Kişisel Verileri Korumak ve Güvenli Kullanım

Ders 7/8 · Tahmini süre: 12 dk

Bu derste ne yapacağız?

Önceki derste asistanın verdiği yanıtın doğru olup olmadığını nasıl kontrol edeceğinizi gördünüz. Bu derste madalyonun öbür yüzüne bakıyoruz: siz asistana ne yazıyorsunuz ve bu bilgi nereye gidiyor? Sonraki ve son derste öğrendiklerinizi tek bir günlük kullanım rutininde birleştireceksiniz. Bu ders de o rutinin güvenlik kısmını hazırlıyor.

Bu dersin sonunda şunları yapabileceksiniz:

• Asistana hiçbir zaman yazmamanız gereken bilgi türlerini sayabilirsiniz.
• Gizlilik ayarlarını ve sohbet geçmişini nerede arayacağınızı bilirsiniz.
• Gerçek bir bilgiyi, anlamını bozmadan nasıl değiştirip yazacağınızı uygularsınız.
• Dolandırıcılık amaçlı mesajları ve asistanla yapılan hileleri tanırsınız.

Ön koşul: Herhangi bir yapay zekâ sohbet asistanına giriş yapmış olmanız ve en az birkaç kez soru sormuş olmanız yeterli. Teknik bilgi gerekmez.

Kavram

Asistanla yazışmayı, kalabalık bir kafede masanıza oturan bir tanıdıkla konuşmaya benzetebilirsiniz. Tanıdık yardımcı olur, ama çevrede başkaları da vardır. Kafede yüksek sesle kimlik numaranızı söylemezsiniz. Sohbet kutusuna yazdığınız şey de kendi cihazınızın dışına, hizmeti veren şirketin sunucularına gider.

Bu yüzden basit bir kural işinize yarar: Bir bilgiyi bir yabancıya, hatta bir arkadaşa yüksek sesle söylemezdiniz, asistana da yazmayın.

Şirketlerin sohbetlerinizi ne kadar süre sakladığı, hizmetin geliştirilmesi için kullanıp kullanmadığı ve bunu kapatmanıza izin verip vermediği ürüne, hesap türüne ve zamana göre değişir. Bunları ben sizin yerinize söyleyemem. Doğru bilgi, kullandığınız asistanın kendi gizlilik sayfasındadır. Bu yüzden dersin odağı, ayarların nerede aranacağını öğrenmek ve her durumda işe yarayan alışkanlıklar edinmektir.

Asla yazmamanız gerekenler

Çözüm: Maskeleme

Asistandan yardım almak için gerçek bilgiye çoğu zaman ihtiyaç yoktur. Gerçek ayrıntıyı yer tutucuyla değiştirirsiniz. Buna maskeleme diyoruz. Örneğin bir şikâyet mektubu için gerçek adınızı, adresinizi ve abone numaranızı yazmak yerine [AD SOYAD], [ADRES] ve [ABONE NO] yazarsınız. Asistan mektubu yazar, siz de gerçek bilgileri kendi belgenizde yerine koyarsınız.

Adım adım uygulama

Aşağıdaki adımlarda arayüzü sözle betimliyorum. Menü adları ve yerleri asistana ve sürüme göre değişebilir. Birebir aynı yazıyı görmüyorsanız benzer anlamdaki seçeneği arayın.

• Adım 1: Gizlilik ayarlarını bulun. Asistanı açın. Genellikle ekranın bir köşesinde profil resminiz, adınızın baş harfleri veya üç çizgili bir menü simgesi bulunur. Ona tıklayın. Açılan listede Ayarlar veya Settings yazan satırı seçin.
• Adım 2: Veri ile ilgili bölümü arayın. Ayarlar penceresinde sol tarafta bölüm başlıkları olur. Gizlilik, Veri denetimleri veya Veriler gibi bir başlık arayın. Bulamazsanız ayarlar içinde arama kutusu varsa oraya gizlilik yazın.
• Adım 3: Sohbetlerin kullanımına dair seçeneği okuyun. Sohbetlerinizin hizmeti geliştirmek için kullanılıp kullanılmayacağını anlatan bir anahtar veya onay kutusu olabilir. Her asistanda bulunmayabilir, adı da farklı olabilir. Metni acele etmeden okuyun. Anlamadığınız bir ifade varsa o metnin yanındaki Daha fazla bilgi bağlantısına tıklayın. Kararı okuduktan sonra siz verin.
• Adım 4: Sohbet geçmişini görün. Ana ekrana dönün. Ekranın solunda veya menü simgesinin arkasında önceki sohbetlerinizin listesi bulunur. Listeyi aşağı kaydırarak eski sohbetlere göz atın. İçlerinde yazmamanız gereken bir bilgi var mı diye bakın.
• Adım 5: Tek bir sohbeti silin. Silmek istediğiniz sohbetin yanındaki üç nokta simgesine ya da sohbetin üzerine sağ tıklayarak menüyü açın. Sil seçeneğini seçin. Çıkan onay penceresinde Sil düğmesine bir kez daha tıklayın. Silinen sohbetin sunucudan ne zaman kalkacağı hizmetin kendi politikasına bağlıdır. Bu bilgiyi gizlilik sayfasında arayın.
• Adım 6: Geçici veya kayıt tutmayan sohbet seçeneği olup olmadığına bakın. Bazı asistanlarda geçmişe kaydedilmeyen bir sohbet kipi bulunur. Genellikle ana ekranın üst kısmında bir simge veya menü olarak görünür. Varsa hassas sayılabilecek sorularda bunu kullanmak iyi bir alışkanlıktır. Yine de bu kip her şeyi sıfırlamaz, bu yüzden maskeleme alışkanlığını bırakmayın.
• Adım 7: Bellek veya kişiselleştirme özelliğini kontrol edin. Bazı asistanlar sizinle ilgili bilgileri sonraki sohbetler için hatırlayabilir. Ayarlarda Kişiselleştirme veya Bellek gibi bir başlık varsa açın. Orada kayıtlı olanları okuyun. İstemediğiniz bir kayıt varsa silin ya da özelliği kapatın.
• Adım 8: Hesabınızı güçlendirin. Ayarlarda Güvenlik bölümünü bulun. İki adımlı doğrulama seçeneği varsa açın. Asistan hesabınız ele geçirilirse tüm geçmişiniz başkasının eline geçer.

