Uygulama Yükleme, Güncelleme ve İzinleri Yönetme

Süre tahmini: 14 dk

Bu derste ne yapacağız?

Bu derste telefonunuza resmî uygulama mağazasından güvenle uygulama yüklemeyi, uygulamaları güncel tutmayı, kullanmadığınız uygulamaları kaldırmayı ve uygulamaların kamera, konum, mikrofon gibi izinlerini denetlemeyi öğreneceksiniz.

Ön koşul: Telefonunuzun ekran kilidini ve hesabınızı önceki derslerde hazırladığınızı varsayıyoruz. Ayrıca telefonun internete bağlı olması gerekir. Mümkünse Wi-Fi kullanın; büyük indirmelerde mobil veriniz gereksiz yere tükenmez.

Önceki dersle bağlantı: Önceki derslerde telefonunuzun ayarlarını ve hesabını düzenlemeye başladınız. Bugün o ayarlarla doğrudan bağlantılı bir konuya geçiyoruz: telefona giren uygulamalar. Bu ders, sonraki derslerdeki yedekleme, e-Devlet ve bankacılık konularının güvenlik temelini oluşturur. Bankacılık uygulamasını yüklerken de aynı adımları kullanacaksınız.

Not: Menü adları telefon markasına ve sistem sürümüne göre değişebilir. Ekranınızda tam aynı sözcüğü görmezseniz benzer bir adı arayın veya Ayarlar içindeki arama kutusunu kullanın.

Kavram

Uygulama, telefonun içine kurulan küçük bir programdır: harita, mesajlaşma, banka, alışveriş gibi. Telefon bir ev, uygulamalar da eve giren misafirler gibidir. Tanıdığınız, güvenilir bir kapıdan (resmî mağaza) gelen misafiri içeri alırsınız. Rastgele bir yabancıya anahtar vermezsiniz.

Üç kavramı iyi ayırt edin:

• Resmî mağaza: Android telefonlarda genellikle Play Store, iPhone'da App Store. Uygulamalar burada belirli bir denetimden geçer. Denetim kusursuz değildir ama mağaza dışı kaynaklara göre çok daha güvenlidir.
• Güncelleme: Uygulamanın yeni sürümüdür. Hataları ve güvenlik açıklarını kapatır. Evin kapı kilidini yenilemek gibi düşünün.
• İzin: Uygulamanın telefondaki bir özelliğe erişme hakkıdır. Örneğin bir fener uygulamasının rehberinize ihtiyacı yoktur. Misafirin yalnızca gereken odaya girmesi gibi, uygulamaya da yalnızca işine yarayan izni verirsiniz.

Adım adım uygulama

A) Güvenle uygulama yükleme

• Adım 1: Ana ekranda Play Store (mavi, üçgen biçimli simge) veya iPhone'da App Store (mavi zemin üzerinde A harfi) simgesine dokunun.
• Adım 2: Ekranın üstündeki veya altındaki arama alanına dokunun. Uygulamanın adını yazın, örneğin bankanızın adı ve ardından uygulama sözcüğü.
• Adım 3: Sonuçları dikkatle inceleyin. Şunlara bakın: uygulamanın geliştirici adı beklediğiniz kurumla aynı mı, indirme sayısı ve kullanıcı yorumları makul mü, simge ve ad kurumun resmî sitesindekiyle aynı mı? Benzer adlı sahte uygulamalar olabilir. Emin değilseniz kurumun resmî internet sitesindeki mağaza bağlantısını kullanın.
• Adım 4: Doğru uygulamanın üzerine dokunun. Açılan sayfada açıklamayı ve ekran örneklerini okuyun.
• Adım 5: Yükle (iPhone'da Al) düğmesine dokunun. Gerekirse parmak izi, yüz tanıma veya hesap şifresi istenir. Bu, kimliğinizi doğrulamak içindir.
• Adım 6: İndirme bitince düğme Aç olur. Dokunup uygulamayı başlatın. Uygulama ilk açılışta izin isteyebilir. Bunu bir sonraki bölümde inceleyeceğiz.

B) Güncellemeleri yapma

• Adım 1: Play Store'da sağ üstteki profil simgenize dokunun. Ardından Uygulamaları ve cihazı yönet seçeneğini açın. Bekleyen güncelleme varsa Tümünü güncelle düğmesi görünür.
• Adım 2: iPhone'da App Store'u açın, sağ üstteki profil simgenize dokunun ve Güncellemeler bölümüne inin. Uygulamaların yanındaki Güncelle düğmelerini veya Tümünü Güncelle seçeneğini kullanın.
• Adım 3: Kendiliğinden güncelleme için Play Store'da Ayarlar içindeki Ağ tercihleri bölümünden Uygulamaları otomatik güncelle seçeneğini açın. Wi-Fi ile güncelleme seçmek veri tasarrufu sağlar. iPhone'da ise telefonun Ayarlar uygulamasında App Store bölümüne girip Uygulama Güncellemeleri anahtarını açın.
• Adım 4: Telefon sisteminin kendi güncellemesi de vardır. Ayarlar içinde Yazılım güncelleme (iPhone'da Genel altında Yazılım Güncelleme) başlığını arayın. Güncellemeyi şarjdayken ve Wi-Fi bağlıyken yapın.

