gelir, ilerlemeni kıyaslayabilirsin. 6 kolay, 7 orta, 5 zor soru.

Kolay 6 soru
Orta 7 soru
Zor 5 soru
Karışık 15 soru

📚 Sözel Mantık konu anlatımı

  1. Temel bilgiler
  2. Çözümlü örnek 1
  3. Çözümlü örnek 2
  4. Sık yapılan hatalar
  5. Sınavda nasıl sorulur?

Sözel mantık, verilen birkaç bilgiden yalnızca kesin olarak çıkarılabilecek sonucu bulma becerisidir. Bilgi birikimi değil, dikkatli okuma ve düzenli düşünme ister. KPSS Genel Yetenek bölümünde her yıl birkaç soru bu konudan gelir. Kuralı bilen öğrenci bu soruları kısa sürede çözer.

Temel bilgiler

  • Kesin bilgi ile olası bilgiyi ayır. Yalnız kesin olarak çıkan sonuç doğrudur. Örnek: "Ali, Veli'den uzundur." Bu bilgiden Ali'nin en uzun kişi olduğu çıkmaz.
  • Sıralama sorularında doğru bir çizgi çiz. Kişileri sırayla yazıp her bilgiyi çizgiye yerleştir. Örnek: "A, B'den önce; B, C'den önce." Sıra A, B, C olur.
  • Tüm ve bazı sözcüklerini ayır. "Tüm kediler hayvandır" ise hayvan olmayan bir şey kedi olamaz. Ama "bazı hayvanlar kedidir" demek için ayrıca bir bilgi gerekir.
  • Olumsuzlama dikkat ister. "Hepsi gitti"nin tersi "hiçbiri gitmedi" değildir. Tersi "en az biri gitmedi"dir.
  • Eşleştirme sorularında tablo kur. Kişileri bir yana, özellikleri öbür yana yaz. Kesin bilgiyi işle, elenenleri çiz. Örnek: Ayşe kırmızıyı sevmiyorsa, kırmızı satırında Ayşe'yi çiz.
  • "Ya ... ya da" ile "veya"yı ayır. "Ya ... ya da" iki durumdan yalnız birinin doğru olduğunu söyler. Örnek: "Ya çay ya kahve içti" ise ikisini birden içmemiştir.
  • Koşul cümlesi tek yönlü çalışır. "Yağmur yağarsa yer ıslanır." Yer ıslaksa yağmur yağmıştır diyemezsin. Ama yer ıslak değilse yağmur yağmamıştır diyebilirsin.

Çözümlü örnek 1

Soru: Dört arkadaş (Can, Deniz, Ege, Funda) bir sırada yan yana oturuyor. Can, Deniz'in hemen solunda oturuyor. Ege, sıranın en sağında oturuyor. Funda, Can'ın solunda oturuyor. Buna göre soldan ikinci sırada kim oturur?

Çözüm:
- Ege en sağda: ____ ____ ____ Ege.
- Can, Deniz'in hemen solunda: "Can Deniz" yan yana ve bu sırada.
- Funda, Can'ın solunda: sıra "Funda ... Can Deniz" olur.
- Ege en sağda olduğu için Can ve Deniz, 2. ve 3. sıraya yerleşir. Funda 1. sıraya gelir.
- Sıra: Funda, Can, Deniz, Ege.

Denetim: Can, Deniz'in hemen solunda, Funda Can'ın solunda, Ege en sağda. Üç bilgi de sağlanıyor. Soldan ikinci kişi Can'dır.

Çözümlü örnek 2

Soru: "Bu sınavı geçen herkes düzenli çalışmıştır." Bu cümle doğru ise aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?
- Düzenli çalışan herkes sınavı geçmiştir.
- Düzenli çalışmayan hiç kimse sınavı geçmemiştir.
- Sınavı geçemeyen kimse düzenli çalışmamıştır.

Çözüm:
- Cümleyi koşula çevir: Sınavı geçtiyse, düzenli çalışmıştır.
- Birinci ifade ters yönlüdür. Koşulu tersine çevirmek yanlıştır. Kesin değildir.
- İkinci ifade, koşulun karşıt olumsuzudur: Düzenli çalışmadıysa, sınavı geçmemiştir. Bu her zaman doğrudur.
- Üçüncü ifade yine tersine çevirmedir. Geçemeyen biri çok çalışmış olabilir. Kesin değildir.

Denetim: Düzenli çalışmayan biri sınavı geçseydi, ilk cümle yanlış olurdu. Demek ki ikinci ifade kesin doğrudur.

Sık yapılan hatalar

  • Tersini kesin sanmak. "A ise B" bilgisinden "B ise A" çıkmaz. Doğrusu: yalnız "B değilse A değil" çıkar.
  • Varsayım eklemek. Soruda yazmayan bir bilgiyi günlük hayattan ekleme. Doğrusu: yalnız verilen bilgilerle çöz.
  • Bazı sözcüğünü "hepsi" okumak. "Bazı öğrenciler çalışkandır" cümlesi hepsinin çalışkan olduğunu söylemez. Doğrusu: "bazı", en az bir demektir.
  • Bilgileri okuma sırasına göre işlemek. Kesin bilgisi olan ifadeyi (örneğin "en sağda") önce yerleştirmelisin. Doğrusu: önce kesin olanı yerleştir, sonra diğerlerine geç.
  • Tek ihtimalde durmak. Birkaç durum mümkünse hepsini dene. Doğrusu: sonucun her durumda doğru çıktığından emin ol.

