Yayına Alma: Alan Adı, Temel SEO ve Son Kontrol Listesi

Bu derste ne yapacağız?

Bu, kursun son dersi. Şimdiye kadar bir site kurucuda sayfalar hazırladınız, form ekleyip basit otomasyonlar kurdunuz. Bugün sitenizi herkesin görebileceği hâle getireceğiz. Üç iş yapacağız: sitenize kendi alan adınızı bağlamak, arama motorlarının sitenizi doğru anlaması için temel ayarları yapmak ve yayından önce bir kontrol listesiyle her şeyi sınamak.

Ön koşul: Önceki derslerde hazırladığınız, en az bir sayfası ve bir formu olan bir siteniz olmalı. Alan adı satın almak için bir ödeme yöntemine de ihtiyacınız olabilir. Satın alma zorunlu değildir; dersi alan adı satın almadan, yalnızca adımları okuyarak da tamamlayabilirsiniz.

Not: Site kurucuların arayüzü zamanla değişebilir. Menü adları sizde biraz farklı olabilir; aşağıda anlatılan düğmelerin yakın karşılığını arayın.

Kavram

Alan adı nedir?

Alan adı, sitenizin adresidir. Evinizin açık adresi gibi düşünün: insanlar adresi yazar ve evinize ulaşır. Site kurucunun verdiği ücretsiz adres ise sokak adı yerine “mahalledeki 5. apartman” demeye benzer; çalışır ama akılda kalmaz. Kendi alan adınız (örneğin ornekfirma.com) hem daha ciddi görünür hem de hatırlanması kolaydır.

DNS nedir?

DNS, adres defteri gibidir. “ornekfirma.com yazıldığında hangi sunucuya gidilsin?” sorusunun cevabını tutar. Alan adını bağlarken yaptığınız iş, bu defterdeki kaydı site kurucunun sunucusunu gösterecek şekilde düzenlemektir. Değişiklik hemen değil, birkaç dakika ile bir iki gün arasında yayılır; buna yayılma süresi denir.

SEO nedir?

SEO, sitenizin arama motorlarında bulunmasını kolaylaştıran düzenlemelerdir. Kütüphane benzetmesi işe yarar: kitabın kapağındaki başlık ve arka kapaktaki kısa tanıtım yazısı, kütüphaneciye (arama motoruna) kitabın ne hakkında olduğunu söyler. Sitenizde bunlara karşılık gelen alanlar sayfa başlığı ve meta açıklamasıdır.

Adım adım uygulama

A) Alan adını bağlama

1. Site kurucunuzun yönetim panelini açın ve Ayarlar (bazı araçlarda Site Ayarları) bölümüne girin.
2. Alan Adı (İngilizce arayüzde Domain) başlığını bulun ve tıklayın.
3. İki yolunuz var: araç içinden yeni alan adı satın almak ya da başka bir yerden aldığınız alan adını bağlamak. Satın alacaksanız Alan adı ara kutusuna istediğiniz adı yazın, müsait olanlardan birini seçin ve ödemeyi tamamlayın. Fiyatı ve yıllık yenileme ücretini ödemeden önce mutlaka okuyun.
4. Alan adını başka bir yerden aldıysanız Mevcut alan adını bağla gibi bir düğmeye tıklayın ve alan adınızı yazın.
5. Araç size DNS kayıtlarını gösterecek. Genellikle bir A kaydı ve bir CNAME kaydı istenir. Değerleri olduğu gibi kopyalayın; elle yazarken harf hatası yapmak çok yaygındır.
6. Alan adını aldığınız firmanın paneline giderek DNS Yönetimi bölümünü açın. Yeni kayıt ekleyin ve araçta gördüğünüz tür, ad ve değer bilgilerini aynen girin. Eski, çakışan kayıtlar varsa silmeden önce notunuzu alın.
7. Kaydedin ve site kurucuya dönüp Doğrula ya da Bağlantıyı kontrol et düğmesine tıklayın. Yayılma sürerken “henüz doğrulanmadı” uyarısı görebilirsiniz; bu normaldir, bekleyin.
8. Doğrulama bitince SSL (güvenli bağlantı) seçeneğinin açık olduğunu kontrol edin. Adres çubuğunda küçük bir kilit simgesi ve https:// görmelisiniz.
9. Birden fazla adresiniz varsa (www ile www’suz) birini ana adres olarak seçin; diğeri ona yönlensin. Böylece aynı sitenin iki ayrı kopyası gibi görünmez.