C) Gereksiz uygulamaları kaldırma

• Adım 1: Ana ekranda kaldırmak istediğiniz uygulama simgesine parmağınızı bir saniye basılı tutun.
• Adım 2: Android'de Uygulama bilgisi veya Kaldır seçeneğine dokunun. iPhone'da Uygulamayı Sil seçeneğini seçin. Ardından onay penceresinde Tamam veya Sil deyin.
• Adım 3: Hangi uygulamaları kaldıracağınıza karar verirken kendinize sorun: Son üç ayda açtım mı? Ne işe yaradığını hatırlıyor muyum? Cevap hayırsa kaldırın. Bir uygulamayı silmek hesabınızı silmez. İsterseniz mağazadan yeniden yükleyebilirsiniz. Ancak oyun ilerlemesi gibi veriler hesabınıza bağlı değilse kaybolabilir.

D) İzinleri denetleme

• Adım 1: Ayarlar uygulamasını açın. Android'de Gizlilik veya Güvenlik ve gizlilik başlığına, ardından İzin yöneticisi bölümüne girin. iPhone'da Gizlilik ve Güvenlik başlığına girin.
• Adım 2: Listeden Kamera, Mikrofon ve Konum gibi bir izin türüne dokunun. Bu izne sahip uygulamaların listesi açılır.
• Adım 3: Her uygulamaya şu gözle bakın: Bu uygulama bu izne gerçekten ihtiyaç duyuyor mu? Harita uygulaması konuma ihtiyaç duyar. Hesap makinesi duymaz.
• Adım 4: Gereksiz gördüğünüz uygulamanın adına dokunun ve İzin verme veya Hayır seçeneğini işaretleyin. Konumda Yalnızca uygulamayı kullanırken izin ver seçeneği çoğu zaman en dengeli tercihtir.
• Adım 5: Yeni bir uygulama ilk açılışta izin isterse ekrandaki soruyu okuyun. Uygulamanın o an yaptığı işle ilgiliyse izin verin. İlgisiz görünüyorsa İzin verme deyin. Sonradan fikrinizi değiştirebilirsiniz.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Aşağıdaki işi kendi telefonunuzda, acele etmeden yapın:

• Mağazayı açın ve bekleyen güncellemeleri kontrol edin. Varsa hepsini güncelleyin.
• Telefonunuzda son üç ayda hiç açmadığınız en az bir uygulamayı kaldırın.
• İzin ayarlarına girip Konum iznine sahip uygulamaların listesine bakın. Gereksiz gördüğünüz en az bir uygulamanın iznini kapatın.
• Mikrofon ve Kamera listelerine de göz atın ve kendi notunuzu alın: Hangi uygulamalar bu izne sahip?

Kontrol listesi:

• Mağazadaki güncellemeleri kontrol ettim.
• Kullanmadığım bir uygulamayı kaldırdım.
• En az bir uygulamanın konum iznini gözden geçirdim.
• Kamera ve mikrofon listelerine baktım.
• Otomatik güncelleme ayarının açık olup olmadığını öğrendim.

Sonraki derse köprü: Telefonunuz artık daha derli toplu ve daha güvenli. Sonraki derste bu düzenin devamı olarak verilerinizi korumayı, yani bulut yedekleme konusunu ele alacağız. Uygulamaları ve izinleri düzenlemek ilk adımdı. Verilerinizi güvenceye almak ise bir sonraki adımdır.

Kendini sına

• Soru 1: Android ve iPhone'da resmî uygulama mağazalarının adları nelerdir?
• Soru 2: Mağazada bir uygulamayı yüklemeden önce hangi iki şeye bakarak sahte olup olmadığını anlayabilirsiniz?
• Soru 3: Uygulamaları güncel tutmak neden önemlidir?
• Soru 4: Bir fener uygulaması rehber erişimi isterse ne yapmalısınız?
• Soru 5: Bir uygulamayı telefondan silmek, hesabınızı da siler mi?

Cevaplar

• Cevap 1: Android'de genellikle Play Store, iPhone'da App Store.
• Cevap 2: Geliştirici adının beklenen kurumla aynı olmasına ve yorumlar ile indirme sayısının makul olmasına. Ad ve simgenin resmî siteyle örtüşmesi de önemlidir.
• Cevap 3: Güncellemeler hataları ve güvenlik açıklarını kapatır. Güncel olmayan uygulamalar daha kolay istismar edilebilir.
• Cevap 4: İzni vermemelisiniz. Görevi ile ilgisiz bir izin istiyorsa uygulama şüphelidir. Kaldırmayı düşünün.
• Cevap 5: Hayır. Uygulamayı silmek yalnızca uygulamayı kaldırır. Hesap, hizmet sağlayıcıda kalmaya devam eder.