Ekran Kilidi, Parmak İzi ve Hesap Güvenliği

Bu derste ne yapacağız?

Bu derste telefonunuzun ilk savunma hattını kuracağız: güçlü bir ekran kilidi, parmak izi veya yüz tanıma ve Google ya da Apple hesabınız için iki adımlı doğrulama. Son olarak telefon kaybolursa ya da çalınırsa cihazı nasıl bulacağınızı ve uzaktan nasıl kilitleyeceğinizi öğreneceksiniz.

Ön koşul: Telefonunuzun Ayarlar uygulamasını açabilmeniz ve Google (Android) ya da Apple (iPhone) hesabınızın parolasını bilmeniz yeterli. Önceki derste (3/8) telefonun ayar menülerinde gezinmeyi çalışmıştık. Bu derste o alışkanlığı güvenlik ayarları için kullanacaksınız. Kursun devamında e-Devlet ve bankacılık uygulamalarına geçeceğiz. Bu dersteki güvenlik katmanları, o hassas hizmetlerin de temelini oluşturuyor.

Uyarı: Menü adları ve yerleri telefon markasına ve yazılım sürümüne göre değişebilir. Aşağıda yazan adı birebir bulamazsanız Ayarlar içindeki arama kutusuna anahtar sözcüğü (örneğin ekran kilidi) yazın.

Kavram

Telefonunuzu bir eve benzetin. Ekran kilidi ön kapının kilididir. Kapı kilitli değilse içerideki her şey (fotoğraflar, mesajlar, bankacılık uygulaması) herkese açıktır. Parmak izi ya da yüz tanıma, kapıya her seferinde anahtar aramadan girmenizi sağlayan pratik bir kilit türüdür. Kilidin yerini tutmaz, onu kolaylaştırır.

İki adımlı doğrulama ise evin kapısına ek olarak takılan ikinci bir kilittir. Biri parolanızı öğrense bile hesabınıza girmek için elinizdeki telefona gelen ikinci bir onaya da ihtiyaç duyar. Böylece tek bir bilginin çalınması yetmez.

Cihazımı bul özelliği de anahtar çilingirine benzer. Telefon elinizden çıktığında onu haritada görmenizi, üzerinde ses çaldırmanızı, ekranı uzaktan kilitlemenizi ve gerekirse verileri silmenizi sağlar.

Adım adım uygulama

Bölüm A: Ekran kilidini güçlendirme

• Adım 1: Ana ekranda dişli simgeli Ayarlar uygulamasına dokunun.
• Adım 2: Android'de Güvenlik ve gizlilik (bazı telefonlarda Kilit ekranı veya Biyometri ve güvenlik) başlığına girin. Ardından Ekran kilidi satırına dokunun. iPhone'da Face ID ve Parola ya da Touch ID ve Parola satırına dokunun. Mevcut kilidinizi girmeniz istenirse girin.
• Adım 3: Kilit türü olarak PIN ya da Parola seçin. Mümkünse en az 6 haneli bir PIN kullanın. Kaydır ve Yok seçeneklerini kullanmayın, çünkü bunlar hiçbir koruma sağlamaz.
• Adım 4: PIN'i iki kez girerek onaylayın. Doğum yılınız, 123456, 000000 ya da telefon numaranızın son hanelerini seçmeyin. Bu tahminler ilk denenenlerdir.
• Adım 5: Desen seçerseniz en az 5-6 noktayı birleştirin, sadece köşe ya da L, Z gibi basit harf şekillerinden kaçının. Desen parmak izinizle ekranda iz bırakabildiği için PIN genellikle daha güvenlidir.
• Adım 6: Kilit ekranı bildirim ayarında Hassas içeriği gizle ya da benzeri bir seçeneği açın. Böylece telefon kilitliyken mesaj ve doğrulama kodlarının içeriği başkasına görünmez.

Bölüm B: Parmak izi veya yüz tanıma

• Adım 1: Aynı güvenlik menüsünde Parmak izi (iPhone'da Touch ID) ya da Yüz tanıma (iPhone'da Face ID) satırına dokunun.
• Adım 2: Parmak izi ekle düğmesine dokunun. Ekrandaki yönergeyi izleyerek parmağınızı sensöre (ekranın altına ya da telefonun yanına/arkasına) tekrar tekrar koyup kaldırın. Parmağın farklı kenarlarını da okutun.
• Adım 3: Kayıt bitince Bitti ya da Tamam'a dokunun. Ellerin ıslak veya kuru olması okumayı bozabildiği için ikinci bir parmak, örneğin diğer elin baş parmağı, eklemeniz iyi olur.
• Adım 4: Yüz tanıma için Yüzü kaydet ya da Face ID'yi ayarla düğmesine dokunun, yüzünüzü çerçevenin içine alın ve başınızı yavaşça çevirin.
• Adım 5: Ekranı kapatıp açarak deneyin. Okumazsa telefon PIN'inizi sorar. Bu yüzden PIN'inizi asla unutmamalısınız.

Not: Bazı telefonlarda yüz tanıma yalnızca kamera görüntüsünü kullanır ve fotoğrafla kandırılabilir. Bankacılık gibi kritik işlerde parmak izi ya da PIN daha güvenilir olabilir. Telefonunuzun ekranındaki açıklamayı okuyun.