Dolandırıcılığa karşı dikkat

Güvenli kullanımın ikinci yarısı, asistanın ürettiği veya size gelen içeriğe karşı dikkattir. Üç tehlikeli durum var:

• Sahte asistan siteleri ve uygulamaları: Gerçek asistan adına çok benzeyen, ücretsiz sunduğunu söyleyip sizden kart bilgisi isteyen sayfalar olabilir. Asistana yalnızca bildiğiniz resmî adresten veya mağazadaki resmî uygulamadan girin. Reklam olarak çıkan bağlantılara dikkat edin.
• Asistanla yazılmış inandırıcı dolandırıcı mesajları: Eskiden dil hataları sahte mesajı ele verirdi. Artık imlâsı kusursuz sahte e-posta ve SMS gelebilir. Bu yüzden yazının düzgün olması güven kanıtı sayılmaz. Acele ettiren, korkutan veya ödül vadeden her mesajı şüpheyle karşılayın.
• Asistanın uydurduğu iletişim bilgileri: Bir asistan, bir kurumun telefon numarasını veya internet adresini yanlış verebilir. Bankanın ya da bir resmî kurumun iletişim bilgisini asistandan değil, kartınızın arkasından veya kurumun resmî sayfasından alın.

Bir mesaj size şüpheli geliyorsa onu asistana yapıştırıp bu mesaj güvenli mi diye sorabilirsiniz. Ancak bunu yaparken mesajdaki kişisel bilgileri silin. Asistanın cevabı yalnızca bir ipucudur, kesin hüküm değildir. Karar için kurumu kendi bildiğiniz resmî kanaldan arayın.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Aşağıdaki durumda kendi başınıza çalışın. Banka şubesine, kredi kartınızın aidatının yanlış alındığını anlatan bir şikâyet dilekçesi yazdırmak istiyorsunuz. Dilekçede gerçek adınız, T.C. kimlik numaranız, kart numaranız ve telefonunuz olacak.

• Asistana vereceğiniz isteği, tüm kişisel bilgileri yer tutucuya çevirerek yazın.
• Asistanın hazırladığı dilekçeyi kopyalayıp kendi belgenize alın ve yer tutucuları gerçek bilgilerle yalnızca orada doldurun.
• Bu sohbeti, işiniz bittikten sonra silin.

Kontrol listesi

• İsteğimde gerçek ad, kimlik numarası, kart numarası ve telefon yok.
• Yer tutucuların anlamını asistana açıkça söyledim.
• Gerçek bilgileri yalnızca kendi belgemde doldurdum.
• Gizlilik ayarlarını bulup okudum.
• Sohbeti sildim ve geçmiş listesinde artık görünmediğini doğruladım.

Kendini sına

• Soru 1: Asistana kesinlikle yazılmaması gereken üç bilgi türü söyleyin.
• Soru 2: Maskeleme nedir? Kısaca bir örnek verin.
• Soru 3: Gizlilik ayarlarının tam olarak ne yaptığını neden bu dersten değil, asistanın kendi gizlilik sayfasından öğrenmelisiniz?
• Soru 4: Bir e-postanın imlâsı kusursuz olması, onun güvenilir olduğunu gösterir mi? Neden?
• Soru 5: Asistan size bankanızın müşteri hizmetleri numarası olarak bir numara verdi. Ne yapmalısınız?

Cevaplar

• Cevap 1: Şifreler ve doğrulama kodları, T.C. kimlik numarası ile benzeri kimlik bilgileri, banka ve kart bilgileri. Sağlık verileri, başkalarının bilgileri ve iş sırları da kabul edilir.
• Cevap 2: Gerçek bilgiyi yer tutucuyla değiştirmektir. Örnek: Gerçek adınız yerine [AD SOYAD] yazmak.
• Cevap 3: Saklama süresi, geliştirmede kullanım ve silme kuralları ürüne, hesap türüne ve zamana göre değişir. Güncel ve kesin bilgi o hizmetin kendi sayfasında bulunur.
• Cevap 4: Hayır. Yapay zekâ yardımıyla yazılmış sahte mesajlar da düzgün olabilir. Acele ettirme, korkutma ve ödül vaadi gibi işaretlere bakılmalıdır.
• Cevap 5: Numarayı kullanmadan önce doğrulayın. Kartınızın arkasındaki numarayı veya bankanın resmî sayfasındaki numarayı arayın. Asistan yanlış ya da uydurma iletişim bilgisi verebilir.

Bu derste kendi bilgilerinizi nasıl koruyacağınızı öğrendiniz. Sıradaki son derste, doğru soru sorma, yanıtı doğrulama ve güvenli kullanım adımlarını tek bir günlük rutinde birleştirip kendi kontrol listenizi oluşturacaksınız.