Platformlara Uygun Boyut ve Oran Seçimi

Bu derste ne yapacağız?

Süre: yaklaşık 10 dk. Seviye: Başlangıç.

Önceki derste yapay zekâ ile ürettiğiniz görselleri ve kısa videoları elinizde tutuyorsunuz. Bu derste onların doğru yerde, doğru boyutta görünmesini sağlayacağız. Güzel bir görsel yanlış orana sahipse platform onu kırpar, kenarlarına siyah boşluk ekler ya da bulanıklaştırır. Sonraki derste üretim sürecinin bir sonraki aşamasına geçeceğiz. Boyut kararını şimdi doğru verirseniz o aşamada hiç geri dönmeniz gerekmez.

Bu dersin sonunda şunları yapabileceksiniz:

• Instagram, TikTok, YouTube ve X için uygun en-boy oranlarını söylemek.
• Üretim aracında oranı baştan seçmek.
• Elinizdeki bir görseli kırpmak ve yeniden boyutlandırmak.

Ön koşul: Bilgisayarınızda en az bir görsel bulunmalı. Ayrıca yapay zekâ üretim araçlarından birine giriş yapmış olmanız yeterlidir. Ek bir program kurmanız gerekmez, Windows ile gelen Fotoğraflar uygulaması işimizi görür.

Kavram

En-boy oranı, bir görselin genişliğinin yüksekliğine oranıdır. Örneğin 16:9 demek, her 16 birim genişliğe karşı 9 birim yükseklik demektir. Çözünürlük ise aynı görselde kaç piksel bulunduğudur. Örneğin 1920 x 1080, 1920 piksel genişlik ve 1080 piksel yükseklik demektir.

Günlük hayattan bir benzetme yapalım. Fotoğraf çerçevesi düşünün. Çerçevenin şekli orandır, içine sığan fotoğrafın netliği ise çözünürlüktür. Dikdörtgen bir fotoğrafı kare çerçeveye koyarsanız ya kenarları keser ya da çerçevede boşluk kalır. Sosyal medya platformları da bu çerçevelerdir. Her birinin sevdiği bir şekil vardır.

Bir kural daha var: telefon ekranı dikey tutulur. Bu yüzden TikTok, Reels ve Shorts gibi telefon odaklı akışlar dikey içeriği sever. YouTube’un normal videoları ve bilgisayar izleyicisi ise yatay içeriği sever.

Sık kullanılan oranlar

Önemli uyarı: Platformlar tasarımlarını ve önerilerini zaman zaman değiştirir. Yukarıdaki değerler yaygın kullanılan güvenli değerlerdir. Yayınlamadan önce ilgili platformun yardım sayfasına kısaca göz atın. Üretim aracınızın arayüzü de kullandığınız sürüme göre farklı görünebilir. Menü adları biraz değişirse şaşırmayın, mantık aynıdır.

Güvenli alan fikri

Platformlar görselin kenarlarına düğmeler, kullanıcı adı ve altyazı yerleştirir. Özellikle dikey videolarda üst ve alt kısım kalabalıktır. Bu yüzden önemli bir yazıyı veya yüzü kenara yakın yerleştirmeyin. Onları görselin orta bölümünde tutun. Buna güvenli alan denir.

Adım adım uygulama

Aşağıdaki adımları sırayla izleyin. Adımları numaralarıyla yazdım.

Bölüm A: Oranı üretim aracında baştan seçmek

• Adım 1. Kullandığınız yapay zekâ görsel üretim aracını tarayıcıda açın ve giriş yapın.
• Adım 2. Ekranda istem (prompt) yazdığınız büyük metin kutusunu bulun. Bu kutunun yanında, altında ya da ayarlar panelinde genellikle Boyut, En-boy oranı ya da Aspect ratio gibi bir ifade bulunur. Bazı araçlarda küçük bir dikdörtgen simgesi olur.
• Adım 3. Yayınlayacağınız yere göre oranı seçin. Instagram Reels için 9:16, YouTube kapak görseli için 16:9, Instagram akış gönderisi için 4:5 ya da 1:1 seçin.
• Adım 4. İstemi yazın. Örnek: Sabah ışığında pencere kenarında duran bir fincan kahve, sade ve sıcak renkler. Ardından Oluştur ya da Generate düğmesine basın.
• Adım 5. Sonuç geldiğinde görselin kenarlarına bakın. Önemli nesne kırpılmış mı, yoksa ortada mı? Kötüyse aynı istemi yeniden çalıştırın. İsterseniz istemin sonuna ortada, kenarlardan uzakta ifadesini ekleyin.
• Adım 6. Beğendiğiniz sonucu bilgisayarınıza indirin. İndirme için görselin üzerine gelince çıkan İndir ya da Download düğmesini kullanın.

Bölüm B: Elinizdeki görseli Fotoğraflar uygulamasında kırpmak

Bazen görsel yanlış oranda üretilmiş olabilir. Ya da tek görseli birden fazla platform için kullanmak istersiniz. O durumda kırpma yapılır.

