Görüşmede Etkili İletişim ve Sonrası

Neden önemli?

Bir aday, CV'sini eksiksiz hazırlamış, ilana da tam uygun başvurmuştu. Görüşme gününe kadar her şey iyi gidiyordu. Ama görüşme odasına girdiğinde elleri titredi, sorulara ya çok kısa ya da konudan sapan uzun cevaplar verdi, görüşme bitince de "teşekkür ederim, iyi günler" deyip çıktı ve bir daha hiç aramadı. İki hafta sonra işi başka birinin aldığını öğrendi. Oysa CV ve ilan uyumu doğruydu; eksik olan, görüşme anındaki iletişimdi ve görüşme sonrasında atılması gereken küçük ama etkili bir adımdı. Bu ders, tam olarak bu iki noktayı; görüşme sırasında kendini doğru ifade etmeyi ve görüşme sonrasında unutulmamak için ne yapman gerektiğini anlatıyor.

Temel bilgi

İş görüşmesi sadece söylediğin sözlerden ibaret değildir. Karşındaki kişi, sesinin tonuna, oturuşuna, göz temasına ve sorulara nasıl cevap verdiğine de bakar. Bunların hepsine birden iletişim denir. İyi haber şu: bunların çoğu öğrenilebilir ve pratikle gelişir.

Beden dilinde dikkat edilmesi gereken birkaç basit nokta vardır:

Soru cevaplama konusunda ise en çok işe yarayan yöntemlerden biri durum – hareket – sonuç mantığıdır. Yani önce kısaca hangi durumda olduğunu anlat, sonra ne yaptığını söyle, sonunda ne sonuç aldığını belirt. Bu sıralama, cevabını dağınık değil düzenli hâle getirir.

Görüşme sonrası takip ise çoğu adayın atladığı bir adımdır. Oysa görüşmeden sonra kısa bir teşekkür mesajı veya e-postası göndermek, seni diğer adaylardan ayıran küçük ama etkili bir davranıştır. Bu, "beni unutmayın" demenin kibar ve profesyonel yoludur.

Adım adım nasıl yapılır?

Görüşme sırasında

• Görüşme odasına girerken gülümse, elini uzatarak selam ver ve sana gösterilen yere otur.
• Oturduğunda sırtını tamamen sandalyeye yaslama; hafif dik ve dinlemeye hazır bir duruş sergile.
• Karşındaki kişi konuşurken başını hafifçe sallayarak dinlediğini göster.
• Bir soru geldiğinde hemen cevap vermek yerine iki saniye düşün, sonra konuş. Acele cevap, dağınık cevap demektir.
• Cevap verirken önce durumu kısaca anlat, sonra ne yaptığını söyle, en sonda sonucu belirt.
• Bilmediğin bir soru gelirse "bilmiyorum" deyip geçme; "şu anda net bir örneğim yok ama şöyle yaklaşırdım" diyerek düşünme şeklini göster.
• Görüşmenin sonunda sana "sormak istediğin bir şey var mı" diye sorulduğunda mutlaka bir veya iki soru sor; bu, ilgini gösterir.

Görüşme sonrasında

• Görüşmeden sonraki gün içinde, görüştüğün kişiye kısa bir teşekkür e-postası veya mesajı gönder.
• Mesajında görüşme için teşekkür et, pozisyona olan ilgini tekrar belirt ve varsa görüşmede konuşulan önemli bir noktaya kısaca değin.
• Sana bir geri dönüş tarihi söylenmişse o tarihi bekle; söylenmemişse bir hafta - on gün sonra kibarca durumu sorabilirsin.
• Cevap olumsuz gelirse de teşekkür et; aynı şirkette ileride başka bir fırsat çıkabilir.

Örnek

Bir öğrenci, staj görüşmesine hazırlanırken beden dilini aynada birkaç kez denemişti; oturuşunu, göz temasını ve konuşma hızını gözden geçirdi. Görüşmede "zorlandığın bir durumu nasıl çözdün" sorusuna, önce bir grup projesinde yaşadığı anlaşmazlığı kısaca anlattı, sonra arkadaşlarıyla nasıl bir çözüm bulduğunu söyledi, en sonda projenin zamanında ve başarıyla tamamlandığını belirtti. Görüşme bitince şirkete ilgi duyduğu bir konuda soru sordu. Ertesi gün de kısa bir teşekkür mesajı gönderdi. Bir hafta sonra olumlu geri dönüş aldı. Burada fark yaratan şey; ne söylediğinden çok, nasıl söylediği ve görüşme sonrasında attığı küçük adımdı.

Sık yapılan hatalar

• Görüşme boyunca kollarını kavuşturarak kapalı bir duruş sergilemek.
• Soruya çok uzun, dağınık ve konudan sapan cevaplar vermek.
• Görüşmecinin sözünü kesmek veya cevabını beklemeden konuşmaya başlamak.
• Görüşme sonunda hiç soru sormamak; bu, ilgisiz görünmene sebep olabilir.
• Görüşmeden sonra hiçbir takip yapmadan sonucu beklemek.

Bu hafta yapabileceğin 3 şey

• Aynanın karşısında beş dakika boyunca oturuş, göz teması ve ses tonunu izleyerek kendi kendine bir tanıtım konuşması yap.
• "Zorlandığın bir durumu anlat" sorusuna durum - hareket - sonuç sırasıyla yazılı bir cevap hazırla.
• Kısa bir görüşme sonrası teşekkür mesajı taslağı yaz ve ileride kullanmak üzere kaydet.

Kendini sına

• 1) Görüşmede kapalı beden dili örneği nedir?
• 2) "Durum - hareket - sonuç" yöntemi neden işe yarar?
• 3) Bilmediğin bir soru geldiğinde ne yapmalısın?
• 4) Görüşme sonrası teşekkür mesajı ne zaman gönderilmeli?
• 5) Görüşme sonunda sana soru sorma fırsatı verildiğinde ne yapmalısın?

Cevaplar

• 1) Kolları kavuşturmak, sürekli başka yöne bakmak gibi kapalı ve ilgisiz görünen duruşlar.
• 2) Çünkü cevabı düzenli hâle getirir; dinleyen kişi neyi, nasıl yaptığını ve sonucunu net anlar.
• 3) "Bilmiyorum" deyip geçmek yerine, o konuya nasıl yaklaşacağını anlatmalısın.
• 4) Görüşmeden sonraki gün içinde gönderilmeli.
• 5) Mutlaka bir veya iki soru sormalısın; bu ilgini gösterir.

Bu ders, "CV Hazırlama, İş İlanı Okuma ve İş Görüşmesi Teknikleri" kursunun son dersiydi. Baştan buraya kadar; güçlü bir CV yazmayı, ilanları doğru okumayı, ilana uygun başvuru yapmayı ve son olarak görüşmede etkili iletişim kurmayı öğrendin. Şimdi elinde, iş arama sürecinin her adımını uygulayabileceğin somut bir yol haritası var. Bir sonraki adım, öğrendiklerini gerçek bir başvuruda denemek.