Python Başlangıç Araç Kiti: Hata Okuma, Kod Şablonları ve Çalışma Kontrol Listeleri

Bu derste okuyup geçeceğiniz değil, masanızda açık tutacağınız malzemeler var. Her bölümü kopyalayın, kendi not defterinize yapıştırın ve ihtiyaç duydukça uyarlayın.

1. Hata Mesajı Okuma Tablosu

Python hata verdiğinde son satırı okuyun: hata türü ve kısa açıklama orada yazar. Hemen üstündeki satır numarası size nereye bakacağınızı söyler.

2. Kod Şablonları

a) Veri alıp doğrulayan giriş bloğu

Kullanıcı geçersiz bir şey girerse program çökmesin, tekrar sorsun:

while True:
    giris = input("Yaşınızı girin: ")
    try:
        yas = int(giris)
        if yas > 0:
            break
        print("Lütfen sıfırdan büyük bir sayı girin.")
    except ValueError:
        print("Lütfen rakamla bir sayı girin.")

Uyarlama: soru metnini ve if koşulunu kendi kuralınıza göre değiştirin.

b) Menülü döngü iskeleti

while True:
    print("1) Ekle 2) Listele 3) Çıkış")
    secim = input("Seçiminiz: ")
    if secim == "1":
        pass  # ekleme işlemi buraya
    elif secim == "2":
        pass  # listeleme işlemi buraya
    elif secim == "3":
        print("Görüşürüz.")
        break
    else:
        print("Geçersiz seçim.")

c) Liste üzerinde toplama, ortalama, arama

sayilar = [12, 7, 9]
toplam = 0
for s in sayilar:
    toplam += s
if len(sayilar) > 0:
    ortalama = toplam / len(sayilar)
aranan = 9
if aranan in sayilar:
    print("Bulundu")

Not: Boş listede bölme hatası almamak için ortalamadan önce uzunluğu kontrol edin.

d) Fonksiyon yazım şablonu

def ad_ver(parametre1, parametre2):
    """Tek cümleyle bu fonksiyon ne yapar."""
    sonuc = parametre1 + parametre2
    return sonuc

Kural: fonksiyon adı bir fiil olsun (hesapla_ortalama), tek bir iş yapsın, sonucu ekrana yazmak yerine return ile döndürsün.

3. Problem Tanımı Tablosu

Kod yazmadan önce bu tabloyu kağıtta doldurun. Örnek senaryo: market alışverişinde KDV'li toplam hesaplayan program.

4. Kod Bitince Kontrol Listesi

• Değişken adları ne tuttuğunu anlatıyor mu? (x yerine toplam_fiyat)
• Uç değerlerle denedim mi: sıfır, negatif sayı, boş giriş, çok uzun metin?
• Anlaşılması zor yerlere kısa yorum satırı (#) ekledim mi?
• Her fonksiyon tek bir iş yapıyor mu?
• Aynı kodu iki yerde kopyalamak yerine fonksiyona çevirdim mi?
• Programı baştan sona, bir arkadaşınızın girişi gibi yanlış verilerle de çalıştırdım mı?

5. Yardım İsterken Soru Kalıbı

Forumda, bir meslektaşınıza ya da yapay zekâ asistanına yazarken şu dört başlığı doldurun:

• Ne yapmak istedim: "Kullanıcıdan üç not alıp ortalamasını yazdırmak."
• Ne oldu: "Program ortalama yerine hata verdi."
• Hata metni: Son satırı birebir yapıştırın, örneğin TypeError satırını.
• Denediklerim: "int() ekledim, aynı hatayı aldım."

Ayrıca kodunuzu da ekleyin. Bu kalıpla yazılan soru çoğu zaman ilk cevapta çözülür.