B) Temel SEO ayarları

1. Panelde SEO ya da Sayfa Ayarları bölümünü açın. Çoğu araçta sayfanın yanındaki üç nokta ya da çark simgesinden ulaşılır.
2. Sayfa başlığı (Title) alanına sayfanın kısa ve açık bir başlığını yazın. Örnek: Ayşe’nin Seramik Atölyesi | El Yapımı Kupa ve Tabaklar. Uzun tutmayın; yaklaşık 60 karakter içinde kalmak iyi bir hedeftir.
3. Açıklama (Meta description) alanına sayfayı anlatan bir ya da iki cümle yazın. Örnek: İstanbul’da el yapımı seramik kupalar, tabaklar ve atölye kursları. Sipariş için formu doldurun. Yaklaşık 150 karakteri geçmemeye çalışın.
4. Her sayfa için başlık ve açıklamayı ayrı ayrı yazın. Aynı metni her yere yapıştırmak arama motorunun sayfaları ayırt etmesini zorlaştırır.
5. Sayfa adresindeki (URL) kısmı sade tutun: /hakkimizda gibi. Rastgele harf ve sayılardan oluşan adresleri değiştirin.
6. Sitenizdeki her görsele alternatif metin (Alt text) ekleyin. Görsele tıklayıp Alternatif metin alanına görseli kısaca anlatan bir cümle yazın. Bu, ekran okuyucu kullananlara da yardımcı olur.
7. Ayarlarda Arama motorlarından gizle benzeri bir kutu varsa işaretini kaldırın. Geliştirme sırasında açık bırakılan bu seçenek, sitenizin aramalarda hiç çıkmamasına neden olur.
8. Varsa Site haritası (Sitemap) seçeneğini açın. Çoğu araç bunu otomatik üretir.

C) Yayına alma ve son kontrol

1. Sağ üstteki Önizleme düğmesiyle siteyi bir kez baştan sona gezin.
2. Aşağıdaki kontrol listesini sırayla uygulayın.
3. Her şey tamamsa Yayınla (Publish) düğmesine tıklayın.
4. Yayından sonra tarayıcıyı gizli pencerede açıp adresinizi yazın. Böylece oturumunuzdan bağımsız, ziyaretçinin gördüğünü görürsünüz.

Son kontrol listesi

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Kendi sitenizi (ya da bu kurs boyunca hazırladığınız örnek siteyi) yayına hazırlayın ve aşağıdaki işleri tamamlayın:

• Ana sayfanız için bir başlık ve bir açıklama yazın; başlık yaklaşık 60, açıklama yaklaşık 150 karakteri geçmesin.
• En az iki sayfanın SEO alanını birbirinden farklı doldurun.
• Sitedeki en az üç görsele alternatif metin ekleyin.
• Yukarıdaki kontrol listesini baştan sona uygulayın ve işaretleyin.
• Formu kendiniz bir kez gönderip bildirimin geldiğini görün.
• Siteyi bir arkadaşınıza ya da aile bireyinize telefondan açtırın ve gördüğü bir sorun olup olmadığını sorun.

Kontrol listeniz: başlık ve açıklama yazıldı ☐ görsel metinleri eklendi ☐ form denendi ☐ mobil görünüm bakıldı ☐ bağlantılar tıklandı ☐ yayınlandı ☐ gizli pencerede açılıp doğrulandı ☐

Kendini sına

1. Alan adı neye benzetilebilir ve ne işe yarar?
2. DNS değişikliği yapıldıktan sonra doğrulamanın hemen gerçekleşmemesi neden normaldir?
3. Sayfa başlığı ile meta açıklaması arasındaki fark nedir?
4. “Arama motorlarından gizle” kutusu işaretli kalırsa ne olur?
5. Yayından sonra siteyi neden gizli pencerede açıp kontrol etmek iyi bir fikirdir?

Cevaplar

1. Alan adı sitenizin adresidir; ziyaretçilerin sitenize kolayca ulaşmasını ve adresi akılda tutmasını sağlar.
2. Çünkü DNS kayıtlarının dünya genelinde yayılması zaman alır; birkaç dakikadan bir iki güne kadar sürebilir.
3. Başlık, sayfanın kısa adıdır ve sekmede ile arama sonuçlarında görünür. Meta açıklaması ise sayfayı anlatan bir iki cümlelik özet metindir.
4. Arama motorları sitenizi listelemez; site aramalarda çıkmaz.
5. Gizli pencere, sizin oturumunuzu ve önbelleğinizi kullanmaz; ziyaretçinin gerçekte ne gördüğünü gösterir.

Kapanış

Tebrikler, kursu tamamladınız. Bu sekiz derste bir site kurucuyu tanıdınız, sayfalarınızı tasarladınız, form ve basit otomasyonlar ekleyip sitenizi alan adıyla yayına aldınız. Bundan sonrası düzenli bakımdır: içeriği güncel tutun, formdan gelen mesajlara hızlı dönün ve ara sıra kontrol listesini yeniden uygulayın. Küçük adımlarla ilerlemeye devam edin; ilk sitenizi zaten yayına aldınız.