Bölüm C: Hesabınızda iki adımlı doğrulama

• Adım 1 (Android): Ayarlar içinde Google satırına, ardından Google Hesabınızı yönetin düğmesine dokunun. Üstteki sekmelerden Güvenlik'i seçin.
• Adım 2 (Android): 2 Adımlı Doğrulama satırına dokunun ve Kullanmaya başla düğmesiyle ekrandaki adımları izleyin. Telefon numaranızı ve isteniyorsa yedek doğrulama yöntemini ekleyin.
• Adım 1 (iPhone): Ayarlar'ın en üstündeki adınıza dokunun, sonra Giriş ve Güvenlik satırına girin.
• Adım 2 (iPhone): İki Faktörlü Kimlik Doğrulama açık değilse Aç düğmesine dokunun ve yönergeleri izleyin.
• Adım 3: Yedek kodlar verilirse bunları bir kâğıda yazıp evde güvenli bir yerde saklayın. Telefon kaybolduğunda hesabınıza girmenin tek yolu bu kodlar olabilir.
• Adım 4: Hesabınızın parolası başka hiçbir yerde kullanmadığınız, uzun ve tahmin edilmesi zor bir parola olsun. Üç dört sözcüğü birleştirmek uzun ama akılda kalıcı bir parola yapmanın iyi bir yoludur.

Bölüm D: Cihazı bulma ve uzaktan kilitleme

• Adım 1 (Android): Ayarlar içinde Google, ardından Bul ve Yönet ya da Cihazımı Bul satırına girin ve özelliğin açık olduğunu kontrol edin. Konum ayarının da açık olması gerekir.
• Adım 1 (iPhone): Adınıza dokunun, Bul'a girin, iPhone'umu Bul seçeneğini açın.
• Adım 2: Telefon kaybolduğunda başka bir cihazın tarayıcısından Google ya da Apple hesabınızla giriş yapın ve cihaz bulma sayfasını açın. Telefonunuz haritada görünür.
• Adım 3: Yakındaysa Ses çal, kayıpsa Cihazı güvenceye al ya da Kayıp Modu gibi bir seçenekle ekranı kilitleyin. İsterseniz ekranda görünecek bir telefon numarası yazın.
• Adım 4: Geri gelme ihtimali kalmadıysa Cihazı sil seçeneğini son çare olarak kullanın. Silme işlemi geri alınamaz, bu yüzden yedeğinizin güncel olması önemlidir.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Kendi telefonunuzda aşağıdakileri yapın. Bu işin tamamı yaklaşık on beş dakika sürer.

• Ekran kilidinizi 6 haneli bir PIN ya da uzun bir parolaya çevirin.
• Parmak izinizi ya da yüzünüzü kaydedin ve ekranı kapatıp açarak deneyin.
• Hesabınızda iki adımlı doğrulamanın açık olduğunu kontrol edin, değilse açın.
• Yedek kodlarınızı kâğıda yazıp güvenli bir yere koyun.
• Cihaz bulma özelliğinin açık olduğunu doğrulayın. Bilgisayarınızdan hesabınıza girip telefonun haritada göründüğünü görün.

Kontrol listesi:

• Kilit türüm PIN, parola ya da güçlü bir desen mi?
• PIN'im tahmin edilmesi kolay bir sayı değil mi?
• Parmak izi veya yüz tanıma çalışıyor mu?
• İki adımlı doğrulama açık mı?
• Yedek kodlarım güvenli bir yerde mi?
• Telefonum cihaz bulma sayfasında görünüyor mu?

Kendini sına

• Soru 1: Ekran kilidi türlerinden hangisi hiçbir koruma sağlamaz?
• Soru 2: Parmak izi okunmadığında telefonu açmanın yedek yolu nedir?
• Soru 3: İki adımlı doğrulama, parolanız çalınsa bile hesabınızı neden korur?
• Soru 4: Telefon kaybolduğunda ilk olarak hangi özelliği kullanarak cihazı bulmayı denersiniz?
• Soru 5: Yedek kodları neden kâğıda yazıp güvenli yerde saklamak gerekir?

Cevaplar

• Cevap 1: Kaydır ve Yok seçenekleri. Bunlar telefonu herkese açık bırakır.
• Cevap 2: Ekran kilidi olarak belirlediğiniz PIN, parola ya da desen. Bu yüzden onu unutmamak gerekir.
• Cevap 3: Girişte parolaya ek olarak elinizdeki telefona gelen ikinci bir onay gerekir. Saldırganın yalnızca parolayı bilmesi yetmez.
• Cevap 4: Başka bir cihazdan hesabınızla giriş yapıp Cihazımı Bul (iPhone'da Bul) sayfasını açarak konuma bakar, ses çaldırır ve gerekirse ekranı kilitlersiniz.
• Cevap 5: Telefon kaybolduğunda ya da değiştiğinde doğrulama kodu alamayabilirsiniz. Yedek kodlar hesabınıza tekrar girmenin güvenli yoludur.

Bir sonraki derste bu güvenlik temelinin üzerine yenisini ekleyerek kursta ilerleyeceğiz. Bu dersin ayarlarını tamamlamadan devam etmemenizi öneririz.