Sınavda nasıl sorulur?

  • Soru tipleri: sıralama ve yerleştirme, eşleştirme, doğru-yanlış (koşul) çıkarımı, "kesinlikle doğrudur / yanlıştır" soruları ve "hangisi söylenemez?" soruları.
  • Dikkat edilecekler: "kesinlikle", "en az", "en çok", "yalnızca" gibi sözcüklere altını çizerek bak. Soru kökünde "olamaz" ya da "söylenemez" geçiyorsa aranan ifade yanlış olandır.
  • Yöntem: Önce bilgileri kısa işaretlerle kâğıda dök. Şema ya da tablo çiz. Sonra şıkları tek tek elenen bilgiyle sına.
  • Süre: Bir soruya yaklaşık bir buçuk dakika ayır. Kurulumu uzun olan bir soruda iki dakikayı geçirme. Takılırsan işaretle, sonra dön.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlandı ve otomatik biçim denetiminden geçti; her satırı bir uzman okumadı. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürsen bize yaz, düzeltelim.

🔎 Çözümlü örnek sorular

1. • Bütün ressamlar dikkatlidir. • Dikkatli olan hiç kimse acele karar vermez. • Bazı gezginler ressamdır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

A) Bazı gezginler dikkatlidir.

B) Bazı gezginler acele karar vermez.

C) Bazı ressamlar acele karar verir.

D) Bazı dikkatli kişiler gezgindir.

E) Bütün gezginler ressamdır.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

🧭 Bu soru neyi ölçüyor? Kümeler arasındaki 'bütün', 'hiçbiri', 'bazı' ilişkilerini iç içe geçmiş kümelerle düşünün ve zinciri sonuna kadar birleştirin. 'Kesinlikle yanlış' sorulduğunda, verilen bilgilerle doğrudan çelişen ifadeyi arayın; kesin doğru ya da belirsiz (olabilir de olmayabilir de) ifadeleri eleyin.

💡 Çözüm Ressam ⊂ dikkatli, dikkatli kümesi ile acele karar verenler kümesi ayrıktır. Yani ressamlar acele karar vermez. Bazı gezginler ressamdır. • 'Bazı gezginler dikkatlidir' → doğru (ressam gezginler dikkatli). • 'Bazı gezginler acele karar vermez' → doğru. • 'Bazı dikkatli kişiler gezgindir' → doğru. • 'Bütün gezginler ressamdır' → belirsiz; olabilir de olmayabilir de. • 'Bazı ressamlar acele karar verir' → ressamlar dikkatli, dikkatli olanlar acele karar vermediğinden kesinlikle yanlıştır.

2. Bir sergide K, L, M, N, P ve R tabloları duvara tek sıra hâlinde soldan sağa 1'den 6'ya kadar numaralı yerlere asılacaktır. Şunlar bilinmektedir: • K tablosu, L tablosunun hemen solundadır. • M ile K arasında tam iki tablo vardır ve M, K'nin solundadır. • N tablosu, M'nin hemen sağındadır. • P tablosu, K'nin solunda ve N'nin sağında bir yerdedir. • R tablosu en sağdaki yerde değildir. Buna göre soldan üçüncü yerdeki tablo hangisidir?

A) M

B) P

C) K

D) R

E) N

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

🧭 Bu soru neyi ölçüyor? Sıralama sorularında önce konumu en çok kısıtlanan elemanın alabileceği yerleri listeleyin ve olası durumları ayrı ayrı deneyin. Her durumda diğer ipuçlarını uygulayıp çelişkiye düşen durumu eleyin. Kalan tek yerleşimi tam yazıp istenen sıradaki elemanı okuyun.

💡 Çözüm L, K'nin hemen sağında; M, K'nin 3 yer solunda olduğundan K en az 4. yerdedir. • K = 4 ise L = 5, M = 1, N = 2, P ise N ile K arasında olduğundan 3'tür. Kalan R 6. yere düşer; ancak R en sağda olamaz, bu durum elenir. • K = 5 ise L = 6, M = 2, N = 3, P = 4 olur. Kalan R, 1. yere gider ve tüm koşullar sağlanır. Sıralama: R, M, N, P, K, L. Soldan üçüncü tablo N'dir.

KPSS Türkçe konuları

← Anlatım Bozuklukları

Sözcükte ve Cümlede Anlam Paragrafta Anlam Ses ve Yapı Bilgisi Sözcük Türleri ve Cümle Bilgisi Yazım ve Noktalama Anlatım Bozuklukları Sözel Mantık

Sorular ÖSYM çıkmış soruları değildir; sınavın konu dağılımı ve tarzı örnek alınarak özgün hazırlanmıştır. ← KPSS ana sayfası