Evet/Hayır Soruları ve Kısa Cevaplar (A1-A2)

Önceki derste soru kelimeleriyle (what, where, when, who, why, how) bilgi sorularını nasıl kurduğumuzu öğrenmiştik. Bu derste ise cevabı sadece "evet" ya da "hayır" olan soruları ve bunlara İngilizcede nasıl kısa cevap verildiğini öğreneceksin.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Be fiili (am/is/are) ile evet/hayır sorusu kurmayı
• Do/Does yardımcı fiili ile evet/hayır sorusu kurmayı
• İngilizcede kısa cevap verme kalıbını (sadece "yes" veya "no" dememek gerektiğini)
• Olumsuz kısa cevapları doğru kurmayı

Kelimeler

Dil bilgisi / kalıp

1) Be fiili ile evet/hayır sorusu

Türkçede soru eki (-mi, -mı) fiile eklenir: "Sen mutlu musun?" gibi. İngilizcede ise be fiili öznenin önüne geçer, ayrı bir soru eki yoktur.

Am/Is/Are + Özne + ...?

• Am I late? (Ben geç mi kaldım?)
• Is he ready? (O hazır mı?)
• Are you tired? (Sen yorgun musun?)

2) Do/Does ile evet/hayır sorusu

Be fiili dışındaki fiillerle (like, speak, live, work gibi) soru kurarken do veya does yardımcı fiilini özneden önce kullanırız. Bu fiiller kendi başlarına öne geçemez.

Do/Does + Özne + Fiil (yalın hâl) + ...?

• I, you, we, they → Do
• He, she, it → Does

Önemli kural: Does kullanılan sorularda fiile -s/-es takısı EKLENMEZ, çünkü "does" zaten bu görevi üstlenmiştir.

Örnek: "Does she like coffee?" (doğru) — "Does she likes coffee?" (yanlış)

Örnek cümleler

Am I right?
Haklı mıyım?

Is this your book?
Bu senin kitabın mı?

Are they students?
Onlar öğrenci mi?

Is your sister happy?
Kız kardeşin mutlu mu?

Do you speak English?
İngilizce konuşuyor musun?

Does he live in Ankara?
O Ankara'da mı yaşıyor?

Do your parents work here?
Ailen burada mı çalışıyor?

Does she like coffee?
O kahveyi sever mi?

Are you ready?
Hazır mısın?

Do they have a car?
Onların bir arabası var mı?

Diyalog

A: Are you ready?
Hazır mısın?

B: Yes, I am.
Evet, hazırım.

A: Is your brother here too?
Kardeşin de burada mı?

B: No, he isn't. He's at work.
Hayır, değil. O işte.

A: Do you like this restaurant?
Bu restoranı seviyor musun?

B: Yes, I do. The food is great.
Evet, seviyorum. Yemekler harika.

A: Does she speak Turkish?
O Türkçe konuşuyor mu?

B: No, she doesn't. She speaks English.
Hayır, konuşmuyor. O İngilizce konuşuyor.

A: Are we late?
Geç mi kaldık?

B: No, we aren't. We have time.
Hayır, kalmadık. Vaktimiz var.

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Yanlış: You like coffee? (soru sırası kurulmadan sadece tonlama) → Doğru: Do you like coffee?
• Yanlış: Does she likes coffee? (does + fiile -s eklemek) → Doğru: Does she like coffee?
• Yanlış: Is you ready? (özneyle be fiilini uyumsuz kullanmak) → Doğru: Are you ready?
• Yanlış: Yes, I like. (kısa cevapta yardımcı fiili unutmak) → Doğru: Yes, I do.
• Yanlış: No, not. (kısa olumsuz cevabı eksik kurmak) → Doğru: No, I'm not. / No, I don't.

Alıştırma

1. ___ you tired? (Am/Is/Are)
2. ___ he speak French? (Do/Does)
3. "Are they ready?" sorusuna olumlu kısa cevap yaz.
4. "Does she like tea?" sorusuna olumsuz kısa cevap yaz.
5. "Sen öğrenci misin?" cümlesini İngilizceye çevir.
6. "Onlar burada mı çalışıyor?" cümlesini İngilizceye çevir.
7. Doğru şıkkı seç: Does he ___ (live / lives) in Izmir?
8. "Is this your car?" sorusuna olumlu kısa cevap yaz.

Cevap Anahtarı

1. Are you tired?
2. Does he speak French?
3. Yes, they are.
4. No, she doesn't.
5. Are you a student?
6. Do they work here?
7. live
8. Yes, it is.

Telaffuz ipucu

• "Does" kelimesi "dız" değil, "daz" gibi kısa ve düz okunur; sonundaki "s" hafif "z" sesine benzer.
• Kısa cevaplarda "do" ve "does" vurgulanır: Yes, I DO. gibi, çünkü cümlenin en önemli bilgisini taşır.
• Soru cümlelerinde ses tonu genelde sonda yükselir: "Are you ready?" derken sesini "ready" kelimesinde biraz yükselt.

Bir sonraki derste öğrendiğin bu soru kalıplarını olumsuz cümlelerle (isn't, don't, doesn't) birleştirerek daha da ileri götüreceğiz.