• Adım 1. İndirdiğiniz görsele çift tıklayın. Windows 11 üzerinde çoğunlukla Fotoğraflar uygulaması açılır.
• Adım 2. Üstteki araç çubuğunda Düzenle düğmesini ya da kalem simgesini bulun ve tıklayın.
• Adım 3. Üstteki sekmelerden Kırp seçeneğine gidin. Görselin köşelerinde tutamaçlar çıkacaktır.
• Adım 4. Kırpma bölümünde En boy oranı ya da benzer adlı bir açılır liste vardır. Bu listeyi açın. Listede 1:1, 4:3, 16:9 gibi hazır seçenekler bulunur. Tam 9:16 ya da 4:5 seçeneği yoksa Özel ya da dikey ve yatay çevirme seçeneğini deneyin. Arayüz sürüme göre değişebilir.
• Adım 5. Köşe tutamaçlarını sürükleyin ve önemli konunun kırpma çerçevesinin ortasında kalmasını sağlayın. Çerçevenin kendisini de farenizle tutup kaydırabilirsiniz.
• Adım 6. Sonuçtan memnunsanız Kopya olarak kaydet gibi bir seçenek seçin. Böylece orijinal dosya bozulmaz. Bu, güvenli bir alışkanlıktır.

Bölüm C: Yeniden boyutlandırma

• Adım 1. Kırpılmış görselin üstünde yine Düzenle ekranında olun ve Yeniden boyutlandır seçeneğini arayın. Fotoğraflar uygulamasında bu seçenek üstteki üç nokta menüsünün altında olabilir. Yoksa Windows ile gelen Paint uygulamasında Yeniden boyutlandır ve eğ düğmesini kullanabilirsiniz.
• Adım 2. Ölçü birimi olarak Piksel seçin.
• Adım 3. En-boy oranını koru kutusunun işaretli olduğundan emin olun. Bu işaret, genişliği değiştirdiğinizde yüksekliğin otomatik ayarlanmasını sağlar. Böylece görsel ezilmez ya da uzamaz.
• Adım 4. Genişlik alanına hedef değeri yazın. Örneğin dikey video kapağı için 1080, yatay YouTube görseli için 1920.
• Adım 5. Görselin çok küçük olup olmadığına dikkat edin. Küçük bir görseli büyütürseniz bulanık çıkar. Bunun tersi, yani büyük görseli küçültmek sorun çıkarmaz.
• Adım 6. Kaydet düğmesine basın. Dosya adına platformu ekleyin. Örnek: kahve-reels-9x16. Böylece sonra karışmaz.

Küçük bir strateji

Aynı fikri birden çok platformda paylaşacaksanız işe en büyük ve en detaylı orandan başlayın. Sonra ihtiyaç kadar kırpın. Genelde en rahat başlangıç 16:9 yatay görselden kare ve dikeye kırpmaktır. Ancak yalnızca dikey yayın yapacaksanız baştan 9:16 üretmek çok daha az sorun çıkarır. Çünkü yatay görselden dikey kırpınca konunun büyük bölümü kaybolabilir.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Tek bir görselden üç farklı platform sürümü hazırlayın.

• Yapay zekâ aracında 16:9 oranında bir görsel üretin. Konu sizin seçiminiz olsun, örneğin bir kafe, bir ürün ya da bir manzara.
• Bu görseli kopya olarak kaydedip 1:1 (kare) sürümüne kırpın.
• Ana görseli bir kez daha kopyalayıp 9:16 (dikey) sürümüne kırpın. Bunun için özel oran ya da dikey çerçeve gerekebilir.
• Üç dosyayı anlaşılır adlarla kaydedin, örneğin konu-yatay, konu-kare ve konu-dikey.

Kontrol listesi

• Üç dosya da bilgisayarımda ve adları anlaşılır.
• Orijinal görsel bozulmadan duruyor.
• Her sürümde ana konu ortada ve kesilmemiş.
• Hiçbir görsel ezilmiş ya da uzamış görünmüyor.
• Hangi dosyanın hangi platforma uygun olduğunu söyleyebiliyorum.

Kendini sına

Soru 1. Instagram Reels ve TikTok için genellikle hangi en-boy oranı kullanılır?

Soru 2. Normal bir YouTube videosu için yaygın oran nedir?

Soru 3. Yeniden boyutlandırırken En-boy oranını koru kutusunu neden işaretleriz?

Soru 4. Küçük bir görseli çok büyütürsek ne olur?

Soru 5. Güvenli alan ne demektir ve neden önemlidir?

Cevaplar

Cevap 1. 9:16 dikey oran. Örnek çözünürlük 1080 x 1920’dir.

Cevap 2. 16:9 yatay oran. Örnek çözünürlük 1920 x 1080’dir.

Cevap 3. Genişlik değişince yüksekliğin de orantılı değişmesi için. Böylece görsel ezilmez ya da uzamaz.

Cevap 4. Görsel bulanıklaşır ve kalitesi düşer. Bu yüzden mümkünse baştan yeterli çözünürlükte üretmek gerekir.

Cevap 5. Görselin kenarlarındaki, platform düğmeleri ve yazılarla kapanabilecek bölgelerin dışında kalan orta alandır. Önemli yüz, yazı ve nesneler kırpılmasın ya da kapanmasın diye bu alanda tutulur.

Bu dersin özeti: Önce nereye yayınlayacağınıza karar verin, oranı üretim aracında baştan seçin, gerekirse kopya üzerinde kırpıp yeniden boyutlandırın. Sonraki derste bu hazırladığınız çıktılarla üretim sürecinde bir adım daha ilerleyeceğiz.