Vaka: Bir Yerel Kafe Zincirinin Haftalık İçerik Takvimini Yapay Zekâyla Üretmesi
Vaka: Bir Yerel Kafe Zincirinin Haftalık İçerik Takvimini Yapay Zekâyla Üretmesi
Bu vaka kurgusaldır. Şirket, kişiler ve olaylar örnek amaçlıdır; sayısal sonuç verilmez, yalnızca süreç ve kararlar üzerinden öğrenirsiniz.
Durum
Türkiye'de üç şehirde birkaç şubesi olan varsayımsal bir kafe zinciri düşünün: Kubbe Kahve. Pazarlama ekibi üç kişidir: bir pazarlama sorumlusu, bir şube operasyon koordinatörü ve yarı zamanlı çalışan bir sosyal medya asistanı. Profesyonel fotoğraf çekimi ve ajans desteği bütçeyi aşıyor. Hedef ise net: haftada üç Instagram gönderisi, dört Reels ve şube hikâyeleri için düzenli içerik.
Ekip, kurs boyunca öğrendiğimiz araçları bir haftalık üretim hattına dönüştürmeye karar verir.
Adım 1: Kampanya fikrini belirlemek
Ekip ilk toplantıda yapay zekâdan içerik üretmesini istemeden önce şu üç soruyu yanıtlar:
- Bu hafta neyi satmak istiyoruz? Örnek: sonbahar menüsündeki baharatlı latte ve elmalı tart.
- Kime konuşuyoruz? Örnek: iş çıkışı uğrayan 25-40 yaş arası şehirliler.
- Hangi tek mesajı bırakmak istiyoruz? Örnek: "Sonbahar, Kubbe'de başlar."
Fikir listesi için yapay zekâ metin asistanı kullanılır, ancak karar ekipte kalır. Asistandan 10 fikir istenir, ekip 3'ünü seçer.
Adım 2: Marka rehberini hazırlamak
İlk denemelerde en büyük sorun tutarsız marka tonu olur: bir gönderi fazla resmî, bir diğeri gereksiz şakacı çıkar; renkler ve ışık her seferinde değişir. Çözüm olarak ekip tek sayfalık bir marka rehberi yazar ve her istemin başına yapıştırır.
| Başlık | Örnek karar |
|---|---|
| Ton | Sıcak, samimi, "sen" dili; abartısız |
| Renkler | Koyu kahve, krem, bakır vurgu |
| Işık ve atmosfer | Yumuşak, yan pencere ışığı; sıcak tonlar |
| Kompozisyon | Ürün öne, arka plan hafif bulanık, üstte yazı için boşluk |
| Yasaklar | Gerçekte olmayan ürün, abartılı buhar ve parıltı, görsel içinde uzun yazı |
Adım 3: Görsel ve kısa video üretimi
Ekip her içerik için aynı istem şablonunu kullanır:
- Konu: [ürün] + [ortam]
- Stil: marka rehberindeki ışık ve renk cümlesi
- Kompozisyon: kadraj, boşluk yeri
- Oran: gönderi için 4:5, Reels ve hikâye için 9:16
- Hariç tut: yazı, logo, ekstra nesne
Beğenilen görseller, görselden videoya aracıyla 5-8 saniyelik kısa hareketlere dönüştürülür: yükselen buhar, hafifçe kayan kamera. Hareket istemi sade tutulur; çünkü fazla hareket ürünü bozar.
Adım 4: Seslendirme ve müzik
Reels için kısa bir seslendirme metni yazılır ve yapay zekâ sesiyle okutulur. Ekip burada iki karar alır: Türkçe telaffuz kontrolü için metin yayından önce bir insan tarafından dinlenir; müzik için lisans koşulları açık olan kütüphane kullanılır. Ürün adları ve şube isimleri gibi özel sözcükler sesli okutulup doğrulanır.
Adım 5: Gerçeğe uygunluk kontrolü
Vakanın en kritik sorunu burada çıkar. Yapay zekâ ile üretilen elmalı tart görselinde tartın üzerinde menüde hiç olmayan bir krema süsü vardır. Müşteri bu görseli görüp şubeye geldiğinde farklı bir ürünle karşılaşırsa güven zedelenir. Ekip şu kuralı koyar:
- Ürünün kendisi gösteriliyorsa (menüdeki gerçek tart, gerçek fincan), görsel ekibin çektiği gerçek fotoğraftan yola çıkar. Yapay zekâ yalnızca arka planı, ışığı ve ortamı değiştirir.
- Atmosfer ve konsept içerikler (sonbahar yaprakları, sıcak içecek hissi, genel kafe ortamı) tamamen üretilebilir.
- Yapay zekâ kullanılan her görsel, yayın öncesi ürünle yan yana karşılaştırılır.
Adım 6: Türkçe yazı hataları
Görselin içine yazdırılan Türkçe metinlerde ı, ş, ğ, ö, ü harfleri bozuk çıkabilir. Ekip bu yüzden görsel içine yazı yazdırmaz; başlık ve fiyat bilgisi tasarım aracında, görsel üretildikten sonra eklenir. Böylece yazım denetimi de mümkün olur.
Adım 7: Yayın öncesi onay süreci
| Kontrol | Sorumlu | Soru |
|---|---|---|
| Ürün doğruluğu | Şube operasyon koordinatörü | Görseldeki ürün menüdeki gibi mi? |
| Marka tonu ve yazım | Sosyal medya asistanı | Rehbere uyuyor mu, Türkçe karakterler doğru mu? |
| Son onay | Pazarlama sorumlusu | Yayınlamaktan rahat mıyız? |
Ayrıca yapay zekâ ile üretilmiş içerikler dosya adında etiketlenir ve platformun yapay zekâ içeriği bildirim seçeneği varsa kullanılır.
Sonuç: Haftalık akış
- Pazartesi: fikir ve istem hazırlığı
- Salı: görsel üretimi ve seçim
- Çarşamba: kısa video, seslendirme ve müzik
- Perşembe: yazı ekleme ve onay turu
- Cuma: zamanlama ve yayın
Ekip, daha önce dağınık ilerleyen üretimin planlı bir takvime dönüştüğünü ve tekrarlanan işlerde belirgin bir zaman kazancı sağladığını gözlemler. Bu kazanç ölçülü ifade edilir; çünkü asıl değer, şablon ve rehber sayesinde gelen tutarlılıktır.
Çıkarılan dersler
- Araçtan önce marka rehberi ve şablon hazırlayın.
- Gerçek ürünü gösteren içerikte gerçek fotoğrafı temel alın.
- Yazıyı yapay zekâya değil, tasarım aracına bırakın.
- Onay sürecine ürünü bilen bir kişiyi mutlaka dahil edin.
Tartışma soruları
- Ürün görselinde yapay zekâ ile gerçek fotoğraf arasındaki sınırı siz nereye çizerdiniz?
- Onay sürecini kim yürütmeli? Küçük bir ekipte bu rol nasıl paylaştırılmalı?
- Kendi işletmenizde ilk hangi içerik türünü denerdiniz ve neden?
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol